Valkenswaard-Waalre
IVN
zondag16apr2017

Schoolgidsen Aalst bezoeken de Laermolen

Laermolen, een eeuwenlange Middeleeuwse industriële activiteit is terug van weggeweest.

Een aantal schoolgidsen uit Waalre hebben in februari de Laermolen bezocht. Een oude olieslagmolen in Hoogstraten, België waarvan in 1405 al vermelding is gedaan. Vermoedelijk is de molen zelfs nog ouder.
In 2004 is de wateraangedreven olieslagmolen weer gerestaureerd en dus in ere hersteld. De Laermolen oogt daardoor zoals in de jaren 1800. Het binnen- en buitenwerk van de olieslagmolen staat er nagenoeg bij als op het hoogtepunt van gebruik toen volop koolzaadolie geslagen werd.
Dankzij de inzet van de molenaars en enthousiaste vrijwilligers wordt nu 4 keer per maand koolzaadolie geslagen maar ook walnoten- en soms lijnolie worden er geproduceerd. Wij brachten een bezoek op een zonnige maar koude zondagmiddag.
We hebben genoten om deze Laermolen van dichtbij in werking te zien; de indrukwekkende kollergang oftewel de grote verticale molenstenen die in dit geval het koolzaad pletten. Het houtwerk geeft amper geluid maar dat komt doordat de houten delen regelmatig gesmeerd worden met koolzaadolie. Geen andere oliën, werd ons verteld door een vrijwilliger want als er dan olie lekt, is de productie van koolzaadolie verontreinigd!!

Laermolen Houthalen

Enthousiast vertelde één van de vrijwilligers over deze olieslagmolen en beantwoordde al onze vragen geduldig. Ook gaf hij ondertussen een demonstratie weg. Trots zijn de vrijwilligers op ‘hun’ molen. Na de restauratie is ook de vuister in ere hersteld: een houtkachel die het geplette koolzaad opwarmt voordat het in speciale zakken gedaan wordt. Deze zakken werden vroeger gemaakt van paardenharen, ijzersterk en niet kapot te krijgen. Tegenwoordig worden ze gemaakt van een speciaal synthetisch materiaal, simpelweg omdat er moeilijk aan paardenharen te komen is.
De zakken worden klem gezet in de slagbank, een speciaal onderdeel van deze olieslagmolen. Een houten balk, ook aangedreven door de molen, klapt met veel lawaai iedere keer op de houten wig die de zak met gemalen koolzaad steeds verder klem zet. Daardoor wordt de olie uit het koolzaad ‘geslagen’ en opgevangen in een pan onder de slagbank.
Na alle enthousiaste verhalen en demonstraties kopen de meesten van ons een fles koolzaadolie. Daar ondersteunen we tenslotte de inspanningen van de vrijwilligers mee! Daarna wandelen we nog een kort rondje door een stukje Hoogstraten. We gaan nog een klein kerkje in voordat we weer naar huis rijden. Wat een mooie dag en wat een prachtige molen!!