Kardinaalsmuts

Euonymus europaeus

kardinaalsmutsDe Wilde kardinaalsmuts heeft me altijd verbaasd. In juni ziet de struik er vreselijk uit. Alle blaadjes zijn in die tijd weggevreten, de struik is ingepakt in spinsels en er hangen allemaal rupsjes aan de spinseldraadjes. Helaas heb ik nooit de moeite genomen om een en ander uit te zoeken. Maar doordat een gids me het een en ander vertelde, ben ik in de boeken gedoken en heb dit gidsenweetje gemaakt.

kardinaalsmutsDe Wilde kardinaalsmuts is in de herfst te herkennen aan de vruchten, die lijken op de hoofddeksels die kardinalen uit de Rooms Katholieke kerk vroeger en misschien nog steeds dragen, een soort vierkantige roze doos. Wanneer deze doos van de kardinaalsmuts openspringt, komt er een mooie oranje vrucht tevoorschijn. Overigens zijn de vruchten giftig en werden vroeger gebruikt om hoofdluis mee te bestrijden.

kardinaalsmuts

De biotoop is droge kalkrijke grond tussen duinstruikgewassen, heggen en licht loofbossen.

De struik ziet er een beetje warrig uit en buiten de leuke vruchten is hij ook te herkennen aan de groene bast van twijgen en stammen. En dat is nu net de truck van zijn overlevingsstrategie. De assimilatie kan doorgaan, ondanks het feit dat de blaadjes opgevreten zijn, doordat de bladgroenkorrels, nodig voor de fotosynthese, zich bevinden in de bast van twijgen en takken van de struik. De struik wordt na het uitkomen van de blaadjes direct belaagd door stippelmotrupsjes, die in eitjes hebben overwinterd. De struik wordt zoals eerder genoemd helemaal kaal gevreten en ziet er uit als in een spookhuis of, met veel fantasie, als een kunstwerk van Christo, de inpakkunstenaar uit de vorige eeuw.

De Wilde kardinaalsmuts ziet er dan mijns inziens een beetje viezig uit, maar is zeer bijzonder door besproken overlevingsstrategie.

kardinaalsmuts

In juli verpoppen de rupsen tot de Kardinaalsstippelmotten en vliegen uit. De struik staat er snel weer florissant bij doordat niet alle knoppen in het voorjaar zijn uitgelopen. De zogenaamde St. Jansloten lopen in juni uit als de rupsen zijn uitgevreten. Overigens opvallend zijn de twijgjes, die loodrecht op de takken staan. De bloemetjes zijn fijntjes en onopvallend.

Ook de Wilde kardinaalsmuts is een bijzonder nuttige struik. Hij voldoet aan onze zuurstofbehoefte en zorgt voor de instandhouding van de Kardinaalsstippelmot, een kleine nachtvlinder en verstrekt voedsel aan vogels door de vruchten, maar ook konijnen en reeën  zijn dol op de bast  van de struik.

Bronnen: Nederlandse Oecologische Flora van drs Weeda e.a., Heukels Flora van Nederland, Geïllustreerde Flora van Nederland van Heimans e.a.

Els Jonkers Groot