Hazelworm

Wetenswaardigheden:

Het is vandaag 25 juli 2019. Een zeer warme dag. De warmste dag zelfs ooit gemeten in Nederland. Ik zit momenteel achter mijn PC en de klok geeft aan 17:52 uur. Zojuist even Teletekst geopend. Op pagina 104 lees ik dat kort voor 17:00 uur in Gilze Rijen een temperatuur is gemeten van 40,7 graden Celcius. Daarmee is het 1 dag oude landelijk record met 1,4 graden Celcius weer uit de boeken. Het record van gisteren was een verbetering van een 75 jaar oud hitterecord uit 1944. Dat record stond op 38,6 graden Celcius gemeten in Warnsveld. Teletekst geeft ook nog eens aan dat vandaag in 5 provincies, waaronder Limburg, de temperatuur van 40 graden Celcius is overschreden. Zijn er nu steeds nog klimaatontkenners?

Ja, wat doe je dan op zo’n warme dag? Je vermijdt lichamelijk inspanning en blijft zoveel mogelijk binnen bij neergelaten rolluiken.  Alwaar de thermometer inmiddels toch ook al 27 graden Celcius aangeeft.

Maar ondanks de warmte toch nog genoeg energie over om iets te schrijven over de hazelworm. Onlangs liep ik met 2 vrienden, Rob Bisschops en Jo van Hoof, over de Sint Pietersberg langs het Albertkanaal, aan de kant van Fort Eben Emael. Ik liep wat voorop, toen Rob Bisschops riep dat hij een slangetje zag. Ik wist hem heel snel ervan te overtuigen dat het geen slangetje was, maar een jonge hazelworm. Om hem te laten zien dat je er niet bang voor hoefde te zijn, nam ik  de jonge hazelworm in mijn hand. Dat had ik dus beter niet kunnen doen…… Want toen gebeurde er iets, dat ons alle 3 met stomheid verbaasde. En eigenlijk had ik het kunnen en moeten weten! Opeens viel er een stukje staart op de grond. Hevig kronkelend vestigde dat deel onze aandacht. Het overblijvende deel van de hazelworm zette ik maar zo snel mogelijk terug op de grond en dat deel ging er als een raket vandoor het veilige gras in. Wij waren getuige van een zeer slimme verdedigingsstrategie van de hazelworm. Want wanneer deze wordt aangevallen door bijvoorbeeld een vogel, dan stoot het diertje het laatste stuk van zijn lichaam af, dat vervolgens hevig kronkelend alle aandacht van de aanvaller opeist. Waardoor de hazelworm zelf het hazenpad kan kiezen. Er zal wel weer een stukje staart aangroeien, maar het wordt niet meer zo lang als eerst. De truc werkt dus kennelijk maar 1 keer.

De hazelworm behoort tot de hagedissen, maar heeft geen poten. Het is dus een pootloze hagedis!  Hazelwormen houden een winterslaap. Daaruit ontwaken de mannetjes eerder dan de vrouwtjes en jonge hazelwormen. De paartijd is in mei. De jongen worden geboren in de maanden augustus/ september. Hazelwormen zijn zogenaamd “eierlevendbarend”. Kort na het verlaten van het moederlichaam scheuren de jongen uit het eivlies. Ze geven de voorkeur aan een verborgen leven. Daarbij verkiezen ze een verblijf onder vegetatie of dood hout, danwel holtes in de bodem. Hun favoriete biotoop vinden wij vooral in open bossen, heidevelden, langs bosranden, spoordijken, steenhopen, kalkgraslanden.  Je kunt hazelwormen goede beschutting bieden met het plaatsen van golfplaten, dakpannen, plaatjes hout en zelfs tapijttegels.

Net als slangen vervellen hazelwormen. Populair gezegd wordt bij de groei hun jasje te klein en scheuren zij eruit. Dat doen ze 3 tot 4 keer per jaar.

Hun favoriete voedsel bestaat uit regenwormen en naaktslakken.

In de vrije natuur kunnen hazelwormen wel 15 jaar oud worden. Bij het bereiken van die leeftijd halen ze wel een lengte van 40 centimeter.

Informatie voor het schrijven van dit artikel is afkomstig van de website van RAVON.

Herman Langen

HazelwormHazelworm

Lelie