Vecht en Plassengebied
Kind & Natuur
donderdag17sep2020

IVN Fête de la Nature

Feest van de natuur, voor de natuur en met de natuur. Vier de natuur! Fête de la Nature is dit jaar voor het eerst opgenomen in het landelijk IVN programma. Zondag 6 september 2020 werd dit natuurfeest met wildpluk high tea, watersafari en ringslangen gehouden in Nieuw Wulven. Hieronder het verslag:

En een groot IVN natuurfeest wordt het. Niet op zijn minst doordat de zon onverwacht uitbundig schijnt. Op de parkeerplaats van Nieuw Wulven verzamelen zich steeds meer kinderen, ouders en stellen om een aantal felgroene jassen heen die daar staan met een zwarte heksenketel, een vlindernet en een mysterieuze emmer. De groene jas met bruine hoed stelt zich voor: “Welkom allemaal namens IVN Natuureducatie bij onze ringslangexcursie in het kader van Fête de la Nature. Ik ben Marijke en vanmiddag gaan we samen met jullie in drie groepen drie activiteiten doen op drie locaties. Daarna komen we hier terug en kunnen jullie de picknickkleedjes, thermosflessen en bord, mok en vorken hier ophalen en dan lopen we samen naar de romeinse wachttoren om de middag feestelijk af te sluiten met een échte high tea met taart. Voor de high tea gaan we zo meteen allerlei kruiden plukken om een thee van te maken. Dat is één van de drie activiteiten en de andere twee zijn waterdiertjes vangen en ...” ze voert de spanning op... ”ringslangen zoeken!” roept één van de kinderen. Juist ja, ringslangen zoeken, dat hoort natuurlijk bij een ringslangexcursie.

Een aantal groene jassen staat al op locaties in het bos, dus de eerste groep vertrekt met Lonneke richting Peter de ringslang expert. De tweede groep komt daarachteraan met Bart op weg naar Iemy, Niek en Joke, die bij een mooie brede sloot staan even verderop. De derde groep gaat met Martine bij Marijke en Elke wildplukken en zij merken dat zelfs op de aanlooproute al van alles te vinden is dat lekker in de thee is.

Zo groeit er heel veel mals duizendblad. De kinderen plukken de mooiste blaadjes en brengen ze steeds terug naar de heksenketel. Ook vrolijke bloemen zoals de gele paardenbloem, wit-gele madeliefjes, rode en witte klaver zijn favoriet bij de kids. We zijn zo druk aan het plukken en we vinden al zó veel lekkere ingrediënten dat we in het veld alleen nog maar gaan zoeken naar wat rolklaver, watermunt en kamille. Tussen de gele bloemen van de rolklaver vinden we ook nog andere gele bloemen. “Is dit ook rolklaver of een soort kamille?” Nee, dat is het zeker niet. Wel heel belangrijk om te noemen, want dit is een plant die we juist níet willen plukken. Het is Jacobskruiskruid en dit is giftig. Die gaat dus niet in de heksenketel en laten we mooi staan.

Marijke Zoetelief van IVN“Wie van jullie durft er brandnetels te plukken?” vraagt Marijke. Er gaan meer kindervingers omhoog dan volwassen handen en dat is maar goed ook, want de kinderen vervullen een extra belangrijke rol vandaag. Door corona houden we goed afstand tussen de volwassenen, maar de kinderen laten alles aan de volwassenen zien. Zo demonstreert Marijke hoe ze met een ‘handschoen’ van ridderzuring brandnetels kan plukken zonder geprikt te worden. De durfal die het zonder handschoen met de brandharen mee probeert te plukken wordt zonder het door te hebben toch geprikt bij zijn enkel door een andere brandnetel. Meteen komt dan de hondsdraf, smalle weegbree en zelfs dezelfde zuring weer van pas om de jeuk te verminderen. Enkele kinderen proppen vervolgens hun broekzakken vol met hondsdraf ‘voor het geval dat er later nog een ongelukje gebeurt’.. Tja, je weet maar nooit natuurlijk.

Dan is het al weer tijd om te wisselen. Alle groepen draaien door en met groep twee en drie vullen we de ketel verder aan met al deze kruiden plus nog wat pastinaak bloemetjes, hondsdraf en rozenbottel als bonus. De rozenbottels worden in een mini vijzel vakkundig gestampt zodat de kleur en de smaak straks goed vrijkomen in de thee. Een dag eerder hebben de groene jassen al heermoes geplukt, want ook al zien veel mensen dit als vreselijk onkruid, het is gedroogd lekker in onze thee en bovendien heel gezond.

Watersafari

Ondertussen gebeurt er op de andere locaties natuurlijk ook van alles. Zo wordt er bij de watersafari eerst kennis gemaakt met Harry de rivierkreeft. Het is een mannetje, want we zien twee piemeltjes. Wie durft hem op te tillen zonder zijn vingers tussen de scharen te laten eindigen? Dat zijn uiteindelijk heel wat kids. Vervolgens wordt er volop gevist in de sloot met fijnmazige schepnetten. Er zijn witte bakjes, per gezin één, waarin de netjes omgekeerd worden uitgespoeld en we de vangst goed kunnen zien bewegen en determineren. Sommige vondsten worden overgeschept in een loeppotje om het nog beter te kunnen bekijken. Ook hier vervullen de kinderen de rol van doorgever aan de volwassenen van andere gezinnen. De meest indrukwekkende vondst is volgens de kinderen is het tiendoornig stekelbaarsje, maar er wordt uiteraard nog veel meer gevangen zoals: vetjes, libellenlarven en drie soorten nimfen.  Als Iemy, Joke en Niek merken hoe enthousiast sommige deelnemers zijn, geven ze de tip mee om eens de Waterleven app te downloaden. Dan kan je op je mobiel de waterdiertjes determineren. Als je wilt kijken wat de waterkwaliteit is van het water, dan kan je naar www.waterdiertjes.nl en hier kan je al je waargenomen waterdiertjes invoeren en dan rolt er rapportcijfer uit. In deze methode zit een deel van de Bisel waterkwaliteitsmethode verwerkt.

Bij Peter wordt de spanning nog eens extra opgevoerd, want hij weet álles over de ringslangen. In het gebied waar we te gast zijn heeft hij met collega’s zeven broeihopen aangelegd, waarvan er drie een bordje hebben. Bij één van die drie staat hij de groep op te wachten. De eerste groep maakt er een speurtocht van en vindt het al best een avontuur om Peter en de broeihoop te vinden. Gelukkig is Peter geduldig en vinden ze samen ook nog eens een ringslang. Hij vertelt dat een vrouwtjes ringslang 10 tot 40 eitjes legt in een broeihoop en in dit gebied komen zo’n 500 paartjes voor. Ze leven solitair en zijn meteen al op zichzelf aangewezen. Peter heeft een slang in zijn handen en laat zien dat de slang als afweermechanisme meteen gaat poepen, wat een sterke geur met zich meebrengt. Als hij ook vertelt dat ringslangen, in tegenstelling tot bijvoorbeeld adders, niet pijnlijk en giftig kunnen bijten, zijn er toch een heleboel kleine en grote ‘Freek Vonken’ die het beestje ook wel eens willen vasthouden. De slang gaat van hand tot hand en je voelt de gladde huid en het gespierde lijf bewegen. Dat zo’n dun slangetje kikkers heel naar binnen kan werken, spreekt natuurlijk wel tot de verbeelding. ‘Soms kan je de prooi nog zien zitten’ vertelt Peter.

VlinderjachtTegen het eind van de middag wordt er zelfs nog een vlinder gevangen, gedetermineerd (een dagpauwoog) en uiteraard weer vrijgelaten. En nu naar ons high tea feestje! Opgetogen lopen we terug richting de parkeerplaats. De taarten staan namelijk een klein stukje verder lopen op ons te wachten. Leo en John hebben het veld om de romeinse wachttoren al feestelijk versierd en de taarten en bekers voor de thee. Elk gezin heeft een  thermoskan met heet water meegenomen en dit wordt om de beurt bij de kruiden en bessen in de heksenketels gedaan. En dan kan het slotfeest beginnen: het aansnijden en eten van de biologische taarten van de Veldkeuken. Er is een appeltaart, een cheesecake, een worteltaart en een snijbiettaart als hartige tegenhanger. Het is echt een heel groot feest met alle picknickkleedjes verspreid over het veld, de vrolijke kleuren in de thee en de blije gezichten van zowel de kinderen als de volwassenen. De taarten en niet te vergeten de thee smaken heerlijk, iedereen is verrast enthousiast. Voordat we allemaal weer vertrekken zijn er nog twee tekenkaarten te verloten. Want ja, ook hier zouden teken kunnen zitten, dus attenderen de groene jassen er nog even op om thuis een goede tekencheck uit te voeren. Dat hoort er ook bij als je graag in de natuur bezig bent. Voor ieder gezin liggen er bovendien nog mooie zoekkaarten klaar en zo dooft het feest langzaam uit.

Alle tips nog even op een rijtje:

  • Download de Waterleven app om meer waterdiertjes te zoeken
  • Op www.waterdiertjes.nl kan je je waarnemingen invoeren
  • Op www.ravon.nl  vind je veel informatie over reptielen, amfibieën en vissen
  • Meer zoekkaarten kan je bestellen via https://winkel.ivn.nl/zoekkaarten
  • Ook andere hulpmiddelen voor buitenactiviteiten vind je in de winkel van IVN
  • De Wildplukkaart is in de winkel en online te bestellen voor € 5,95
  • Fijnmazige schepnetten zijn te bestellen bij www.outdoor-education.nl


En voor iedereen die de wildpluk thee ook zelf eens wil maken, dit zijn de ingrediënten: 

Ingrediënten WildpluktheeDoor: Elke Rabé, Jeugd- en waterwerkgroep IVN Vecht & Plassengedied