Kafferkoren

Sorghum bicolor

kafferkorenOp Voorne-Putten zie je op de landerijen landbouwteelt. Zo staan er veel stukken land vol met aardappelen. Het in Oudenhoorn gevestigde Farm Frites gebruikt deze aardappelen om er frites van te maken. Je ziet uien verbouwd worden en tarwe en gerst en ook snijmaïs. Dat laatste wordt vooral als veevoer gebruikt. Nu blijkt er een alternatief te zijn voor deze laatste soort, wat als vruchtwisseling kan dienen en dat is Kafferkoren. Ik kreeg een zakje met zaden ter kennismaking van een bedrijf uit Mijnsheerenland (http://www.klompe.com/). Dat bedrijf zoekt continue naar bodemverbeteringen in de intensieve landbouw. Maar vooral voor de melkveehouderij kan Kafferkoren een prima alternatief worden voor de snijmaïs, het zaad kan dienen als veevoer.

Voor meer dan 500 miljoen mensen in meer dan 30 landen is Kafferkoren (Sorghum bicolor) een basisvoedsel, hoewel maïs tot op zekere hoogte het gebruik in zuidelijk Afrika heeft vervangen. Het wordt ook gebruikt bij de productie van alcohol (Kafirbier). De hele plant wordt gebruikt voor voedergewassen, hooi of kuilvoer. De steel van sommige typen wordt gebruikt voor bouwen, schermen weven, bezem maken en brandhout. Industrieel kan het worden gebruikt voor plantaardige olie, was en kleurstoffen. De bladeren van de sorghumplant zijn eetbaar en zitten vol voedingstoffen. Dat is een extra voordeel van deze plant. In sommige Afrikaanse landen wordt een gerecht gemaakt van rijst, bonen en rode bladeren van sorghum.

Sorghum is een geslacht uit de grassenfamilie (Poaceae). Het is een riet-achtig gras, tot 6 m hoog met grote opeengehoopte clusters van aren. De individuele korrels zijn klein, ongeveer 3-4 mm in diameter. Ze variëren in kleur van lichtgeel tot roodbruin tot donkerbruin, afhankelijk van de cultivar. De soorten van dit geslacht komen voor in vrijwel de hele wereld. Het is een belangrijk, droogtetolerant voedselgewas in Afrika, Centraal-Amerika en Zuid-Azië. Deze gewasplant wordt al meer dan 3000 jaar in zuidelijk Afrika verbouwd. Sorghum beschikt over een bijzonder efficiënt wortelstelsel (wortelt heel diep) voor opname van water en voedingsstoffen. De wortels van sorghum zijn in staat om dichte lagen in de grond te doorwortelen en daardoor bodemverdichting op te heffen. Een harde onderlaag kan hiermee dus doorworteld worden.

kafferkoren                                             

Hierdoor kan het gewas met veel minder water en voedingsstoffen toe dan andere gewassen. Met een groeiende wereldbevolking, stijgende zeespiegel en minder beschikbaar zoet water, zijn dat belangrijke eigenschappen. Het graan is glutenvrij. Het meel kan dienen als bakproduct. Het heeft een eiwit rijke korrel, bijna even voedzaam als maïs. De korrels kunnen ook net als popcorn worden gegeten. Zelf heb ik het gekookt, dat ligt op de foto aan de linkerkant van de plank, rechts op de plank ligt de droge korrel.

De plant is polygaam, heeft bloemen met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen en bloemen met alleen mannelijke of alleen vrouwelijke geslachtsorganen. De bloeiwijze is in omtrek driehoekig. De bloempluim is paarsrood en gewoonlijk compact bij de graansorghums en meer open bij de voedertypen. Aan een pluim kunnen tot 6000 aartjes zitten. Bij sommige typen worden de kafjes door dorsen verwijderd, maar bij andere (zoals bij het Kafferkoren) moeten de korrels zoals bij haver gepeld worden. De bladeren lijken op die van mais maar zijn korter en breder. De bladeren zijn glad en met een waslaag bedekt. Zoals alle grassen is Kafferkoren eenzaadlobbig.

Bronnen:

http://pza.sanbi.org/sorghum-bicolor. http://www.soortenbank.nl/soorten.php?soortengroep=flora_nl_v2&id=761 https://nl.wikipedia.org/wiki/Kafferkoren

Karin Brouwer