Verslag vogelspotten Maneswaard december 2018

Op zondagochtend 2 december trotseerden 12 mensen de miezerregen om onder de deskundige leiding van Ben Brouwer, op zoek te gaan naar vogels.

Voordat zij op pad gingen gaf Wil Bemelmans enige uitleg over dit bijzondere gebied.

Maneswaard is de overbuur van het veel bekendere gebied de Blauwe kamer aan de andere kant van de Rijn. Maneswaard ligt in de uiterwaarden bij Opheusden en wordt gekenmerkt door verschillende waterpartijen; de Rijn zelf, kolken en putten ontstaan door het afgraven van grind en klei. Hierdoor zijn er verschillend waterkwaliteiten ontstaan die ieder een ander milieu kennen. Vooral de kleiputten zijn bijzonder. In een oude rijnstrang daar groeit de krabbenscheer; deze plant staat op de Rode Lijst van planten en is gevoelig voor milieuverontreiniging. In de winter zakt de plant naar de bodem om in het voorjaar weer naar de oppervlakte te komen. De drijvende planten vormen nestplaatsen voor de Zwarte Stern. In enkele steile oeverwanden zijn de nestgaten van Oeverzwaluwen te zien. Deze zijn nu natuurlijk verlaten. Deze feiten laten het belang van Maneswaard voor de vogels zien.

De volgende vogels zijn o.a. gespot; Witte reiger, Aalscholver, Nijlgans, Krooneend, Fuut, Brilduiker, Witgatje, Kuifeend, Zaagbek, Dodaars en de Krakeend. De laatste is een sierlijke eend, iets kleiner en slanker dan de wilde eend. Beide geslachten hebben een witte spiegel en een mooi verenkleed. Het vrouwtje gespikkeld kastanjebruin en het mannetje idem maar vanaf de borst overlopend in grijs op de rug en zwart rond de anaalstreek.  Deze eend broedt in Nederland,  maar we zien hier nu vooral wintergasten. 

Een bijzondere eend is ook de Brilduiker; deze eend komt uit het hoge noorden en overwintert hier. Het heeft een frappante ronde kop met een kenmerkende tekening. Hij hoort bij de duikeenden, die dus geregeld onder water verdwijnen en daarom wat moeilijker te spotten zijn.

Bijzonder was ook dat het Witgatje gespot werd; deze kleine steltloper, wit van onderen en donker van boven, trekt normaal in de winter weg, maar is waarschijnlijk door het zachte weer hier blijven hangen. Er waren ook veel Grauwe Ganzen en meerkoeten te zien en verschillende soorten meeuwen naast de kievieten. Al met al een wandeling waarbij weer veel mooie vogels te zien waren en waar iedereen weer wat van heeft opgestoken.

Ans Blom

Ook de krant is gehaald met deze wandeling; zie het verslag in de Gelderlander