Uden
Bloemen & Planten
zaterdag19jan2019

Bijna lente?

Terwijl de ijsmeesters zenuwachtig worden, de schaatsen uit het vet gehaald worden, ben ik bezig met de lente. Is het jullie al opgevallen dat de dagen echt langer worden? Zeker op een heldere dag.  

Maar meer nog viel me afgelopen week een waas van groen op. Groen? Jazeker, van de hazelaar. Niet van bladeren, maar van zijn katjes. De hazelaar is een struik die we in onze buurt overal vinden. In bossen of aan de rand, maar ook in struikgewas en struweel. Het is de plant die als allereerste bloeit, een voorbode dus voor de lente. Hij bloeit als er nog geen bladeren te zien zijn.

De mannelijke en de vrouwelijke bloeiwijzen zitten apart aan de struik. De katjes met mannelijk bloeiende bloemetjes, die uit schubjes en meeldraden bestaan, zijn al aan het eind van de zomer aan de planten te zien als het blad nog aan de struiken zit. In de loop van de herfst kunnen ze nog enige ontwikkeling doormaken, maar tijdens langdurige vorst in de winter staat de ontwikkeling vrijwel stil. Zodra het warmer wordt ontwikkelen de katjes verder en kunnen tot zo'n 12 cm lang worden. Dan zijn ze rijp en geven pollen af aan de lucht. Soms, tijdens erg zachte herfstmaanden, gaat de ontwikkeling wel door en kan de hazelaar al eind december bloeien. Ook dit jaar is de natuur weer vroeg op gang gekomen.

IVN Uden - Hazelaar katjes en bloemDe vrouwelijke bloemen, moet ik eerlijk bekennen, waren me nooit opgevallen, maar ze zijn een kleine studie waard. Tijdens de bloei zijn de rode stijlen met de stempels te zien; ze vallen dan pas echt op, wanneer je ernaar op zoek gaat. Persoonlijk vind ik het een heel erg mooi bloempje. Klein maar fijn! De hazelaar is een windbestuiver, er zijn tenslotte nog geen insecten om te assisteren. Wanneer je het bloempje gezien hebt, weet je ook waarom de hazelaar zoveel pollen moet verspreiden. Zo groot is de kans nu ook weer niet dat die stuifmeelkorrel, met de juiste bries precies op die stempel van het bloempje waait. Het is dan ook logisch dat de kans op succes groter is, wanneer er nog geen bladeren aan de struiken bomen zitten. Daardoor zou de kans nog kleiner worden. De hazelaar is pas na 10 jaar volwassen en gaat dan vrucht dragen.

Hazelaars produceren erg veel pollen; sommige mensen zijn gevoelig voor deze pollen en krijgen hooikoortsachtige verschijnselen als de hazelaarpollen hun neus- of oogslijmvliezen bereikt.

Wanneer je deze week naar buiten gaat vanwege het heldere, frisse weer, zoek dan eens die hazelaar op. Die lichtgroene waas zie je al van verre en wanneer de katjes zo’n 10 tot 12 cm, ga dan eens op zoek naar het bloempje. Het is er echt!

Tekst en foto's: Ria Smits