Dwergmuis

Micromys minutus

dwergmuisKort geleden hebben wij meegedaan aan een muizenonderzoek op het Groene Strand; 50 vallen uitgezet en gedurende een paar dagen om de 12 uur gecheckt of en welke muizen er in de vallen zaten, om ze daarna weer de vrijheid te geven.

Een erg leuke vangst was die van de Dwergmuis, het kleinste knaagdiertje van Europa en één van de kleinste ter wereld. Dankzij zijn kleine formaat klimt hij moeiteloos in hoge grasstengels (bijvoorbeeld Riet) of andere hoge vegetatie en bouwt zelfs zijn kraamnest aan grasstengels.

Om even aan te geven hoe klein hij is, hier de afmetingen:

lengte kop-romp: 50-80 mm
lengte staart: 45-75 mm
gewicht: 4-12 g

Wij vingen deze muizen in het rietveld maar ze komen ook voor in ruigten en dijkbegroeiingen, kreupelhout, hagen en in de duinen.

Van het voorjaar tot het najaar leeft de Dwergmuis voornamelijk bovengronds en dan vooral in hoge grassen, planten en aren en is ’s nachts actief. In de winter leven ze meer op de grond en zijn dan meer overdag actief. Ze kunnen zeer goed klimmen, zelfs in grasstengels zonder op de grond te komen. Dit klimmen doen ze met behulp van hun staart. De Dwergmuis is het enige in Europa voorkomende zoogdier met een grijpstaart.

De Dwergmuis leeft vrijwel solitair, behalve in de paartijd want dan komen ze bij elkaar om een nest te maken en te paren.

nest dwergmuis                                                            
Nest van een Dwergmuis  

April of mei is het begin van de paartijd. Het vrouwtje begint met de bouw van haar kraamnest, dat steviger gebouwd is dan het gewone nest. Met bladrepen vormt zij het skelet van het nest, waarna ze binnen in het hol voorgekauwd gras legt, waarin dan later de jongen geboren zullen worden. Dit nest wordt gebouwd bovenin gras- of graanhalmen. De Dwergmuis is de enige Europese muizensoort die zijn nest boven de grond bouwt.

De Dwergmuis heeft een gevarieerd menu en eet zowel plantaardig als dierlijk voedsel. Zo eet hij zaden, granen, vruchten, bessen, knoppen, jonge scheuten, zacht fruit, mossen, paddenstoelen, wortels en grassen. Daarnaast eet hij ook insecten, motten, sprinkhanen en rupsen. De samenstelling van zijn dieet is afhankelijk van het seizoenaanbod.

Hij lust ook honingdauw (wat door bladluizen wordt geproduceerd) en nectar van bloemen. Bij het eten van graan gebruikt hij zijn staart om in de stengel te klimmen en bij de aar te kunnen. Door zijn actieve manier van leven, moet de Dwergmuis dagelijks 1/3 van zijn lichaamsgewicht eten om in leven te blijven.

Dwergmuizen worden gemiddeld enkele maanden tot 1,5 jaar oud. In gevangenschap kunnen ze wel 5 jaar oud worden.

Natuurlijke vijanden van de dwergmuis zijn voornamelijk Kerkuil, Ransuil en Torenvalk. Daarnaast vormen landontginning en –bewerking (zoals besproeiing van gewassen, het gebruik van combines, platbranden van stoppelveldjes) en bebouwing een bedreiging voor de Dwergmuis.

De soort is niet bedreigd, maar komt nergens algemeen voor.

Bronnen:
www.wikipedia.nl
www.zoogdiervereniging.nl

Marjan de Willigen