Mrt.2021 Oorworm

Insect van de maand: maart 2021 door: Anny Roosen

Oorworm Forficula auricularia

Oorworm1Een insect dat overal in de wereld voorkomt, behalve in de arctische gebieden. In Nederland komen voor de park-, de bos- en de gewone oorworm. In dit stukje gaat het over de gewone oorworm.

De insecten zijn slank en afgeplat met een tangvormig aanhangsel aan het achterlijf. Ze worden 2,5 tot 3 cm. Lang en ze worden meestal niet ouder dan 18 maanden. Ze hebben een verborgen levenswijze, zijn schuw en komen ‘s-nachts tevoorschijn.
Paren doen ze in het najaar. Na 7 of 8 dagen komen de eitjes uit en de larve vervellen meerdere keren. Oorwormen leven van plantaardige voedselresten maar ook van dierlijk voedsel zoals bladluizen en eitjes.

Hun tangvormige uitsteeksels aan het achterlijf zijn bij het mannetje wat krommer gebogen dan bij het vrouwtje. Deze wordt gebruikt als verdedigingswapen. De tangen helpen ook voor het beetpakken van kleine insecten en het ontvouwen van de achtervleugels. Ook spelen ze een rol bij de paring. Als je een oorworm oppakt buigt hij zijn achterlijf naar boven en probeert met zijn tang te knijpen.

Veel mensen weten niet dat een oorworm kan vliegen.
De achtervleugels zeer ingenieus ingebouwd en kunnen als een waaier vanuit de korte vleugel worden uitgevouwen. De vleugels zijn kort en bedekken maar een klein gedeelte van zijn bovenzijde. De vleugels liggen zeer ingewikkeld opgevouwen onder de dekschildjes. Ze zijn zeer dun en half cirkelvormig..

Oorworm2

Oorwormen zijn alleseters (omnivoren) en zijn vooral ‘s-nachts actief en overdag verbergen ze zich in kieren en spleten, openingen in vruchten en zaaddozen. Meestal leven ze ongeveer 18 maanden.
In de winter leven ze onder de grond of op een beschutte plek binnen en buitenshuis. Volwassen dieren paren aan het eind van de zomer en als het vrouwtje dan in haar winterschuilplaats kruipt legt ze ongeveer 50 eitjes, meestal in gezelschap van het mannetje en andere oorwormen. Het mannetje wordt buiten gezet als de eitjes uit komen, dan wordt het holletje ingericht voor haar kroost. Ze beschermt haar kroost door ze schoon te likken en op een hoopje te houden tegen uitdroging en aantasting door schimmels. Als de jongen uitkomen likt het vrouwtje haar jongen en voedt ze met fijngekauwde plantenresten of resten van dierlijk voedsel. In het voorjaar komt moeder en kroost tevoorschijn en na de tweede vervelling van de larven verdwijnt de waakzaamheid van de moeder.
Na 6 vervellingen wordt de oorworm volwassen.
De levenscyclus van ei tot volwassene is gemiddeld 56 dagen. Het wijfje is zeer verzwakt door de broedzorg en sterft meestal waarna ze vaak wordt opgegeten door haar eigen broed.

De oorworm is een nuttig en onschuldig beestje en is goed te gebruiken voor biologische bestrijding van bladluis. Hij voed zich met bladluizen en eieren van insecten en andere parasieten. Wel kunnen ze vraatschade geven bij b.v.  dahlia’s en rozenstruiken. Je kunt ze vangen door een omgekeerde bloempot met hooi of  gekreukeld papier.    
Kijk eens op de website van Wikipedia voor nog meer informatie:  Oorwormen - Wikipedia
Daar staan ook meer bijzondere foto’s.


Bron: Wikipedia 
Foto's: Anny Roosen