Bezemkruiskruid

Senecio inaequidens

bezemkruiskruid                                                   bezemkruiskruid

Het Bezemkruiskruid (Senecio inaequidens) is een meerjarige plant die tot de familie van de Composieten (Asteraceae) behoort. De naam Bezemkruiskruid is afgeleid van de vorm van de plant. Door de sterke vertakking lijkt deze op een omgekeerde bezem.

bezemkruiskruid bezemkruiskruid bezemkruiskruid

De heldergele bloemhoofdjes zijn rond 2 centimeter in doorsnede. Zij hebben 10 tot 14 lintbloemen en 10 of meer buitenomwindselblaadjes. De donkergroene bladeren zijn 3 tot 10 centimeter lang, 1 tot 5 millimeter smal en lijnvormig. De randen van de bladeren zijn vrijwel gaaf tot onregelmatig getand. De bladeren staan afwisselend en hebben een geoorde half-stengelomvattende voet. Bezemkruiskruid wordt 20 tot 110 centimeter hoog.

Bezemkruiskruid bloeit van juni tot in december. Bestuiving vindt plaats door verschillende insecten. De zaden met sneeuwwit vruchtpluis worden door de wind verspreid. Net als de meeste andere soorten uit het geslacht Senecio (Kruiskruid) bevat Bezemkruiskruid bepaalde alkaloïden, wat bij consumptie van de plant tot leverbeschadiging kan leiden.

Ingeburgerde exoot in het Rotterdamse haven- en industriegebied
De plant staat op zonnige plaatsen, op matig droge tot vochtige, matig voedselrijke grond. Hij groeit vooral langs spoorwegen, langs rivieren en kanalen, in bermen van wegen, tussen bestrating, op omgewerkte grond en in duinen. Deze groeiplaatsen zijn zeer ruim voorhanden in het Rotterdamse haven- en industriegebied. Wij zien het Bezemkruiskruid dan ook op vele plaatsen in de haven: op spoortaluds, op basaltdijken, in pas omgegraven wegbermen, op bouwplaatsen etc.

bezemkruiskruid bezemkruiskruid

Bezemkruiskruid komt oorspronkelijk uit Zuid-Afrika. Daar groeit het in de bergen op rotsige hellingen en met kiezel bedekte beekbodems. De plant is rond 1900 met woltransporten naar Europa gekomen. Met name rond wolwasserijen werd het Bezemkruiskruid aangetroffen. De wateren waaraan de wolwasserijen waren gevestigd, verzorgden het vervolgtransport. Zo begon de verspreiding in Nederland vanuit België via de Maas. In de jaren zeventig van de vorige eeuw was Bezemkruiskruid nog vooral een plant langs Limburgse rivieren.

Van vervoer over water stapte de plant over op vervoer per spoor en daarna ook op vervoer over de weg. De exoot Bezemkruiskruid is inmiddels zeer succesvol ingeburgerd in Nederland. Zo succesvol dat bestrijding zinloos is/lijkt. In Nederland loopt hierover ook geen discussie (in tegenstelling tot bijvoorbeeld over de Huiskraai, zie het betreffende gidsengidsverhaaltje). In enkele landen om ons heen wordt er wel over gepraat. Het Bezemkruiskruid wordt in en aantal natuurgebieden gezien als een bedreiging van zeldzame, oorspronkelijke soorten. Zo wordt de soort in de Vlaamse duinen op enkele plaatsen actief bestreden.

Mijn persoonlijke overtuiging: “We can’t beat it, so we should join it.” Laten wij genieten van Bezemkruiskruid dat als een van de weinige planten tot zeer laat in de herfst het landschap wat kleur geeft. Ook het Rotterdamse haven- en industriegebied.

Bronnen: Wikipedia, Soortenbank.nl, Wilde-planten.nl, Natuurbericht.nl, Trouw

Erik de Boer