Hop

Humelus lupulus

hop hop

In de tijd dat ik nog werkte hadden we een Grieks Cypriotische collega op de afdeling. De man sprak perfect Nederlands, toch snapte hij regelmatig de strekking van de gesprekken niet. Het feit dat veel woorden meerdere betekenissen kunnen hebben gaf aanleiding tot menig misverstand. Zo is het ook het woord hop. Ik hop heen en weer of bedoel ik nu de vogel of hebben we het over de plant.

In dit gidsenweetje wil ik het niet hebben over het werkwoord hoppen of over de vogel, een lange-afstandstrekker die soms zomers in Nederland wordt gespot, maar over de plant.

De Humulus lupulus oftewel de Hopplant is een klimplant. Je kunt hem overal in het wild tegenkomen, maar hij wordt ook gekweekt.

Ondanks het feit dat deze plant al heel lang bij mensen bekend is in Nederland, is de oorsprong van de Hop dat niet. Hij komt voor in Zuid Europa, Amerika en Azië. Plinius, een Romeinse geschiedschrijver, schreef over deze plant en noemde hem de Wolfwilg (hij groeide veelal rond wilgen en wurgde deze langzaam).

De plant groeit met kleverige, harige stengels en gevingerde bladeren met 3 tot 7 lobben. De groeiwijze van de Hop is met de wijzers van de klok mee, en hij heeft een voorkeur voor vochtige, rijke, goed doorlatende grond met zon/halfschaduw. Het is een tweehuizige plant.

De Romeinen aten de jonge scheuten als groente. Later in de 14de eeuw werd voor het eerst Hop toegepast om bier te conserveren en op smaak te brengen. Hiervoor wordt alleen de vrouwelijke bloeiwijze gebruikt. De aanwezigheid van zaad is ongewenst. Bij rijpheid worden de hopbellen in september geoogst. Vervolgens droogt men ze waarbij de kleine gelige harsklieren van de bloemen afvallen. Deze bevatte het hopmeel dat aan het bier wordt toegevoegd. Dit geeft de bittere smaak en zorgt ervoor dat het bier langer goed blijft. In België is het bij de wet verboden om mannelijke planten te telen.

In Groot Brittannië was er aanvankelijk veel protest tegen het gebruiken van Hop in bier, omdat men veronderstelde dat daardoor de traditionele Ale-bieren verpest zouden worden. Hop werd daar pas in de 17de eeuw toegepast. Er is zelfs Jos-bier: zoek maar op op het internet. Tot zover het bier.

De plant is ook bekend voor zijn geneeskrachtige eigenschappen. Culpeper (een Engelse botanist) dacht dat een afkooksel van de toppen het bloed zuiverde en geslachtsziekten en andere jeukachtige ziektes konden genezen.

Culinair:      De jonge scheuten kunnen gegeten worden na te zijn gekookt. Ze hebben een asperge achtige smaak.

Medicinaal: De plant heeft een kalmerende en anti bacteriële werking. Als aftreksel of tinctuur werkt hijtegen slapeloosheid en spanning en stress. Uitwendig zou het goed zijn tegen huidklachten.
De gedroogde bloemen worden aan het slaapkussen toegevoegd voor een beter nachtrust.
De etherische olie zou een verjongend effect hebben en de haargroei bevorderen.
Hop zou ook helpen bij overgangsklachten.

Bron: Readers digest bomen en struiken, Mini bijbel kruiden kweken, Wikipedia, Fytotherapie medicinale kruiden en planten gids, Anwb Natuurgids.

Jos de Ruyter