Hondsroos

Rosa canina                                                      

hondsroos hondsroos hondsroos

De Hondsroos is een in Europa van nature voorkomende roos die bloeit in mei /juni met 4 tot 6 cm grote witte of roze bloemen die door bijen en hommels bestoven worden.

De struik is 1 tot 3 meter hoog en wordt ook gebruikt in de zogenaamde vlechthagen .Van oudsher waren op diverse plaatsen in het Nederlandse landschap deze hagen aanwezig. Met de uitvinding van het prikkeldraad verdwenen de vlechthagen op grote schaal. Het beeld van het landschap werd daardoor een stuk minder romantisch en ecologisch gezien een stuk armer.De stekels zijn grotendeels haakvormig gebogen , hiermee beschermt hij zichzelf tegen vraat en is een gewilde plek voor verschillende vogels voor het bouwen van hun nest.

Het element 'honds', dat in veel talen aan de naam van deze roos kleeft, stamt uit de antieke geneeskunde. De plant werd namelijk gebruikt tegen hondsdolheid (rabiës). Helaas helpt de Hondsroos hier niet tegen. Ook nu nog is er geen medicijn voor mensen waarbij het virus is doorgedrongen tot in de hersenen. De ziekte heeft in dat geval altijd een fatale afloop. Je kan tegenwoordig gelukkig wel preventief worden gevaccineerd tegen hondsdolheid, zelfs nog na de beet (zolang het vaccin maar wordt toegediend binnen de incubatietijd).

hondsroos hondsroos

De vrucht is een ovale, rood- oranje  rozenbottel van 1.5 tot 2 cm . De zaden kunnen zich zonder bevruchting ontwikkelen en worden in de winter graag gegeten door allerlei vogels, zoals de Koperwiek en de Kramsvogel. Verder kunnen ze tot erg lekkere en aromatische confituur verwerkt worden. Er wordt ook siroop en rozenwater van gemaakt. Dit rozenwater wordt gedestilleerd uit rozenblaadjes. Typisch voor gebak en desserts uit het Midden-Oosten, maar in de Middeleeuwen werd het hier ook veel gebruikt.

Op de Hondsroos komt de Bedeguaargal voor. Dit is een woekering veroorzaakt door de Galwesp. Deze ongeveer 5 cm grote gallen met haarvormige, vertakte uitgroeisels lijken wat op tropische haarvruchten. Ze kleur eerst groen, daarna roodachtig tot bruin. In de gal ontwikkelen zich meerdere wespjes in aparte kamertjes. Naar een oud volksgeloof moet men de gal voor het slapen onder het kussen leggen en dan bevordert hij een goede nachtrust.

Jan Pluim