Fruitvlieg

Drosophila melanogaster

fruitvliegEen van de bekendste soorten insecten is het Fruitvliegje, ook wel Bananenvliegje genoemd. Fruitvliegen zijn onschuldige beestjes die weinig kwaad kunnen, maar toch zijn ze voor veel mensen vervelend. Ze zijn er als de kippen bij wanneer je op de fruitschaal overrijp fruit hebt liggen. Fruitvliegjes eten niet alleen graag rottend fruit, ze leggen ook hun eitjes in het fruit, zodat de larven die daaruit komen zich kunnen voeden met de gistcellen en suikers die in bedervend fruit aanwezig zijn.

Fruitvliegjes vinden die vruchten op basis van geur: ver voordat wij fruit als overrijp waarnemen, hebben zij dat al herkend door hun uiterst gevoelige reukzintuigen. Ze moeten dat fruit namelijk zo snel mogelijk vinden vóórdat schimmels en bacteriën de vruchten hebben ingenomen. De Fruitvliegjes brengen namelijk hun eigen gisten mee die geschikt zijn voor fruitvlieglarven.

Een fruitvliegvrouwtje kan honderden eitjes leggen. Het hele proces van ei via larve tot pop en daarna tot volwassen insect kan onder warme omstandigheden binnen twee weken plaatsvinden. Dat verklaart waarom binnen de kortste keren hele zwermen Fruitvliegjes op een rotte vrucht aanwezig kunnen zijn.

Gelukkig zijn Fruitvliegjes niet alleen irritant, maar ook nog eens heel nuttig. Het Fruitvliegje is een ideaal proefdier voor genetisch onderzoek. Ze zijn gemakkelijk te kweken, er kunnen heel snel veel generaties worden bekeken en er zijn minder ethische bezwaren dan bij onderzoek met muizen of mensen. Bovendien hebben ze veel genetische overeenkomsten met de mens.

Ook al verschillen we erg van grootte, een Fruitvliegje is maar 2-4 mm groot, mensen en fruitvliegjes zijn vrijwel hetzelfde gebouwd. Ook de kleine vliegende insectjes hebben nieren, een darm, een hart en hersenencellen die erg veel op de menselijke variant lijken.

fruitvliegOntwikkelingsstadia Fruitvlieg (foto www.tuinadvies.nl)

De chromosomen van de Fruitvlieg zijn goed te onderzoeken omdat ze in bepaalde delen van het lichaam erg groot zijn en onder de microscoop zijn waar te nemen. Een fruitvlieg heeft maar vier paar chromosomen.

Veel van wat we weten over de moleculaire processen van de ontwikkeling van organismen is ontdekt bij modelorganismen zoals de Fruitvlieg. Door onderzoek met Fruitvliegjes heeft men ontdekt welke genen tijdens de embryonale ontwikkeling verantwoordelijk zijn voor het op de juiste plaats ontwikkelen van de verschillende organen. Waar moeten bijvoorbeeld ribben worden gevormd, waar een bepaald type hersenweefsel?

Voor het onderzoek is het ook handig dat de mannetjes en vrouwtjes goed van elkaar zijn te onderscheiden. Een mannetje heeft een zwarte stip op zijn achterlichaam en een afgeronde achterlijfspunt. Een vrouwtje heeft een duidelijk stekelachtige achterlijfspunt en de zwarte vlek aan het achterlijf ontbreekt.

En tot slot nog een tip om van Fruitvliegjes af te komen: Zet een bakje met azijn en een druppel afwasmiddel op de plaats waar je het meest last hebt van de Fruitvliegjes. Ze zullen er snel in verdrinken.

Bronnen:
Wikipedia
Natuurinformatie.nl
Nrc.nl
Volkskrant.nl

Herma Enthoven