Verslagen van vogelwandelingen

Enkele keren per jaar organiseert de Vogelwerkgroep een publiekswandeling in één van de vele interessante vogelgebieden die Valkenswaard rijk is. Daarvan wordt regelmatig een verslag gemaakt, dat met ingang van 2015 ook op de website na te lezen is.
Leuk om te lezen hoe het is geweest en wat er allemaal is gezien ... maar nog leuker is natuurlijk om eens mee te gaan! Kijk onder Activiteiten wanneer de vogelwandelingen gehouden worden. Meedoen is, zoals altijd bij publiekswandelingen, gratis.

Door het Leenderbos en het Oasegebied

Mooi weer en veel enthousiaste mensen (+/- 35) waren op 14 mei 2017 de ingrediënten voor deze geslaagde wandeling. We begonnen deze keer vanaf de parkeerplaats bij de 3 bruggen. Hier hoorden we al verschillende vogels en bij aanvang van de wandeling duidelijk de roep van de wielewaal.
Onderweg de gebruikelijke geluidjes van zwartkop, tjiftjaf en fitis en ook hoorden we fluiter en tuinfluiter. Roodborst, koolmees en pimpelmees waren ook volop aanwezig. Evenals de koekoek die we uit verschillende richtingen hoorden.
Eenmaal meer op open terrein zagen we regelmatig de roodborsttapuit en heel in de verte de blauwborst. Toen zagen we plotseling een vogel over vliegen die we voor een torenvalk aanzagen, maar wat de koekoek bleek te zijn.
Richting voormalige visvijvers zagen we de grauwe gans met jongen, duidelijk op z’n hoede als we wat te dichtbij kwamen. Sporen van zwijnen zagen we overal maar ook duidelijk de plek waar ze oversteken en aan de overkant van het water verder gaan.
Op de vijver ganzen en eenden met jong. Ganzen zoals de nijlgans, grauwe gans en Canadese gans, ook kuifeend, krakeend, wilde eend en tafeleend en in de verte een broedende knobbelzwaan. Op de plek waar in het verleden een mooie kijkhut stond, genoten we even van het prachtige uitzicht.
Verderop in het riet liet de kleine karekiet zich veelvuldig horen en ook hier weer duidelijke sporen van de varkens. Rechts hiervan op de kweekvijver o.a. een broedende fuut en ook weer veel watervogels. We hadden gehoopt om ook hier weer de wielewaal te horen maar de vogel was waarschijnlijk toch niet aanwezig op deze plek.
Op de vijver langs de stort zat enkel een visser en een paar meerkoetjes. Ook dit jaar zijn er geen oeverzwaluwen gezien en de wand ligt er wat troosteloos bij. Als klap op de vuurpijl zag iemand toch de wielewaal voorbij vliegen. Jammer genoeg niet door iedereen waargenomen.
Op het punt waar de Tongelreep en de Wittesloot samenkomen hebben we nog even staan kijken naar laagvliegende boerenzwaluwen. Ook een aalscholver en ganzen die her en der verspreid in het weiland lagen trokken onze aandacht. Al met al weer een vogelrijke wandeling.

Verslag Paula Brom

Wandeling Leenderbos/Oase IVN Valkenswaard-Waalre

Op zoek naar de blauwborst

We hadden alles mee op 9 april 2017: Het weer, enthousiaste vogelliefhebbers en de vogels die hun hoogste lied zongen. Na een kort welkomstwoord en een uitleg van Jac wat er zoal waargenomen was in de Malpie togen we op pad. Jammer genoeg liet de ijsvogel zich niet zien. Maar ze hebben zich weer genesteld in de bocht van de Dommel bij de parkeerplaats. In de bomen zitten enkele mezen, vinken, spechten, spreeuwen en boomkruipers. Verder op hoor en zie je op verschillende plekken de tjiftjaf die zijn naam roept en de fitis die vertelt dat ie het geweldig naar zijn zin heeft maar toch eindigt in mineur. Zodra je de heide oploopt hoor je de boompieper. Meestal zit ie in het topje van de boom dus goed zichtbaar. Zijn spectaculaire parachutesprong liet hij nog niet zien, maar hij liet zich mooi bewonderen in het zonlicht. Op het water zagen we veel eenden soorten zoals: wilde eend, tafeleend, kuifeend en krakeend. De fuut en zijn kleinere soort de dodaars waren ook aanwezig.
Ook hier was het geluid van fitis en tjiftjaf duidelijk te horen zodat je goed moest luisteren of er ook nog andere vogels aanwezig waren en jawel hoor, de rietgors en later de blauwborst lieten van zich horen en dan is het een koud kunstje om hen, door de door Jac meegebrachte telescoop, prachtig te bekijken. Daarna hoorden we nog duidelijk het snorrende geluid van een sprinkhaanzanger maar die liet zich niet zien. Via het knuppelbruggetje liepen we weer terug maar niet voordat we nog enkele roodborsttapuiten en de witte kwikstaart hadden gezien. Al met al een geslaagde publiekswandeling.

Malpie Valkenswaard

Vogelwandeling in 't Heike

Ondanks het feit dat er ruimschoots aandacht was o.a. in het ED en Valkenswaard Dagblad en vele IVN'ers waren geïnformeerd via een persoonlijke e-mail waren het toch maar enkele diehards die zich op 5 juni 2016 om 7 uur meldden voor de wandeling.
Misschien afgeschrikt door de hoge stand van het water van Dommel en Keersop en juist rond die tijd kwam ook nog de mist opzetten. Maar zoals gezegd lieten enkelen er zich niet van weerhouden om toch te gaan wandelen.

Op zaterdagmiddag nog even gecheckt welke paden en stukken van de route wel begaanbaar waren, zodat we geen natte voeten zouden krijgen. Jammer genoeg waren de twee nieuwe bruggen die onlangs over Dommel en Keersop gelegd zijn, onbereikbaar door het hoge water.
Via het zandpad langs de sportvelden en bijna tot het punt waar Keersop en Dommel bij elkaar komen, hebben we toch zo’n 31 vogels gespot. Het horen of zien van de wielewaal is ons op deze dag niet gegund. We gaan er vanuit dat ie toch op meerdere plekken in dit gebied aanwezig is, omdat de vogel al door meerdere personen is opgemerkt.

Paula Brom

Dommel en Keersop

Grote belangstelling voor publiekswandeling in Oase

Zondag 1 mei 2016 heeft de Vogelwerkgroep een publiekswandeling georganiseerd in het zogenaamde Oasegebied.
Rond deze tijd zijn weer heel wat vogels teruggekeerd van hun jaarlijkse reis naar Zuid-Europa en Afrika. Maar zou de koekoek weer terug zijn in ons land? En kunnen we de wielewaal begroeten? Toch altijd weer spannend!

We zijn om 07.00 uur vertrokken op de parkeerplaats bij de Drie Bruggen. De belangstelling was groot. Totaal waren er 21 deelnemers!
Het is een gebied met een grote verscheidenheid aan biotopen. Heide, dennenbos, loofbomen en zeer veel water. Het gebied wordt immers doorsneden door het riviertje de Tongelreep en je wandelt er langs voormalige en huidige visvijvers en kweekvijvers. Wat de vogels betreft dus voor elk wat wils! En dat hebben we gemerkt! Totaal hebben we ruim 60 soorten waargenomen, waarbij we sommige soorten prachtig hebben kunnen bewonderen.

En ja, de koekoek was er inderdaad. Zijn luide roep werd gehoord en de vogel “lag” prachtig op een tak van een berk, voor eenieder goed waarneembaar!
Majo wist ons te vertellen dat als je de koekoek hoort/ziet en met geld rammelt, dan kom je dit jaar geen geld tekort. Ze had daarom al een paar weken wat los geld op zak!
Ook de zwarte specht zagen we in volle glorie tegen een boomstam hangen en verdwijnen in het typische ovale nestgat. De wielewaal hebben we nog niet kunnen waarnemen, dus er blijft nog iets te wensen!

Zoals gezegd ruim 63 waarnemingen. Enkele bijzondere soorten:
blauwborst, bonte vliegenvanger, boomleeuwerik, boompieper, goudvink, matkop, roodborsttapuit, wintertaling, ijsvogel en zomertaling.
Altijd weer een vertederend gezicht waren 8 jonge grauwe gansjes, zorgzaam ingesloten door de ouders!
Ook de oeverzwaluwwand leek bewoond. Er waren beduidend meer nestgaten dan de week daarvoor.

Al met al een prachtig stuk natuur aan de rand van Valkenswaard. Zeer de moeite waard om er te vertoeven met ogen en oren wijd open. Laten we er zuinig op zijn!

Westerhoven, 5 mei 2016, Marno.

Op zoek naar de blauwborst!

Publiekswandeling van de Vogelwerkgroep van het IVN

Vele vogels trekken in de herfst naar warmere streken en komen in het voorjaar weer terug in ons land. De bestemmingen zijn voornamelijk Zuid Europa en Afrika.
Een opvallend vogeltje dat begin april weer terugkeert in ons land en in onze omgeving is de blauwborst. De Vogelwerkgroep organiseert in die periode een publiekswandeling op de Malpie, speciaal om die bijzondere reiziger te begroeten.
Het lijkt wel een tropische vogel met zijn prachtige felblauwe borst, een witte vlek in het blauw en een helder witte oogstreep. Het is altijd weer spannend of deze vogel tijdens deze jaarlijkse wandeling wordt waargenomen!

Op zondag 3 april 2016 om 07.00 uur werd er vertrokken bij de Venbergse molen. Er was wederom veel belangstelling. De totale groep bestond uit 21 deelnemers met in meerderheid gasten. En het was een zeer succesvolle missie! Totaal hebben we zo’n 55 vogelsoorten waargenomen. En 5 à 6 keer hebben we inderdaad de blauwborst gespot. Alle deelnemers hebben de blauwborst meerdere keren goed kunnen zien!
Een selectie van vogels die we ook hebben waargenomen, zonder dat de andere soorten minder belangrijk zijn: boomleeuwerik, goudvink, dodaars, boompieper, roodborsttapuit, zilverreiger, ijsvogel, fitis en tjiftjaf, rietgors, goudhaantje, boomkruiper en -klever, grote gele kwikstaart, grote bonte en groene specht.

Een prachtige wandeling in een heel mooi natuurgebied, waarbij we ook de hoofdprijs in volle glorie hebben kunnen bewonderen!

Marno

Succesvolle eerste wintervogelwandeling

De Vogelwerkgroep van het IVN Valkenswaard-Waalre heeft op zondag 20 december 2015 een publieksvogelwandeling georganiseerd in het gebied van het Peetersven. Via de lokale media werden de mensen uitgenodigd om deel te nemen aan deze wandeling, waarbij een kop soep na afloop als extra lokkertje werd gebruikt!

Totaal waren er 26 deelnemers, inclusief de aanwezige begeleiders van de VWG. Het was een prachtige zonnige dag, ideaal dus om te vogelen. Het betreffende gebied achter de Were Di Scholengemeenschap tot aan de kweekvijvers en de Eindhovense Golf is een prachtig wandelgebied. Vertrekpunt was D’n Nieuwe Hof. De route was uitgezet door Paula Brom.

Door enkele leden van de VWG werd onderweg op diverse plekken het gebied in historisch perspectief geplaatst. O.a. het looien van leer voor de leerindustrie, de deal tussen de gemeente Valkenswaard en de N.V. Philips betreffende de Eindhovense golfbaan en het wandelpark en Peetersven. Waar overigens de naam Peetersven vandaan komt is niet duidelijk. Mogelijk zijn er onder de lezers ideeën!

Maar het ging natuurlijk vooral om het waarnemen van vogels en daarin waren we heel succesvol. We hebben zo’n 35 soorten gespot! Een respectabel aantal met als hoogtepunt een klapekster die in het topje van een boom zat, prachtig in de zon!
Andere opvallende waarnemingen: de buizerd, een groep staartmezen, boomklever, boomkruiper, goudhaantjes, havik, kramsvogels, sperwer, grote bonte specht.

Bij de zogenaamde vleermuizenkelder hadden we het geluk dat deskundige Frank Heijmans een van de deelnemers was. Hij vertelde dat die kelder ca. 70 meter lang is. Er huizen dwergvleermuizen, maar ook groene-, bruine en heikikkers. En verder de Alpenwatersalamander en de kleine watersalamander!

Aan het einde van de wandeling hebben we in D’n Nieuwe Hof gezellig kunnen nabuurten onder het genot van een heerlijke kop verse tomatensoep, gemaakt door Martha.
Ook hebben we een toelichting gegeven op de activiteiten van de VWG en een oproep gedaan om de gelederen te komen versterken. Dat kan door lid te worden van de VWG of door een bijdrage te leveren aan projecten van de VWG. De deelnemers waren enthousiast, dus mogelijk levert dat extra krachten op!
Alles bij elkaar een prachtige wandeling met een dampend slot!

Westerhoven, 31 december 2015.
Marno.

Publiekswandeling in 't Heike en het Dommeldal

De VWG IVN Valkenswaard heeft op zondag 31 mei 2015 een vogelwandeling georganiseerd in het natuurgebied ’t Heike en Dommeldal in Dommelen. Een gebied waar o.a. de wielewaal “woont”. En hebben we die ook kunnen waarnemen?

Om ca. 07.00 uur was de start bij het Paulus-/Christoffelpad. De opkomst was bijzonder groot. Maar liefst 26 deelnemers hebben we geteld, waarvan 8 leden van de VWG.
Het betreft een uniek en zeer divers natuurgebied. De Dommel en de Keersop stromen er door heen en ontmoeten elkaar hier, om daarna verder te gaan als de Dommel. Over beide rivieren zijn loopbruggen geplaatst om de toegankelijkheid van het gebied te vergroten.
Een groot gedeelte is landbouwgrond geweest, maar ter compensatie van diverse grote wegenprojecten “teruggegeven” aan de natuur. En met succes!
Als je er rondloopt realiseer je je dat heel vroeger hier boeren met schop en kruiwagen vruchtbare landbouwgrond van hebben gemaakt en dat het nu weer terug is bij af, waar het ook hoort!
Als geboren Dommelnaar, die uit Dommelen vertrok toen er ca. 950 inwoners waren, terwijl er intussen zeker 10.000 inwoners zijn, is het een wonder dat zo dicht bij het dorp zo’n uniek stuk natuur in stand is gehouden. De inwoners van het huidige Dommelen mogen zich bevoordeeld voelen!

De oogst van vogels was ook weer indrukwekkend. Totaal hebben we 40 vogelsoorten waargenomen. Enkele opvallende soorten die veel deelnemers niet iedere dag zien of horen:
Boomklever, boomkruiper, tjiftjaf, fitis, geelgors, grasmus, roodborsttapuit, kleine karekiet, koekoek, tuinfluiter en zwartkop.
En ja! Ook de wielewaal hebben we heel nadrukkelijk zijn opvallende deuntje horen zingen. Zien is heel lastig en dat is ons dan ook niet gelukt!
De ijsvogel zou hier ook zijn domicilie kunnen hebben, maar is hier nog niet waargenomen voor zover wij weten.
Wim zag nog een zogenaamde staalvink vliegen. Zeg maar vliegtuig!
Ook hebben we als bijzondere plant de waterviolier gezien en dat werd redelijk uniek gevonden.

We kunnen weer terugkijken op een zéér geslaagde wandeling en we hebben met z’n allen genoten. Na afloop werd er enthousiast gereageerd!

Marno

Westerhoven, 5 juni 2015

Heike Dommelen

Publiekswandeling in het Oase- en Tongelreepgebied

De weersvoorspellingen waren somber en het vertrekuur vroeg, maar de gidsen van de Vogelwerkgroep waren op tijd paraat op zondagmorgen 3 mei 2015. Wachtend op de geïnteresseerde vroege vogels(potters) en er kwamen drie personen hun belangstelling tonen.
We vertrokken vanaf de visvijvers aan de Leenderweg, begeleid door de zang van zanglijster en zwartkop. De enkele jaren geleden aangelegde visvijver werd bevolkt door kuifeenden, meerkoeten, wilde eenden en twee herrie makende nijlganzen.
Net over het bruggetje hoorden de achterblijvers het eentonig fluitje van zeker twee goudvinken! Maar de mensen die vooruitliepen zagen een ijsvogeltje wegschieten over het links gelegen dijkje!

In de oude visvijvers zien we een wilde eend met 9 jongen, veel kuifeenden, een zestal zeer bijzondere groenpootruiters, een grauwe gans met 3 jongen en een Canadese gans, dodaarsjes en een aantal paartjes krakeenden. En hoewel onze gasten het een en ander wisten over vogels werd hun nu het verschil tussen krakeend vrouwtje en mannetje duidelijk. Let daarbij op de kleur van de snavel!
Ja, nee of toch en uiteindelijk een volmondig ja: we horen de roep van de wielewaal. Je moet er op bedacht zijn dat een spreeuw voor imitator kan spelen!
We zien de dodaarsjes uit het water opduiken en horen duidelijk de roep van de zwarte specht. Bij een “spechtengatenboom” werd het verschil in invlieggat duidelijk gemaakt.
Verder zagen we flinke sporen van de zich verscholen houdende wilde zwijnen, met een oversteekplaats bij de sloot de Wetering. 

Doorlopend langs het Laagveld zien we een aantal roodborsttapuitjes, maar ook de boompieper is aanwezig, al gaf hij geen traditionele show weg.
Maar de aandacht van het gezelschap wordt getroffen door twee weghollende reeën. En ook de koekoek laat zich horen!
De rietgors wordt gehoord en even later blijkt hij in een boom te zitten waar we onder staan!!
Even verderop, waar meer sparren en dennen staan, wordt het zeldzame fluiten van de fluiter gehoord; er rollen weer de nodige knikkers van de trap.
Over de drie bruggen nemen we een aantal boerenzwaluwen waar en in de wei langs de “Baron z’n Sloot” zien we mussen en een wegvliegende spreeuw. In het bochtje bij de Tongelreep wordt de tuinfluiter gehoord.

We staan stil bij de oeverzwaluwwand, eertijds de terechte trots van onze Harrie (Harrie van de Broek). Nu wordt hij daar node gemist want de wand is gedeeltelijk begroeid en de steile wand gedeeltelijk afgebrokkeld. We zien een paar invlieggaten maar jammer genoeg geen bewoners.
Bijna bij de parkeerplaats van Hengelsportvereniging Venbergen aangekomen zien we het vrouwtje van de wilde eend op een nest zitten met op haar rug spelende jonkies. Een mooi tafereel tot besluit!

Totaal hebben we deze morgen 50 vogelsoorten waargenomen, voorwaar een mooi aantal. Jammer van het gering aantal belangstellenden, maar wij hebben zelf ook heel erg genoten van het prachtige weer (geen enkele voorspelling klopte) en de vroege vogels in ven, sloot, heide en bos.

Wout van den Nieuwenhuijzen

Valkenswaard, 5 mei 2015

Op zoek naar de nachtegaal!

Op maandag 27 april 2015, Koningsdag, heeft de Vogelwerkgroep een vogelwandeling gemaakt in het natuurgebied Koningssteen bij het schilderachtige witte stadje Thorn (Ville Blanche).
In deze periode van het jaar gaan we daar op zoek naar de nachtegaal, die hier steevast ruim is vertegenwoordigd. De nachtegaal is qua uiterlijk niet bepaald een opvallende schoonheid. Het is een klein bruin vogeltje zonder verder enige kleur. Maar uit zijn keeltje komt een wonderbaarlijk en krachtig geluid. Daar worden zelfs de doorgewinterde vogelaars stil van!
Niet alleen deze bijzondere vogel is hier te zien en te horen, maar ook nog vele andere soorten!

Nu eerst iets over dit prachtige natuurgebied. Koningssteen ligt ingeklemd tussen de Grensmaas en diverse plassen. De plassen zijn ontstaan door de grind- en zandwinning. Het gebied vormt één geheel met het Vlaamse Kollegreend.
Kijkend in de richting van Thorn zie je de prachtige Sint Michaëlkerk, de voormalige abdijkerk, oprijzen boven het dorp.
In Koningssteen graast een kudde Gallowayrunderen van Natuurmonumenten en Konikpaarden van het Belgische Limburgs Landschap. De begrazing van de dieren zorgt er voor dat hardhoutooibos, doornstruwelen en kruidenrijke graslanden zich naast elkaar ontwikkelen. De krachtig geurende meidoorn is hier ook ruimschoots vertegenwoordigd!
De bever voelt zich hier heel goed thuis, gezien de vele sporen die hij achterlaat. Aangevreten bomen, maar ook bomen die door het werk van deze bewoner zijn geveld!

Tijdens onze wandeling hebben we totaal 55 vogelsoorten gespot, een respectabel aantal voor zo’n relatief klein gebied. We zijn dus speciaal voor de nachtegaal gegaan en we hebben in ieder geval 14 nachtegalen qua zang waargenomen. Ze laten zich vrijwel nooit zien!
Van de 55 gespotte soorten zijn er een aantal zeer opvallend! Een kleine selectie:
IJsvogel, putter, kneu, tuinfluiter, sprinkhaanzanger, zomertortel, grasmus, braamsluiper, rietgors, roodborsttapuit, 4 zwaluwsoorten (huis-, boeren-, oever- en gierzwaluw).
Gezegd moet worden dat natuurlijk ieder vogel uniek en bijzonder is!
Na zo’n bezoek ben je geneigd om de naam van dit bijzondere gebied te veranderen in “Vogelparadijs Koningssteen”.
We hebben met volle teugen genoten. Voor de liefhebber de moeite van een bezoek meer dan waard!

Marno

Westerhoven, 30 april 2015

Hoezo blauwborst?

Zondag 22 maart 2015 hebben we een publiekswandeling gehad op de Malpie, tijdens welke we op blauwborst“vangst” zouden gaan.

Echter: Geen blauwborsten, wél blauwbekken!

Het was guur weer en de zon liet ons ook in de steek. Daarentegen niet de deelnemers. Er waren ca. 40 wandelaars, met daarbij 13 VWG-ers (leden van de VogelWerkGroep, red.) en aanhang. Intussen horen Dirk en Ronald ook bij onze vaste aanhang!
Het was een internationaal gezelschap. Martha heeft een praatje gemaakt met een mevrouw die afkomstig bleek te zijn uit Chili (goed wijnland!). En bovendien zijn we nog wandelaars tegengekomen met een Perro de Agua Español (Spaanse waterhond).
De vogels hadden er zichtbaar ook niet zo veel zin in, maar we hebben gelukkig toch nog de nodige soorten gehoord en/of gezien. Natuurlijk watervogels en op enkele plaatsen heel mooi de roodborsttapuit. Ook de grote zilverreiger was voor iedereen uitgebreid te zien. En via de iPod van Jan Brom hebben een aantal mensen toch nog de blauwborst kunnen zien en horen!
Ondanks alles een prachtige wandeling in een uniek natuurgebied, waar de mens zeer rigoureus heeft ingegrepen. Hoe dat uiteindelijk zal uitwerken moeten we vooralsnog afwachten.
Jammer dat het weer tegenviel!
Gelukkig waren de deelnemers zeer tevreden na afloop en daar gaat het ons per slot van rekening toch om!

Hartelijke groet,
Marno.

Malpie