Dauwbraam

Rubus caesius

dauwbraamLopend door het pluisgebied zagen we kleine mini bramen. We vonden het maar rare bramen. Tenminste we dachten dat het bramen waren. We hoorden op de achtergrond iemand zeggen: ”Weet je dat zeker?”. Zeker weten deden we het dus niet en ze even proeven vonden we een beetje te ver gaan. Het gevolg was dat we op onderzoek uitgingen, zodat we zeker wisten met welke vruchten we te maken hadden. Het bleek Dauwbraam te zijn, in de volksmond ook wel Duinbraam genoemd.

Kenmerken:
Opvallend aan de Dauwbraam is dat de lange, groene stengels in het eerste jaar, tamelijk slap in en over andere begroeiing hangen. In het tweede jaar verhouten ze. De onderste verhoutende delen van de liggende stengels verkleuren roodachtig paars en kunnen blauwpaars wasachtig berijpt zijn. Hieraan is de soort goed te herkennen. Uiteindelijk kunnen de stengels 3 tot 7m lang worden en zijn ze bedekt met kleine stekels die vrij dicht op elkaar zitten. Ook de vele klieren zijn duidelijk te zien. De bladeren van de Dauwbraam zijn drietallig, in tegenstelling tot de Gewone braam waarvan de bladeren vijftallig zijn.

De bloemen zijn wit of roze en de ronde kroonbladeren zijn langer dan de kelkbladen. De bloemen worden bestoven door insecten. Na de bevruchting komen er kleine, dofblauw berijpte steenvruchten tevoorschijn. Ze bevatten een lager suikergehalte dan de vruchten van de Gewone braam of Bosbraam (Rubus fruticosus) en zijn daardoor zuurder, echter wel sappiger. Aan deze doffe, berijpte kleur heeft hij zijn Nederlandse naam Dauwbraam te danken.

De bramen worden gegeten door vogels en zoogdieren, die op die manier de zaden verspreiden. Zo wordt ervoor gezorgd dat de plant zich op andere plaatsen kan vestigen. We noemen deze vorm van zaadverspreiding zoöchorie.

dauwbraam dauwbraam

Ecologie:
Dauwbraam wordt veelal aangetroffen in de duinen, rivierengebieden en langs spoordijken. Dauwbraam houdt van kalkrijke grond en van open plaatsen met veel zon. De plant houdt van humus, maar ook op vrijwel puur zand gedijt hij en brengt hij bloemen en vruchten voort. De kruipende takken en de wortels helpen om stuivend zand vast te houden. De Dauwbraam schijnt het oprukken van de Duindoorn te belemmeren.
De Dauwbraam is de waardplant voor verschillende vlinders zoals de Zuringuil , de Braamparelmoervlinder en de Braamvlinder, alsmede voor diverse bladmineerders.

Weetjes:
Tussen Dauwbramen en andere braamsoorten kunnen makkelijk hybriden ontstaan zoals bijvoorbeeld Dauwbraam en Bosbraam of Dauwbraam en Framboos.

De vrucht van de Dauwbraam in combinatie met andere bosvruchten is uitstekend geschikt om jam van te maken of zelfs een lekkere likeur van te brouwen.

 

Recept voor heerlijke bramenlikeur:
500 g bramen: lichtjes gekneusd met een stamper.
700 ml alcohol: Naar keuze witte rum, graanjenever of wodka.

Belangrijk: minstens 35% alcoholpercentage i.v.m. de houdbaarheid.
300 g suiker: honing of ahornsiroop kan ook.
Overlangs opengesneden vanillestokje en een kaneelstokje.
Doe alles samen in een weckpot of grote schone augurkenpot.
Laat minimaal 6 weken trekken, 3 maanden is nog beter!

Voor gebruik filteren door een keukenzeef en daarna nog eens door een neteldoek, die je in de zeef legt Je likeur wordt dan mooi helder. Vul de fles(sen) m.b.v. een trechter.

Deze likeur blijft jaren goed en als hij tenminste de kans krijgt wordt de smaak steeds beter!

Medicinale toepassingen:
Alhoewel de bes boordevol vitaminen en antioxidanten zit is de medicinale werking vooral in het jonge blad van de braamstruik te vinden. In het voorjaar, lang voordat de struik bessen draagt, kan je de jonge blaadjes oogsten en drogen. Gezien ze nog geen bessen dragen zie je het verschil niet direct met frambozenstruiken, er is echter wel een handig kenmerk om te weten. Framboosbladeren zijn namelijk zilvergrijs aan de onderkant en braambladeren gewoon groen.

De bladeren worden vaak in een tinctuur verwerkt. Het zou helpen tegen: een milde vormen van diarree, tandvlees- en mondholte infecties, keelontsteking, reumatische klachten, jicht en bloedstelpend voor kleine wonden (gekneusd blad op de wonde drukken).

Bronnen:
Anwb natuurgids
Reader’s Digest: Wilde planten

https://www.ecopedia.be/planten/dauwbraam
http://www.floravannederland.nl/planten/dauwbraam
https://nl.wikipedia.org/wiki/Dauwbraam

Jos de Ruyter