Actief met het IVN in 2016

Ieder jaar organiseert IVN Valkenswaard-Waalre tientallen activiteiten, voor kinderen en volwassenen. De natuur om ons heen is de rode draad. Dichtbij huis is veel te beleven en te ontdekken!
IVN-activiteiten zijn leuk, leerzaam en gezellig. Ervaar het zelf, ga bijvoorbeeld eens mee met een publiekswandeling. Of bezoek de Vlindertuin in Waalre, de Vlinder-insectentuin in Riethoven of D'n Nieuwe Hof in Valkenswaard. Kijk voor een impressie van enkele activiteiten naar de verslagen en foto's. 

14 september: Startmiddag jeugd IVN
8 september: Nachtvlinderen
7 augustus: Mooie nachtvlinderoogst
9 juli: Het rijke gevarieerde nachtleven in Waalre-dorp
11 juni: Mooie slootjesdag!
8 juni: Vogelwandeling in 't Heike
27 mei: Excursie Nachtvlindercursus in Vlindertuin Waalre
18 mei: Beleef de natuur, voor 6/7-jarigen
1 mei: Grote belangstelling voor publiekswandeling in Oase
3 april: Met succes op zoek naar de blauwborst!
16 maart: Ook het jeugd IVN viert Boomfeestdag
16 maart: Boomfeestdag in Valkenswaard
16 maart: Boomfeestdag in de gemeente Waalre
17 februari: Gezellige opening van 'Het rijk van koning Eik'
13 februari: Veel werk verzet op Waalrese Natuurwerkdag
9 januari: Meer zon in Vlindertuin Waalre

14 september: Startmiddag

Het was weer een leuke middag met veel beleving! Doordat het eendenkroos Het Kleine Meer met een groene deken bedekte konden we alleen het Bootsmannetje bewonderen. 
De Vleugelnootboom liet zich goed beklimmen en Kikker werd heel even op gesloten. Het Blote-voetenpad altijd weer een succes met als extra een voetafdruk gemaakt op ooit zelfgemaakt papier.

Kijk hier voor de foto's (album opent in nieuw venster).

160914 startmiddag jeugd IVN Valkenswaard-Waalre

8 september: Nachtvlinderen

Rare snuiters ‘s nachts in de Vlindertuin Waalre.

Op donderdag 8 september hebben we met zeven personen genachtvlinderd in de Vlindertuin Waalre.
Het was een bijzondere zwoele zomernacht met wel enkele rare snuiters. Het begon met een dagpauwoog en kort daarop met een fraai landkaartje in zomerkleed, vlinders die je normaal alleen overdag tegenkomt. Mogelijk zijn ze door het uitzonderlijke warme weer een beetje van slag. Op het witte scherm bij de grote poel kwamen er vroeg in de avond zeker 50 hoornaars, grote wespen, die vooral in het begin van de avond erg actief waren en de op het laken rustende nachtvlinders danig stoorden. Soms eten deze insecteneters er ook nog wel eens een op!

Rond middernacht, toen een van aanwezigen net van plan was naar huis te gaan, werden we verrast door een grote fraai getekende micro: de Buxusmot. Een ongewenste immigrant uit het verre oosten (China en Japan), die een plaag aan het worden is voor onze Buxusstruiken, wel een nieuwe soort voor de Vlindertuin. Deze exoot was al enkele jaren geleden een plaag geworden - in de buurt van boomkwekers vooral in het westen van Nederland en bij ’s-Hertogenbosch - maar nu dan voor het eerst gezien in onze Vlindertuin. In de loop van de avond hebben we er drie gezien, ze lijken dus nu ook actief te gaan worden in Waalre en omgeving.
Verder was er nog een Alpenwatersalamander en een Bruine kikker die nieuwsgierig kwamen kijken wat er allemaal aan de hand was en mogelijk ook om te kijken of er iets te eten was.

Verder waren er natuurlijk ook nog nachtvlinders (29 macro’s en 18 micro's) zoals:
een Schimmelspanner- Dysstroma truncata,
Melkwitte zomervlinder - Jodis lactearia,
de exotische Buxusmot - Cydalima perspectalis
en de Spikkelpalpmot - Anacampsis blattariella.

2016 is nu al een bijzonder jaar te noemen.

Met vriendelijke groet,
Bernard Fransen

Foto's (album opent in nieuw venster)

160908 nachtvlinderen IVN Valkenswaard-Waalre

7 augustus: Mooie nachtvlinderoogst

De resultaten van het nachtvlinderen in de Vlindertuin Waalre op zondag 7 augustus waren weer bijzonder.
In totaal zijn er precies 100 soorten nachtvlinders en micro’s gezien, waarbij een Groene weide-uil - Calamia tridens, een nieuwe soort voor de Vlindertuin.
Voor een overzicht: zie hier.

Ook was er een bijzonder insect dat we nog nooit in de Vlindertuin als imago hadden gezien: een Gevlekte Mierenleeuw - Euroleon nostras.
Mierenleeuwen lijken oppervlakkig op libellen. Beide vleugels met kleine, bruine vlekjes. Voelsprieten kort en dik naar de top toe verbreed en uitgebogen. Volwassen mierenleeuwen zijn doorgaans nachtactief. Zij leven meestal maar een dag of 10 en voeden zich niet. Het zijn matige vliegers die meestal in struiken of zittend langs plantenstengels worden gevonden, waar ze ondanks hun grootte niet makkelijk te ontdekken zijn. Meestal vliegen zij niet ver van de plaats waar zij zich als larve hebben ontwikkeld. De naam mierenleeuw slaat op de larven die vangtrechters bouwen in los zand. In het geval van deze soort liggen de vangtrechters altijd onder afdakjes op zeer zonnige, droge plaatsen. Aan het einde van een tweejarige ontwikkeling spint de larve een kogelrond cocon van zand om te verpoppen. Na 3 weken levert dit een volwassen mierenleeuw op.
De beschrijving van de mierenleeuw is (verkort) overgenomen van de site SoortenBank.nl.

Met vriendelijke groet,
Bernard Fransen

9 juli: Het rijke gevarieerde nachtleven in Waalre-dorp

Het was op zaterdag 9 juli in de Vlindertuin Waalre een warme zomernacht, zonder wind, zonder regen en ook zonder maanlicht, dus ideaal om te nachtvlinderen.
Vanaf 21.30 uur zijn we begonnen met het opstellen van de lakens met de speciale UV lampen, en is er een welriekend stroop/wijn-mengsel op meerdere bomen gesmeerd.
Pas vrij laat, vanaf 23.15 uur, kwam het nachtleven op gang. Eerst vooral de kleine micro’s maar later ook de nodige verschillende macro-nachtvlinders. Er kwamen deze nacht 10 geïnteresseerde (menselijke) bezoekers - ook meer dan normaal.

Omstreeks 02.15 uur zijn we uiteindelijk toch maar opgehouden. Er kwamen totaal bijna 100 verschillende soorten micro’s en macro’s. Daarmee is het een van onze beste nachtvlindernachten in de Vlindertuin geweest.
Er waren bijzondere soorten met fraaie kleuren, zeldzame soorten, en ook enkele nieuwe soorten voor de Vlindertuin. Hier is de lijst te zien van de nachtvlinders die we allemaal hebben gezien.
Enkele aansprekende soorten: kleine zomervlinder, geelbruine bandspanner (zeldzaam), vuursteenvlinder, tweestreepgrasuil (zeldzaam), meldevlinder, maanuiltje, groot avondrood, kortzuiger, wapendrager, pinnokkiomot, bandpalpmot, rode dennenlotboorder, viervleksteltmot en rode driehoekbladroller. Hier kun je de foto’s bekijken.

Met vriendelijke groet,
Bernard Fransen

11 juni: Mooie slootjesdag!

Slootjesdag was een geweldig succes!
Zowel de kinderen als de ouders waren erg enthousiast. We hebben o.a. de larve van de geelgerande watertor, een wolspin, ruggenzwemmertjes, een visje en natuurlijk vele dikkopjes en kikkers geschept.
Met een voldaan gevoel zijn de kinderen weer naar huis gegaan.

Kijk hier voor de foto's (album opent in nieuw venster).

160611 slootjesmiddag IVN Valkenswaard-Waalre

8 juni: Vogelwandeling in 't Heike

Ondanks het feit dat er ruimschoots aandacht was o.a. in het ED en Valkenswaard Dagblad en vele IVN'ers waren geïnformeerd via een persoonlijke e-mail waren het toch maar enkele diehards die zich om 7 uur meldden voor de wandeling.
Misschien afgeschrikt door de hoge stand van het water van Dommel en Keersop en juist rond die tijd kwam ook nog de mist opzetten. Maar zoals gezegd lieten enkelen er zich niet van weerhouden om toch te gaan wandelen.

Op zaterdagmiddag nog even gecheckt welke paden en stukken van de route wel begaanbaar waren, zodat we geen natte voeten zouden krijgen. Jammer genoeg waren de twee nieuwe bruggen die onlangs over Dommel en Keersop gelegd zijn, onbereikbaar door het hoge water.
Via het zandpad langs de sportvelden en bijna tot het punt waar Keersop en Dommel bij elkaar komen, hebben we toch zo’n 31 vogels gespot. Het horen of zien van de wielewaal is ons op deze dag niet gegund. We gaan ervan uit dat ie toch op meerdere plekken in dit gebied aanwezig is, omdat de vogel al door meerdere personen is opgemerkt.

Paula Brom

27 mei: Excursie Nachtvlindercursus in Vlindertuin Waalre

Op vrijdagnacht 27 mei zijn ongeveer 20 mensen van de nachtvlindercursus van KNNV Eindhoven voor een nachtvlinderexcursie in de Waalrese Vlindertuin op bezoek geweest.
Het was een broeierige bewolkte nacht met een groot risico op veel regen en onweer. Vanwege de kans op veel regen hebben we maar drie lakens met lampen opgesteld en een snel op te bergen vlinderval, verder is er ook nog lokstroop op de bomen gesmeerd. Op andere plaatsen niet zo ver weg heeft het hevig geonweerd en geregend. Met enkele regendruppels en enkele donderslagen op afstand zijn we er wonderwel goed vanaf gekomen.

Het resultaat was best goed en zeker erg gevarieerd te noemen, met meerdere soorten van verschillende families, zoals beervlinder (gele en zwarte beer), spanners (vingerhoedskruiddwergspanner en rode dennenspanner), uiltjes (huismoeder en grote worteluil), pijlstaarten (3 stuks dennenpijlstaart), eenstaarten (gele eenstaart, braamvlinder), tandvlinders (kroonvogeltje en draak) en donsvlinders (meriansborstel). Naast deze macronachtvlinders waren er nog veel micro’s met vaak fraaie kleuren (papegaaibladroller) en sommige zo klein dat ze nauwelijks met het oog zichtbaar waren. Maar een goede digitale macro-foto brengt dan uitkomst.
Een Belgische nachtvlinderexpert, de cursusleider, kon de meeste soorten direct op naam brengen vaak ook nog met boeiende bijzonderheden over de soorten.

De meeste, zo niet alle waarnemingen komen op waarneming.nl te staan, kies als locatie Vlindertuin Waalre en kies dan als datum 2016 05 27 of kopieer de volgende zeer lange URL: http://waarneming.nl/gebied/view/73461?g=0&from=2015-05-29&to=2016-05-29&sp=0&z=0&u=0&rows=20&akt=0&kle=0&g=0&z=0&from=2015-05-26&to=2016-05-28&rows=20&u=0 en plak deze dan geheel in de zoekbalk.

Om ca. 02.00 uur hebben de laatste nachtvlinderaars alles weer afgebroken en opgeruimd.
Het was een leerzame en interessante avond met zeker weer een of twee nieuwe soorten voor de Vlindertuin. Dat belooft dus wat voor de Nationale Nachtvlindernacht in de Vlindertuin op vrijdag 3 juni of op zaterdag 4 juni!

18 mei: Beleef de natuur, voor 6/7-jarigen

Om kinderen te laten ontdekken wat het jeugd IVN inhoudt hebben we op 18 mei een middag georganiseerd voor 6- en 7-jarigen.

Ze hebben een kijkje genomen in de V.E.L.T. tuin. Daar valt heel wat te proeven en te ruiken. En ze hebben waterdiertjes ontdekt. Van het blote-voetenpad krijgen ze nooit genoeg en zoals je ziet hadden we er nog een modderbadje aan toegevoegd.
Kijk hier voor de foto's (album opent in nieuw venster).

Voor meer informatie over het jeugd IVN, mail naar Ad Baken: h.baken@chello.nl.

160518 natuurniddag 6/7 jaar IVN Valkenswaard-Waalre

1 mei: Grote belangstelling voor publiekswandeling in Oase

Zondag 1 mei heeft de Vogelwerkgroep een publiekswandeling georganiseerd in het zogenaamde Oasegebied.
Rond deze tijd zijn weer heel wat vogels teruggekeerd van hun jaarlijkse reis naar Zuid-Europa en Afrika. Maar zou de koekoek weer terug zijn in ons land? En kunnen we de wielewaal begroeten? Toch altijd weer spannend!

We zijn om 07.00 uur vertrokken op de parkeerplaats bij de Drie Bruggen. De belangstelling was groot. Totaal waren er 21 deelnemers!
Het is een gebied met een grote verscheidenheid aan biotopen. Heide, dennenbos, loofbomen en zeer veel water. Het gebied wordt immers doorsneden door het riviertje de Tongelreep en je wandelt er langs voormalige en huidige visvijvers en kweekvijvers. Wat de vogels betreft dus voor elk wat wils! En dat hebben we gemerkt! Totaal hebben we ruim 60 soorten waargenomen, waarbij we sommige soorten prachtig hebben kunnen bewonderen.

En ja, de koekoek was er inderdaad. Zijn luide roep werd gehoord en de vogel “lag” prachtig op een tak van een berk, voor eenieder goed waarneembaar!
Majo wist ons te vertellen dat als je de koekoek hoort/ziet en met geld rammelt, dan kom je dit jaar geen geld tekort. Ze had daarom al een paar weken wat los geld op zak!
Ook de zwarte specht zagen we in volle glorie tegen een boomstam hangen en verdwijnen in het typische ovale nestgat. De wielewaal hebben we nog niet kunnen waarnemen, dus er blijft nog iets te wensen!

Zoals gezegd ruim 63 waarnemingen. Enkele bijzondere soorten:
blauwborst, bonte vliegenvanger, boomleeuwerik, boompieper, goudvink, matkop, roodborsttapuit, wintertaling, ijsvogel en zomertaling.
Altijd weer een vertederend gezicht waren 8 jonge grauwe gansjes, zorgzaam ingesloten door de ouders!
Ook de oeverzwaluwwand leek bewoond. Er waren beduidend meer nestgaten dan de week daarvoor.

Al met al een prachtig stuk natuur aan de rand van Valkenswaard. Zeer de moeite waard om er te vertoeven met ogen en oren wijd open. Laten we er zuinig op zijn!

Westerhoven, 5 mei 2016, Marno.

3 april: Met succes op zoek naar de blauwborst!

Verslag van een publiekswandeling van de Vogelwerkgroep van het IVN

Vele vogels trekken in de herfst naar warmere streken en komen in het voorjaar weer terug in ons land. De bestemmingen zijn voornamelijk Zuid Europa en Afrika.
Een opvallend vogeltje dat begin april weer terugkeert in ons land en in onze omgeving is de blauwborst. De Vogelwerkgroep organiseert in die periode een publiekswandeling op de Malpie, speciaal om die bijzondere reiziger te begroeten.
Het lijkt wel een tropische vogel met zijn prachtige felblauwe borst, een witte vlek in het blauw en een helder witte oogstreep. Het is altijd weer spannend of deze vogel tijdens deze jaarlijkse wandeling wordt waargenomen!

Op zondag 3 april 2016 om 07.00 uur werd er vertrokken bij de Venbergse molen. Er was wederom veel belangstelling. De totale groep bestond uit 21 deelnemers met in meerderheid gasten. En het was een zeer succesvolle missie! Totaal hebben we zo’n 55 vogelsoorten waargenomen. En 5 à 6 keer hebben we inderdaad de blauwborst gespot. Alle deelnemers hebben de blauwborst meerdere keren goed kunnen zien!
Een selectie van vogels die we ook hebben waargenomen, zonder dat de andere soorten minder belangrijk zijn: boomleeuwerik, goudvink, dodaars, boompieper, roodborsttapuit, zilverreiger, ijsvogel, fitis en tjiftjaf, rietgors, goudhaantje, boomkruiper en -klever, grote gele kwikstaart, grote bonte en groene specht.

Een prachtige wandeling in een heel mooi natuurgebied, waarbij we ook de hoofdprijs in volle glorie hebben kunnen bewonderen!

Marno

16 maart: Ook het jeugd IVN viert Boomfeestdag

Bij een bijeenkomst van het Jeugd IVN op Boomfeestdag, moet het natuurlijk over bomen gaan! Er kwamen allerlei dingen over bomen aan bod, en we zijn langs een paar mooie monumentale bomen geweest. Een speciale Boomfeestdag-herinnering maakte de middag compleet.

Kijk hier voor de foto's (album opent in nieuw venster).

160316 boomfeestdag jeugd IVN Valkenswaard-Waalre

16 maart: Boomfeestdag in Valkenswaard

In de gemeente Valkenswaard is ieder jaar 'n andere basisschool aan de beurt om te planten op Boomfeestdag. Dit jaar was dat 't Smelleken. Wethouder M. Wijnen en enkele leerlingen plantten de boom op het schoolplein. Een andere leerlinge las haar gedicht voor over de Carpinus betulus "Quercifolia". De eerste Eikbladige haagbeuk in onze gemeente!

Kijk hier voor een fotoverslag van de ochtend (foto's van Janka Kessener Kochen; album opent in nieuw venster).

160316 boomfeestdag valkenswaard IVN Valkenswaard-Waalre

16 maart: Boomfeestdag in de gemeente Waalre

Zonnig, maar fris en af en toe een gure windvlaag. Geen weer om stil te staan, en dat hoefde ook niet. De kinderen uit groep 8 kwamen immers om te werken!
Namens de gemeente verwelkomde wethouder Van Holstein alle klassen. Bomen zijn belangrijk voor mensen, zo benadrukte hij. Voor elke school - en ook voor het IVN - gaf hij een nestkast mee om op het eigen terrein op te hangen. 
Daarna zorgde dhr. Van Bommel van de afdeling groenvoorziening voor de praktische uitleg: welke bomen en struiken zouden geplant worden, en waar let je op bij het planten?

In groepjes namen de kinderen een spade en enkele struiken mee. De grond van het plantterrein was voorbewerkt maar toch kostte het sommige kinderen best moeite om het plantgat groot genoeg te maken. Personeel van de gemeente, en vrijwilligers van IVN Natuurwerkgroep Waalre en Schoolgidsengroep Aalst gaven advies en af en toe een helpende hand. Er werd ijverig gewerkt zodat aan het eind van de ochtend een groot deel van de plantvlakte vol stond met jonge aanplant.
Ook de burgemeester en alle wethouders staken de handen uit de mouwen!

Na gedane arbeid was er chocomel of appelsap voor de kinderen, en koffie of thee voor de volwassenen. Het traditionele Boomfeestdagcadeau, een houten liniaal met opdruk, werd uitgedeeld aan degenen die hun lege bekertje in de afvalzak hadden gedeponeerd.

Een mooie, gezellige en nuttige ochtend! Kijk hier voor een fotoverslag (foto's van José Daniëls en Fanny van Zon; album opent in nieuw venster).

160316 boomfeestdag waalre IVN Valkenswaard-Waalre

17 februari: Gezellige opening van 'Het rijk van koning Eik'

Woensdagmorgen 17 februari was het zover: de opening van de nieuwe tentoonstelling voor basisscholen. Al vóór 9 uur druppelden de nodige bezoekers binnen. Rond negenen was het gezellig druk, en kon IVN-voorzitter Emile Weijters de aftrap verrichten.

Dit jaar waren twee wethouders aanwezig, Mart Wijnen namens de gemeente Valkenswaard en Alexander van Holstein namens de gemeente Waalre. Beiden hadden zich goed ingelezen in de materie, en wisten de aanwezigen het nodige te vertellen over de eiken in onze omgeving, en over het belang van natuur in het algemeen.
Na het welkom van de projectgroep mochten de wethouders ook de officiële opening verrichten. Morsecode verzenden (natuurlijk door kloppen op eikenhout) bleek makkelijker dan het decoderen van de boodschap. 'De eik is ....?' OPEN natuurlijk!

Hierna volgde de Powerpoint-presentatie die de bezoekende schoolklassen ook te zien zullen krijgen en de koffie met de traditioneel lekkere appel- en havermoutkoek.
Gedurende de rest van de ochtend hadden de gasten alle gelegenheid om de posten op hun gemak te bekijken en vragen te stellen aan de leden van de projectgroep.

Het was een gezellige en leerzame ochtend. Deze week al komen de eerste kinderen om van 'Het rijk van koning Eik' te genieten.

Kijk hier voor foto's van de opening (album opent in nieuw venster).

160217 opening Het rijk van koning Eik IVN Valkenswaard-Waalre

13 februari: Veel werk verzet op Waalrese Natuurwerkdag

Zaterdagmorgen 13 februari is een grote groep vrijwilligers aan het werk geweest in de buurt van de Dirck van Hornelaan in Waalre, om de heide te ontdoen van jonge boompjes en struiken.

Eerder had Bosgroep Zuid het kapwerk in het gebied onder handen genomen. De heide aan de Dirck van Hornelaan kreeg door alle bomen en struiken niet overal genoeg licht, met als gevolg minder goede leefomstandigheden voor de in het gebied voorkomende amfibieën.

Op 13 februari werden de puntjes op de i gezet. Voor de gelegenheid was de natuurwerkgroep aangevuld met een ploeg van ongeveer 20 geocachers. Geocaching (schatzoeken met GPS) is een hobby die de laatste jaren erg populair is geworden. De beoefenaars gaan vaak in natuurgebieden op schattenjacht, en het is een goed gebruik om hiervoor af en toe iets voor de natuur (cq. natuurbeheerders) terug te doen. Kijk hier voor meer informatie.

Na een korte inleiding van Ben Putman gingen de 'werklui' de mooi berijpte heide op. Er werd flink doorgewerkt! Al bij de koffiepauze was het resultaat goed te zien. Na de pauze volgde een tweede ronde die werd afgesloten met een kop heerlijke tomatensoep, bij het houtvuur in de scouting-blokhut. 

Voor ieder, en niet in de laatste plaats voor de natuur, een geslaagde ochtend die misschien in het najaar een vervolg krijgt.

9 januari: Meer zon in Vlindertuin Waalre

Vlinders zijn zonaanbidders. Ze zitten het liefst op zonnige plekjes in de tuin. Om veel vlinders naar de vlindertuin te lokken, moet er dus niet teveel schaduw zijn. Dat is pech voor alle bomen die sinds 2003 (het startjaar van Vlindertuin Waalre) zo weelderig uitgegroeid zijn.

Een paar jaar geleden hebben we ook al eens een snoei- en kaprondje gehad. Deze winter is een nieuwe ronde hard nodig! Wie kunnen daarbij beter helpen, dan de leden van de natuurwerkgroep? Op zaterdag 9 januari stond een ploeg van vier man klaar. Gewapend met een motorzaag werd de tuin in hoog tempo opengegooid. Tja, het valt niet mee om de meidoorns bij de entree, en de kersenboom bij de siervijver te missen. Plus meer bomen ... Diverse andere bomen zijn opgekroond en teruggesnoeid. De Vlindertuin kan er weer even tegen, de koffie met koek was meer dan verdiend!