Es

Fraxinus excelsior

es                                             

Fraxinus excelsior is Latijn voor groter dan anderen. De boom Es wordt 35 m hoog als hij de kans krijgt. De kronen van Essen zijn koepelvormig, iets afgeplat. De schors van de Es is glad en licht groengrijs. Tijdens de winter is de Es eenvoudig te herkennen aan zijn zwarte knoppen. Deze eindknoppen worden bokkenpoten genoemd. De bladeren zijn een schoolvoorbeeld van een veervormig samengesteld blad. Dit blad bestaat uit 9 tot 13 bijna zittende deelblaadjes.

De Es is een boom die van nature voorkomt in het zeer soortenrijke essen-iepenbos. Maar Essen kunnen ook goed geknot worden. Jonge exemplaren kunnen heel makkelijk met elkaar vergroeien tot een soort levende muur, ideaal als natuurlijke afrastering.

De Es bloeit in april net voor of tegelijkertijd met de bladuitloop. De bloemetjes zijn tweeslachtig. Het zijn heel eenvoudige bloemen die geen kelk- of kroonbladen hebben. Het zijn als het ware bosjes van paarse meeldraden. Na de bloei worden er vleugelnootjes gevormd: essensleutels. De vorm van deze zaden lijkt op een helikopterblad. Deze vorm zorgt ervoor dat de zaden tijdens de val gaan ronddraaien zodat de zaden langer in de lucht blijven en zich verder van de moederboom kunnen verspreiden. De vleugelnootjes blijven onder gunstige omstandigheden wel vijf keer langer in de lucht dan een nootje zonder vleugel.

De dikste Es van Nederland staat aan de ingang van de Jacobaburcht in Oostvoorne. De omtrek van deze reusachtige Es is 5 meter!

Sinds 2010 worden de Essen ziek, ze krijgen essentaksterfte. De bladeren aan de toppen van de twijgen sterven vroegtijdig af. Deze ziektesymptomen zijn toe te schrijven aan een schimmel, het Essenvlieskelkje (Chalara fraxinea) dat oorspronkelijk uit Oost-Europa komt.

Bronnen:
www.bomenstichting.nl,Wikipedia
, http://groen-natuurlijk.nl/es-2/hetreestdal.nl

Tony Hage