Jaarverslag 2019

 Jaarverslag 2019-01 

Jaarverslag IVN Oisterwijk 2019

Inhoudsopgave

Introductie

Voor u ligt het jaarverslag 2019 van IVN Oisterwijk, een beknopt overzicht van alle activiteiten die de vereniging afgelopen jaar heeft ondernomen. Dit verslag wordt ter goedkeuring voorgelegd aan de Algemene Ledenvergadering. 

In 2019 zijn door de diverse werkgroepen weer vele activiteiten georganiseerd, voor henzelf maar ook voor andere leden van de vereniging en overige belangstellenden. Er werd uitgebreid geïnventariseerd (planten, insecten, vogels, amfibieën en zoogdieren), er werd op diverse locaties in de natuur onderhoud gepleegd en er waren excursies om de kennis te verbreden. Daarnaast is er dit jaar ook weer een flink aantal cursussen gegeven en werden er excursies en lezingen georganiseerd zowel voor leden als voor niet-leden waarbij verschillende doelgroepen zoals jeugd, scholen, ouderen en mensen met een verstandelijke beperking niet vergeten werden. Tot slot hadden we een zeer geslaagd weekend voor IVN-leden en niet te vergeten een zeer succesvolle zoogdierenquiz. 

Niet alleen zijn we één de grootste IVN-afdelingen van Nederland, we zijn ook één van de oudste. In 2020 vieren we samen met het landelijk IVN en nog enkele andere verenigingen ons 60-jarig jubileum. Maar na het lezen van dit verslag kan men niet anders dan concluderen dat we naast groot en oud ook nog eens zeer actief zijn met een zeer grote diversiteit aan activiteiten en interessevelden. 

Hopelijk heeft u na het lezen van dit jaarverslag een indruk gekregen van de enorme hoeveelheid activiteiten die de werkgroepen het afgelopen jaar hebben uitgevoerd en welke cursussen, publieksexursies en lezingen er zijn geweest. 

Mocht u nog niet actief zijn binnen onze vereniging, maar zou u dat graag willen neem dan contact op met één van de coördinatoren of met het secreatariaat. Dit kunt u ook doen als u graag deel wilt nemen aan een activiteit. De contactgegevens vindt u op onze website. 

Tot slot wil het bestuur iedereen van harte bedanken voor hun inzet het afgelopen jaar. Een extra bedankje voor alle coördinatoren van werkgroepen, cursussen, website, promotiestand, ledenactiviteiten, lezingen en excursies is daarbij wel op zijn plaats. Zij verrichten vaak op de achtergrond veel werk om de verschillende activiteiten mogelijk te maken.

Oisterwijk, 12 april 2020  Bestuur IVN Oisterwijk e.o.

De foto’s in dit verslag zijn gemaakt door leden van IVN Oisterwijk

Bestuur

In 2019 heeft het bestuur 11 keer vergaderd. Voorafgaand aan deze vergaderingen vond er telkens overleg plaats met één van de coördinatoren van de verschillende werkgroepen. 

Op 18 april 2019 hielden wij de gebruikelijke en jaarlijks terugkerende Algemene Ledenvergadering, onmiddellijk gevolgd door een tweede ALV omdat wegens te lage opkomst de nieuwe statuten niet vastgesteld konden worden. Toen bleek dat deze procedure niet toegestaan was (de eis is minimaal één week, maximaal 4-8 weken tussen beide vergaderingen) is op 12 november een nieuwe ALV gehouden, gevolgd door een tweede ALV op 28 november waarbij de statuten tenslotte vastgesteld konden worden.

Regionaal
In 2019 was IVN Oirschot voorzitter van Regio Het Groene Woud. De IVN afdelingen uit deze regio en IVN Brabant zijn vier keer bij elkaar geweest: 25 februari, 4 juni, 23 september en 2 december. Op deze regionale overleggen worden ervaringen uitgewisseld en kijken we op welke gebieden we kunnen samenwerken en elkaar kunnen versterken. Zo zal er weer een gezamenlijke gidsencursus georganiseerd worden. Via het Regionaal overleg zijn we ook vertegenwoordigd in de Landelijke Raad. In 2020 zijn wij aan de beurt voor het voorzitterschap, maar vanwege de drukte rondom het 60jarig jubileum hebben we dit geruild met IVN Sint-Oedenrode en zullen wij deze taak in 2021 op ons nemen. 

Veranderingen
Frans Tolboom, coördinator van de plantenwerkgroep, heeft in 2019 het stokje overgedragen aan Gijs van der Weerden. Elly Aarts is gestopt als coördinator van de Bomen- en Kruidencursus en Jeanny Tolboom heeft aangegeven in 2020 te stoppen met het pr-werk (persberichten). Maria Zijlmans is in de loop van 2019 toegetreden tot het bestuur als aspirant-bestuurslid en beoogd opvolger van de huidige penningmeester Fien Kollau.

In 2019 is, vanwege het opheffen van LNMH in 2020, voor het laatst een gezamenlijke folder met LNMH uitgebracht met daarin het excursie- en lezingenprogramma. 

Leden

Ook dit jaar zien we weer een lichte toename van leden. Op 31 december stond de teller op 561 leden.   

 

 

2018

2019

Leden

381

381

Huisgenoot leden

99

102

Jeugdleden

16

14

Landelijke leden

19

22

Donateurs

43

42

Totaal 

558

561

 

Jaarverslag 2019-02

Aan- en afmeldingen van leden, mutaties van verhuizingen en wijzigingen van e-mailadressen en  telefoonnummers houden de ledenadministratie gedurende het hele jaar bezig. 
De ledenadministratie wil nogmaals een warm pleidooi houden voor het afgeven van een machtiging tot automatische incasso van de jaarlijkse contributie. Het scheelt de penningmeester veel werk en de vereniging ook veel geld. Download via de website het SEPA-formulier en stuur het ingevuld en ondertekend naar de ledenadministratie.  

Ledenactiviteiten

Deze werkgroep, bestaande uit 3 leden, richt zich bij uitstek op de eigen leden en zorgt voor een goede sfeer binnen de vereniging. Ook dit jaar werd er weer een aantal leuke activiteiten georganiseerd zoals de nieuwjaarsbijeenkomst op 5 januari en het IVN-weekend in mei. 

Er zijn diverse overlegbijeenkomsten geweest om het IVN-weekend 2020 ( Wieden / Weerribben) uit te werken. Verder was er al veel voorbereidend werk voor het nieuwjaarsontbijt 2020 en de jubileumdag. Er zijn zelfs al plannen gemaakt voor het IVN-weekend 2021 naar Texel. 

Een bijzonder aandachtspunt bij het plannen van alle activiteiten is de duurzaamheid. De werkgroep probeert de activiteiten steeds duurzamer te maken. Van alle activiteiten zijn ook verslagen gemaakt. een uitgebreid verslag vindt u in bijlage 4.

Jaarverslag 2019-03 Jaarverslag 2019-04

Lezingen en Publieksexcursies

Deze activiteiten zijn in 2019 voor het laatst gezamenlijk georganiseerd met LNMH. Ze zijn gratis toegankelijk voor leden en niet-leden, wel wordt er een vrijwillige bijdrage gevraagd. Dit bracht € 315,88 op. In onderling overleg werden de thema’s gekozen en sprekers gezocht. Meestal vonden deze lezingen plaats in de Voorhof in Oisterwijk. 

In 2019 waren er 7 lezingen met in totaal 343 bezoekers, gemiddeld 49 per lezing. Het totale aantal varieerde tussen 95 (De wolf in Nederland) en 26 bezoekers (Sterren). 

Verder werden er 16 publieksexcursies georganiseerd met totaal 396 deelnemers (gemiddeld  bijna 25 per excursie). De deelnemersaantallen varieerden sterk, bij de excursie op Landgoed De Utrecht in november waren 70 deelnemers aanwezig, bij de mossenexcursie in maart deden 6 deelnemers mee.   De excursies hadden steeds een bepaald thema en werden gehouden in de natuurgebieden in en rond de gemeente Oisterwijk (met uitzondering van de excursie op Landgoed De Utrecht). Alle excursies werden begeleid door natuurgidsen.  

Daarnaast werden er 4 excursies gegeven bij kasteel Nemerlaer waarbij de veranderingen door de seizoenen heen centraal stonden.

Natuurexcursies op Maat 

In 2019 waren er 29 aanvragen voor een Natuurexcursie op Maat. Hiervan werden er 4 geannuleerd, waarvan twee wegens warmte en overlast van de processierups. Totaal werden 32 gidsen ingezet. 

Publiciteit en Promotie 

De nieuwsbrief IVNieuwsgierig is dit jaar 26 keer verschenen, met daarin vele uiteenlopende onderwerpen, zoals aankondigingen, verslagen van excursies, oproepen voor cursussen en hulp bij activiteiten. 

Daarnaast is gebruik gemaakt van onze website, www.ivnoisterwijk.nl, en werden er persberichten geplaatst in de lokale pers. Digitaal hebben we gebruik gemaakt van diverse lokale websites en social media, zoals Facebook. Onze groene rubriek in de Nieuwsklok werd ook dit jaar weer goed bekeken. Cursussen, lezingen en publieksexcursies zijn ook vermeld op de site van het landelijke IVN.

Promotiestand 

Een belangrijk pr-middel is onze promotiestand, die algemene info over IVN Oisterwijk en over onze cursussen en werkgroepen verstrekt. Verder vind je bij de promotiestand materialen die uitnodigen om zelf de natuur in te trekken en te beleven.

De werkgroep bestaat uit 2 personen. Zij zorgen zelf voor de inkoop en verkoop van materialen, de opbouw en de bemensing van de stand en ze hebben daarvoor, indien wenselijk, overleg met de werkgroepen en leveranciers van de materialen.

De promotiestand is te vinden op natuurgerelateerde markten en evenementen. In 2019 waren dit de kruidendagen bij Tuincentrum Klerks, de Dag van het Landschap, de Slootjesdagen en de open tuindagen bij Kruid of Zo. Ook zijn ze aanwezig op de cursussen van IVN Oisterwijk. Door gebruik van beachvlaggen en banners zijn zij extra goed zichtbaar als IVN Oisterwijk.

Organiseert u zelf een natuurmarkt of ander evenement of kent u leuke natuurmarkten in de buurt? Neem dan contact met op met de werkgroep. 

Jaarverslag 2019-05 Jaarverslag 2019-06

 

Overige werkgroepen

Insectenwerkgroep

Met 22 personen en Rinie Roosen als coördinator zijn er diverse activiteiten en initiatieven ontplooid, zoals werkgroepavonden (6), bezoek aan de Landelijke Vlinderdag 2019 en nachtvlinderavonden (3) plus een nachtvlinderavond in het kader van de Landelijke Nacht van de Nacht.  Wekelijks zijn tellingen uitgevoerd van vlinders, libellen, hommels en sprinkhanen. Voor Natuurmonumenten werd de Grote Weerschijnvlinder geïnventariseerd. Ook werd er onderhoud gepleegd aan de eerder geplaatste insectenhotels in Oisterwijk (de Molen, d’n Ekker, de Vloet) en een insectenhotel in Moergestel. 

Verder heeft Kees Boom (met ondersteuning van zijn zoon voor de techniek) een nieuwe website gebouwd met ruim tweeduizend foto’s van vlinders, libellen, wantsen en nog veel meer.  Een ander lid van de werkgroep, Annie Goverde, houdt de websitepagina van de werkgroep bij en maandelijks zorgt iemand voor een nieuwe ‘Insect van de maand’ op de website. Een groot aantal leden is ook buiten de werkgroep zeer actief op diverse terreinen in de natuur.

In 2020 zal de cursus ‘Insecten en bloemen’’ worden georganiseerd. De voorbereidingen zijn in 2019 al van start gegaanJaarverslag 2019-07De cursus wordt gegeven door Rini Kerstens. Een en ander wordt begeleid door het cursusteam, bestaande uit Ton Willems, Arjan Timmer en Willem Corstiaans. 

In 2019 zijn de activiteiten voor het jubileumjaar van de vereniging  besproken. 

Grijs, Groen en Gelukkig

Deze nieuwe werkgroep heeft het afgelopen jaar een vliegende start gemaakt. In samenwerking met ‘Stichting Met je Hart’ heeft de werkgroep met 7 begeleiders verschillende activiteiten georganiseerd voor de doelgroep van deze stichting, met als thema ‘Groen’.

Met dit begrip kun je vele kanten op en er kan dan ook worden teruggekeken op een geslaagd jaar, met zeer gevarieerde activiteiten. Soms waren de activiteiten vooral creatief. Zo zijn er kerststukjes gemaakt van natuurlijke groenmaterialen. Later in de winter werd diezelfde creativiteit gebruikt om vogelvoer te maken voor in de tuin, zoals pindamannetjes en slingers met vogelvoer. In het voorjaar werden zelfs vogelkastjes getimmerd. Mooie manieren om de natuur, in dit geval de vogels, ook in het dagelijkse leven dichter bij huis te halen. Dat men interesse heeft in vogels, bleek ook tijdens de vogelquiz. Mooie verhalen werden toen gedeeld. Voor degenen die meer actief ingesteld zijn, werd er gewandeld en gefietst (met duofietsen), waarbij uitleg werd gegeven over hetgeen men onderweg tegen kwam. 

Verder was er een zintuigenwandeling, gecombineerd met het maken van een ‘groen’ natuurschilderij, er was een bijenmiddag en de kruidentuin in Haaren werd bezocht. Elke keer met ongeveer 10 deelnemers, die duidelijk genoten van hetgeen hen werd aangeboden. Dit alles dankzij de inzet van de vrijwilligers. De stichting Met je Hart zorgde voor het vervoer en bood ondersteuning tijdens de activiteit, de werkgroep verzorgde de groene input.

Enthousiaste deelnemers en een goede samenwerking. Voldoende redenen om de frequentie in 2020 te verhogen naar eens per maand in plaats van 1x per 6 weken, zodat er nog meer mensen op allerlei manieren kunnen genieten van de natuur, actief of passief. Omdat het gezond is, maar vooral omdat zowel de deelnemers als de begeleiders er veel plezier aan beleven!

Jaarverslag 2019-08 Jaarverslag 2019-09

Natuurwerkgroep en subgroep wandelknooppunten

Het aantal leden van de natuurwerkgroep is gestegen van 17 naar 21. Gemiddeld is bij werkzaamheden ongeveer tweederde van de leden aanwezig en dat is een flink aantal om het nodige werk te kunnen doen. De groep die de wandelknooppunten dit jaar heeft onderhouden, bestaat uit 10 personen. Dit is voldoende om ons gedeelte van de wandelknooppunten bij te kunnen houden. Daarnaast is er een reserve, die kan worden ingezet als er iemand uitvalt.

De werkgroep is vooral bezig geweest op heidevelden van Natuurmonumenten en Brabants Landschap. Vanwege de kwetsbaarheid van die gebieden is het handwerk van de vrijwilligers een belangrijke activiteit voor het noodzakelijke onderhoud .Daarnaast zijn er op enkele plaatsen wilgen geknot. In totaal zijn de leden 7 keer aan de slag geweest met de hele groep en nog 1 keer doordeweeks met een kleinere groep om een klus af te maken. 

Jaarverslag 2019-10 Jaarverslag 2019-11A

Het onderhoud van het wandelknooppuntennetwerk kostte dit jaar extra tijd, omdat hier en daar de eikenhouten paaltjes waren doorgerot en dus moesten worden vernieuwd. Door toenemende ouderdom van de paaltjes zal dit waarschijnlijk nog wel vaker voor gaan komen. Door een stukje  uitbreiding en uitruil is het totale traject gegroeid van 29 naar 32 kilometer.

De werkgroep kan nog wel wat mankracht gebruiken. Wil je eens meedoen om te kijken of het iets voor je is, neem dan contact op met de coördinator Frans Tolboom.   

Natureluurs

In 2019 waren 10 activiteiten gepland, waarvan er 8 zijn uitgevoerd met een wisselend aantal deelnemers. Uitgebreide verslagen van deze activiteiten zijn terug te vinden op de website. Het programma voor 2020 zal worden aangepast aan het jubileumjaar. 

De vermelding in de brochure ‘Sjors Sportief’ was wederom succesvol, daar gaat de werkgroep ook in 2020 weer gebruik van maken. Er is ook een poster van het jaarprogramma gemaakt. Deze is verspreid op det meeste Oisterwijkse basisscholen. Tevens is gebruik gemaakt van deze gelegenheid om daarbij de eerste contacten te leggen.

De werkgroep heeft momenteel 5 begeleiders. Ondanks diverse oproepen en deelname aan de afsluiting van de Basiscursus Natuur is het nog niet gelukt om nieuwe begeleiders te werven. De werkgroep hoopt in de toekomst een verdere samenwerking met de scholenwerkgroep aan te gaan. Wil je eens een keer meedoen om te kijken of het iets voor je is, neem dan contact op met de coördinator Ed Haers.   

Jaarverslag 2019-12 Jaarverslag 2019-13

Paddenwerkgroep 

Op dit moment bestaat de werkgroep uit 10 actieve leden. In de periode tussen 19 februari en 26 maart heeft de werkgroep de tunnels aan de Rosepdreef geïnventariseerd. Dit is versneld gebeurd, omdat de resultaten uit 2017 hiertoe aanleiding gaven. Helaas moesten we constateren dat de daling van het aantal amfibieën op deze locatie doorzet.

Op 16 maart was er voor de werkgroep door RAVON een lezing met een excursie georganiseerd om uitleg te geven over de diverse ziektes die bij amfibieën voorkomen. Naast de leden van de werkgroep waren hiervoor ook vrijwilligers van Natuurmonumenten uitgenodigd. Het was een zeer interessante middag. 

In de periode maart tot augustus zijn voor RAVON en Natuurmonumenten de gebruikelijke inventarisaties uitgevoerd bij de diverse vennen (3 groepen). Ook hier werd een daling van het aantal amfibieën geconstateerd, maar niet zo sterk als bij de inventarisatie aan de Rosepdreef.

Op 30 november zijn de tunnels aan de Rosepdreef in samenwerking met de Natuurwerkgroep schoongemaakt.

Plantenwerkgroep 

Het aantal leden van de plantenwerkgroep staat op 19, evenveel als het jaar ervoor. De werkgroep streeft ernaar zoveel mogelijk activiteiten met en door de eigen leden in te vullen. Daarnaast zijn er enkele externe sprekers en gidsen uitgenodigd om meer diepgang te geven aan onderwerpen in de plantenwereld.

De binnenactiviteiten in de winter en het najaar waren: grassen (vanwege organisatorische redenen vervallen), lezing Natuur en Beheer door Erwin de Hoop, verschillende natuurgebieden en het onderhoud daarvan, erfelijkheid en determineren van planten, lezing door Rob Vereijken over nauwverwante plantenfamilies, het jaaroverleg en presentatie van de inventarisaties in Oisterwijk door Gijs van de Weerden. 

De excursies waren in De Mortelen in Oirschot, De Hoevens in Alphen, de heemtuin in Schijndel en Landgoed Wellenseind. Als laatste excursie ging de werkgroep in de kerstvakantie op zoek naar winterbloeiers. Er werden nog zo’n 30 bloeiende planten gevonden!

Een aparte groep van 7 leden heeft voor Natuurmonumenten een aantal gebieden geïnventariseerd. De werkgroep is dit jaar verder gegaan met het inventariseren van alle planten in de bebouwde kom van Oisterwijk. Heel interessant en leerzaam. De harde kern van deze groep bestond uit Martin van Mol, Gijs van der Weerden en Arjan Timmer. Meer dan 300 verschillende planten zijn ze tegengekomen, iets meer dan in 2018. Er werden diverse nieuwe soorten ontdekt, maar er werden ook planten gemist die in 2018 wel waren gezien. Ook in 2020 gaat de werkgroep hier mee door en ook diegenen die geen lid zijn van de werkgroep mogen gerust een keer meelopen. Wil je eens meedoen om te kijken of het iets voor je is, neem dan contact op met de coördinator Gijs van der Weerden.    

Gerard te Dorsthorst zorgde elke maand voor de publicatie van de ‘Plant van de maand’ op de website. Planten werden op een heel uitgebreide manier beschreven en voorzien van mooie foto’s. Inmiddels is de mijlpaal van de 100-ste plant van de maand al gepasseerd. De plant van de maand wint niet alleen bij IVN Oisterwijk aan populariteit. Er zijn al verzoeken binnengekomen om deze rubriek te mogen gebruiken op andere websites.

Gijs van der Weerden heeft in december het coördinatorschap overgenomen van Frans Tolboom.   Jaarverslag 2019-14

Samen de natuur in 

De werkgroep bestaat uit twee sub-werkgroepen: Natuurclub 1 en Natuurclub 2. Bij Natuurclub 1 zijn 7 begeleiders en 11 deelnemers actief en bij Natuurclub 2 zijn dat 5 begeleiders en 8 deelnemers. 

In totaal werden het afgelopen jaar door de twee Natuurclubs 15 wandelingen georganiseerd met 16

verschillende thema’s. Verder was er een gezamenlijke Nieuwjaarsbijeenkomst en een gezamenlijke jaarvergadering (alleen voor begeleiders). 

Jaarverslag 2019-15 Jaarverslag 2019-16

Scholenwerkgroep

Dit jaar zijn er 41 aanvragen binnen gekomen, waaronder een paar zeer grote. Totaal hebben 1084 kinderen deelgenomen. Een aantal van de aanvragen is niet gehonoreerd, vanwege een tekort aan gidsen en één  keer door de weersomstandigheden. Er zijn 9 gidsen 79 keer actief geweest.  

Jaarverslag 2019-17 Jaarverslag 2019-18

Nascholing Natuur- en schoolgidsen

Er zijn in 2019 twee nascholingen verzorgd voor de gidsen binnen IVN Oisterwijk in zeer diverse gebieden met verschillende thema’s: de Hilver in combinatie met Annanina’s Rust en De Langstraat met eendenkooi De Dulver. Een derde geplande excursie naar de voedselbossen bij Fruithof de Brand in Zeeland werd wegens gebrek aan belangstelling afgelast.

Op de jaarlijkse gidsenavond voor de natuurgidsen heeft Erwin de Hoop een interessante lezing over Beheer en Natuur in de Kampina gegeven. Daarnaast hebben 6 gidsen deelgenomen aan een workshop Storytelling. (Het uitgebreide verslag kunt u lezen in bijlage 2).

Vogelwerkgroep

De vogelwerkgroep telt nu 69 leden, waarvan 39 personen actief zijn bij diverse werkgroepen, projecten en/of inventarisaties (excursies niet meegeteld). De vogelwerkgroep doet jaarlijks een aantal tellingen, waarvan de gegevens zowel naar  Sovon gaan als naar de opdrachtgever. Dit jaar hebben we de Oisterwijkse Bossen en Vennen geïnventariseerd voor Natuurmonumenten. Daarnaast hebben we meegewerkt aan de midwintertelling, vogeltrekteldag en de houtsnippentelling. Een aantal leden hebben nog individuele tellingen voor Sovon verricht. Grofweg geschat wordt er minstens 800 -1000 uur geïnventariseerd. Daar komen de uren van de afzonderlijke subwerkgroepen nog bij.

Er zijn een aantal subgroepen, waarvan het belangrijkste doel is een bepaalde vogelsoort extra bescherming te geven. De mensen van de uilenwerkgroepen (ransuil, steenuil, kerkuil) hangen kasten op, inventariseren, ringen, en doen beschermingswerk. De gierzwaluwgroep observeerde via camera’s 16 broedgevallen en  inventariseerde ook de huiszwaluwtillen. Deze gegevens gaan naar Sovon en landelijke beschermingsgroepen (Stone, Gierzwaluwbescherming NL, werkgroep huiszwaluwtillen). Vaak wordt samengewerkt met andere vogelwerkgroepen en Brabants Landschap.

Andere activiteiten

  • IJsvogelwand. Deze wordt ieder jaar schoongemaakt en geïnventariseerd. Momenteel kijken we met Waterschap en gemeente naar mogelijkheden om een tweede wand te plaatsen.
  • Huismussenproject. Afgelopen jaar zijn binnen het IVN ongeveer 30 huismussenhotels verspreid, deze worden jaarlijks gecontroleerd op bewoning.
  • Vogelcursus. Er deden 25 cursisten mee met deze cursus, die zij succesvol hebben afgesloten. Men was zoals elke keer, zeer enthousiast over de cursus. De cursus 2019-2020 is alweer vol.
  • Publiekswandelingen. Traditioneel een snertwandeling in januari en een vroege vogelwandeling met Pasen, meestal met meerdere gidsen. Daarnaast hebben we een drietal excursies gegeven voor Vogelbescherming NL in het kader van de Nationale Vogelweek.
  • Voor het Sport- en Zorgatelier zijn enkele middagen verzorgd als ook de vogelavond van de asiscursus Natuur.

 Volgend jaar gaan ze op dezelfde manier door, aangevuld met enkele nieuwe tellingen, zoals een watervogeltelling voor Sovon (wintertelling). In overleg met Natuurmonumenten worden de Oisterwijkse Bossen en Vennen nogmaals geïnventariseerd. Daarnaast staat een vogelproject in Oisterwijk op de planning en mogelijk een project ten behoeve van de grote gele kwikstaart. Het weekend volgend jaar heeft als bestemming Texel.

Een uitgebreid verslag vindt u in bijlage 1

Jaarverslag 2019-19 Jaarverslag 2019-20

Zoogdierenwerkgroep

De zoogdierenwerkgroep bestaat uit 13 leden. 

Ook dit jaar heeft de zoogdierenwerkgroep weer meegedaan aan het Bunzing- en Boommarter onderzoek (Bubo Project) van de Landelijke Zoogdiervereniging. Op een zevental kilometerhokken zijn er met wildcamera’s zoogdieren geïnventariseerd, met als doel de boommarter en de bunzing te registreren, wat in enkele gevallen ook is gelukt. 

Daarnaast zijn in gebieden van Brabants Landschap en Natuurmonumenten inventarisaties gedaan met behulp van wildcamera’s en de Struikrover. De Struikrover heeft de werkgroep aangeschaft met een donatie van Diana en Danny van Eck. Ook is er gezocht naar dassenburchten in het gebied van Brabants Landschap, met als resultaat een tweetal bewoonde burchten. Dassenkenner Ton Popelier heeft daarbij ondersteuning verleend.

Extra kennis wordt verkregen door excursies (o.a. een hertenbronstexcursie gehouden in ‘De Scheeken’) en het bezoeken van diverse symposia (De wolf in Nederland, Biodiversiteitdag, landelijke zoogdierendag). Tevens probeert de werkgroep het Zoogdier van de Maand te vernieuwen.

Er werd een paar keer vergaderd om activiteiten te bespreken en vooral voor het organiseren van de zoogdierenquiz, met als doel meer interactie tussen leden van verschillende werkgroepen te bewerkstelligen. Een zeer geslaagde activiteit. Zie ook bijlage 3.

 

 

Jaarverslag 2019-21

 

 

Jaarverslag 2019-22

 

  Foto van een steenmarter, gemaakt met de stuikrover

Cursussen

Basiscursus Natuur

Er namen 24 cursisten deel aan deze basiscursus. De cursus is goed verlopen, de deelnemers waren erg enthousiast. Er zijn in totaal 9 lessen en 9 excursies geweest. De afsluiting bij Mie Pieters was erg geslaagd, verschillende werkgroepen hebben zichzelf gepresenteerd, vervolgens was er een wandeling, een gezamenlijke lunch en als afsluiter de uitreiking van de certificaten..

Vogelcursus

De vogelcursus 2019, verzorgd door 4 leden van de vogelwerkgroep, startte met 25 deelnemers die allemaal de cursus hebben afgerond. In 6 theorielessen met steeds een bijbehorende excursie, leerden ze vogels herkennen door middel van geluid en determinatie. 

De thema’s: algemene inleiding over vogels, watervogels, roofvogels en uilen, tuinvogels, weidevogels en bosvogels. Uit de evaluatie bleek dat iedereen heel tevreden was over de aangeboden cursus. Opvallend was dat er regelmatig behoorlijk veel afmeldingen waren voor zowel de lessen als de excursies, maar positief is dat ook weer enige cursisten lid geworden zijn van de vogelwerkgroep. 

Plantencursus

In deze cursus werden met name de plantenfamilies per seizoen besproken en werd er praktische informatie gegeven hoe je de diverse plantenfamilies- en soorten kunt onderscheiden. Ook grassen kwamen aan bod. Rob Vereijken verzorgde deze cursus, met assistentie van Arjan Timmer. Er namen 27 cursisten deel aan de plantencursus. Excursies vonden plaats in de Brand, Heukelom, Oisterwijkse Bossen en Vennen, Moerenburg en Sprankenhof in Udenhout. In de Sprankenhof werd tevens de afsluiting gehouden. In 2020 is er geen plantencursus, wel een bomencursus.

Jaarverslag 2019-23 Jaarverslag 2019-24

Kruidencursus

In de kruidencursus kwamen de volgende onderwerpen en activiteiten aan bod: het maken van kruidenboter, zalf, tinctuur, kruidenolie, kruidenthee, het oogsten en drogen van kruiden, de geneeskrachtige werking ervan, EHBO met kruiden en signatuurleer. Hanneke de Brouwer was de docent en de cursus vond plaats bij haar thuis in Moergestel, in haar tuin en tijdens een wandeling in Moergestels broek. Aan de cursus namen 15 cursisten deel. Elly Aarts is, na 5 mooie jaren bij Hanneke, gestopt als coördinator van de kruidencursus. In 2020 zal in overleg met IVN Oisterwijk de cursus aangeboden worden door IVN Oirschot.

Cursus Schimmels en Paddenstoelen

Door privéomstandigheden van docent Rini Kerstens en het lage aantal inschrijvingen, ging de cursus helaas niet door. Er waren 15 inschrijvingen en het minimum is 20 deelnemers.

Bijlage 1: Vogelwerkgroep

In 2019 waren 39 personen van de 69 leden van de vogelwerkgroep actief in de diverse werkgroepen of met projecten en diverse inventarisaties. Deelnemers aan de excursies werden niet meegeteld.

Jaarverslag 2019-25 Jaarverslag 2019-26

Gierzwaluwwerkgroep

Het ‘Joanneskerk cameraproject’ werd voor het 5e jaar uitgevoerd. In alle kasten werd gebroed, maar helaas zijn door de twee hittegolven veel broedsels verloren gegaan.

In de huiszwaluwtillen was er sprake van 12 broedgevallen, waarvan 11 succesvol met minstens 25 jongen. Verder zijn alle lopende projecten opgevolgd en is er veel contact geweest met andere belanghebbenden. Tevens zijn er een aantal lezingen gegeven. 
In het Ketelhuis werd een lokgeluid geplaatst en werden de kasten na het broedseizoen gecontroleerd en schoongemaakt.

Uilenwerkgroepen  

Kerkuilenwerkgroep
De kerkuilenwerkgroep, met werkgebied Haaren-Oisterwijk, hangen 19 kasten. In 2019 waren er 6 bewoonde kasten, waarvan in 4 kasten een broedsel is grootgebracht.
Ransuilen
Het afgelopen jaar zijn opnieuw winterroesten in Noord-Brabant en broedgevallen geïnventariseerd. Ook is er veel tijd besteed aan het contact leggen met andere werkgroepen (Brabant-breed) en het opvragen van hun gegevens. In de Loonse en Drunense duinen zijn maar liefst 9 broedgevallen gevonden, met een groot aantal jongen. Zeer bijzonder was een broedgeval met 8 jongen. Het cameraproject op de kunstnesten heeft nog geen resultaat opgeleverd, maar de werkgroep gaat hier voorlopig nog mee door. 
Steenuilen
Het was een zeer goed uilenjaar met veel broedsels en veel eieren. Zeer bijzonder was een broedgeval van één mannetje met 2 vrouwtjes, die samen 11 jongen hadden waarvan er 8 zijn uitgevlogen. Totaal zijn er in het gebied van de werkgroep 102 jonge steenuilen uitgevlogen. 

Andere activiteiten

Vogelcursus 2018-2019
Er deden 25 cursisten mee met deze cursus, die zij succesvol hebben afgesloten. Men was zoals elke keer, zeer enthousiast over de cursus. De cursus 2019-2020 is alweer vol.
Midwintertelling
1
5 leden telden in het weekend van 19 / 20 januari voor de SOVON midwintertelling alle watervogels in de Oisterwijkse Bossen en Vennen, inclusief de Voorste- en de Achterste stroom tot aan Tilburg. Er werden 2563 vogels geteld, verdeeld over 28 soorten, zoals de leuke waterpieper en de rietgors.
Broedvogelproject
Dit jaar heeft de werkgroep voor Natuurmonumenten een BMP-B (bijzondere soorten)telling uitgevoerd in de Oisterwijks bossen (Oost-Midden en West). Slechts één telling (in gebied oost) is uitgevallen. Ondanks de lage waterstand van de vennen werden er toch een redelijk aantal dodaars geteld.
IJsvogels
De ijsvogelwand langs de Voorste Stroom is ten tijdens van het maken van dit verslag nog niet schoongemaakt, maar volgens derden is er ook dit jaar weer gebroed. Met het schoonmaken van de wand kan er meer duidelijkheid komen of er wel dan niet gebroed is.
Publiekswandelingen
De 2 publiekswandelingen trokken aardig wat bezoekers. In mei zijn in het kader van de Vogelweek een drietal vogelexcursies georganiseerd.
Vogeltrekteldag
Op zaterdag 5 oktober is meegedaan aan de internationale Vogeltrekteldag. Samen met vijf andere vogelwerkgroepen uit de regio, zijn begin oktober op 5 plaatsen trekvogels geteld. De telgroep van de vogelwerkgroep telde 2157 vogels, verdeeld over 38 soorten. Een verslag hiervan staat op de website.
Excursies
Er zijn dit jaar twee excursies  afgelast. Hoewel sommige gebieden niet de waarnemingen lieten zien die waren verwacht, stonden er meestal 70 of meer soorten op de tellijst.                                                                                           Vogelweekend
an 2 t/m 5 mei vond weer het jaarlijkse vogelweekend rondom het Lauwersmeer plaats. Dit keer zat de werkgroep in Robersum, een nieuwe huisvestiging die niet tegenviel. Helaas waren de weersomstandigheden niet erg best. Een koude noordwestenwind maakte het af en toe lastig om vogels te spotten. Ondanks de weersvoorspellingen was het veelal droog, maar de temperatuur kwam vaak niet boven de 10 graden uit. Ondanks dat, toch nog 134 waarnemingen, met grote aantallen kemphanen en bosruiters. In 2020 wordt het weekend gehouden, van 8 tot en met 11 oktober op het vogeleiland Texel.
Houtsnippentelling
Gedurende 9 weken hebben minimaal 2 personen 1x per week geteld. Er werden aanzienlijk meer houtsnippen dan in 2018 geteld, namelijk 94 snippen. Het hoogste aantal (23) in week 24 (half juni). De laatste twee weken waren erg matig met respectievelijk 0 en 2 waarnemingen.
Lezingen
Christien Hermsen en Anita van Dooren hebben een aantal lezingen gegeven, waaronder één in de Voorhof, maar ook op de jaaravond van Brabant Landschap (over de resultaten van 10 jaar asieluilen). Verder werd er en lezing verzorgd bij de Partij Voor De Dieren, afdeling Noord-Brabant, in Den Bosch.
Hannie Nilsen van de Gierzwaluwwerkgroep heeft ook een aantal lezingen gegeven in Noord-Brabant. Onder andere voor de vogelwerkgroepen in Bergen Op Zoom en Helmond en voor de Dagbesteding Ouderen in Tilburg.
Website
Mede dankzij Kees Goverde en alle enthousiaste schrijvers kan iedereen het reilen en zeilen van de vogelwerkgroep volgen op de website. Hier zijn excursieverslagen en bijbehorende tellijsten te vinden, evenals de Vogel van de Maand. Marie-José Verbeeten zorgde ervoor dat alle zwaluwactiviteiten via de website waren te volgen.
Huismussenproject
Voor zover nu bekend is er nog niet gebroed in deze huismussenhotels. Gedeeltelijk is dat zeker verklaarbaar door de honkvastheid van de huismus. Zolang de oude, bekende broedgelegenheid bruikbaar is, zal hij zeker niet gaan verkassen. De inventarisatie van de kasten voor 2019 is afgerond.
Zorg en Welzijn
Op 14 en 15 januari verzorgden Ad van Opstal en Jan op ’t Hoog bij Sport- en Zorgatelier WYzorg in Oisterwijk een tweetal informatieve middagen voor mensen met een lichte hersenschade. Doel hiervan is om de hersenen te prikkelen met vogelgeluiden en foto’s. Er was veel enthousiasme voor de nieuwe opzet ‘Waar of niet waar?’ Deze groep van een tiental mensen heeft zich uitstekend vermaakt.
Basiscursus Natuur
Bij deze cursus verzorgde de werkgroep de les over vogels, met daaraan gekoppeld een excursie.
Inventarisatie 2020
Op verzoek van Gijs Clements van Natuurmonumenten gaat de werkgroep wederom in het gebied Oisterwijkse Bossen en vennen tellen.
N
ieuwe projecten in 2020 of later
Er zal een ijsvogelwand worden geplaatst in de Voorste Stroom, in het gebied ten oosten van de Laag Heukelomseweg/Sparrendreef. Mogelijk werkt de werkgroep mee aan het plaatsen van een oeverzwaluwwand bij de Leemkuilen. Vogelwerkgroep Midden-Brabant is hiermee bezig, de werkgroep wacht af of zij hulp nodig hebben. 
Op 21 mei zal, samen met de uilenwerkgroep, in het kader van het  60-jarig bestaan van de vereniging een evenement het Lindepark worden georganiseerd.  

Bijlage 2: Nascholing Natuur- en schoolgidsen

Op zaterdag 20 april hebben Frans Tolboom en Jan op ‘t Hoog een wandeling verzorgd door de Hilver en Annanina’s Rust. Er namen 18 natuurgidsen deel aan deze wandeling, via de Kanaaldijk langs het Wilhelminakanaal naar het Spruitenstroompje. Het Spruitenstroompje is een zijbeek van de Reusel. We hebben bij de Reusel ook stilgestaan om naar vogels te kijken die daar in het gebied aanwezig waren. We zagen onder anderen kievit, grutto, zwartkop en tuinfluiter. En de nodige watervogels zoals de zwaan, dodaars, bergeend, krakeend en slobeend. Na de wandeling door dit mooie landgoed ging de wandeling richting Biest-Houthakker. Een zeldzame bijzonderheid van Biest-Houtakker is dat het dorp als enige in Nederland nog steeds beschikt over een deel van de middeleeuwse ‘gemene gronden’, de Gemeynt.
Een prachtige wandeling op een mooie zonnige dag.

Op een regenachtige zaterdag op 15 juni verzamelden 7 gidsen zich bij Ed en Elly Haers, waar zij gastvrij werden ontvangen met een prachtig uitzicht over een deel van het natuurgebied ‘De Langstraat’. Ed vertelde over de geschiedenis van de Langstraat en de huidige ontwikkelingen. Het is een ideaal gebied om op de fiets te verkennen, maar op een drietal plaatsen werd te voet verder gegaan om het gebied nader te bekijken. Bij Kasteel Zuidewijn, aan de Hoogevaart, werd een korte wandeling gemaakt richting het natuurontwikkelingsgebied. Hier wil men de planten beschermen, die hun bestaan danken aan de bijzondere samenstelling van het grondwater. Bij eendenkooi De Dulver werd met een heerlijk bakje koffie of thee genoten van het zonnetje. Via het fietspad de Halve Zolenlijn werd weer terug gereden naar het vertrekpunt. Onderweg werd even stil gestaan bij een stuk spoorlijn en monument, waar vroeger een spoorwegemplacement van de Halve Zolenlijn was gelegen. 

Op zaterdag 28 september stond de excursie Voedselbossen bij ‘Fruithof de Brand’ in Zeeland gepland, maar helaas was er voor deze excursie te weinig belangstelling.

Op zaterdag 26 oktober stond een Workshop Storytelling in Rosmalen gepland. Sinds er taal is, zijn er verhalen. Verhalen zijn een krachtig en effectief middel om mensen te raken en te verbinden. Hoe kan je als IVN'er storytelling inzetten om jouw boodschap over te brengen? Dat was de vraag die tijdens de workshop Storytelling centraal stond.

Zes gidsen hebben deel genomen aan deze workshop en waren erg enthousiast. Op dinsdagavond 12 november 2019 was de gidsenavond voor de natuurgidsen in Wijkcentrum Pannenschuur. Erwin de Hoop verzorgde een interessante lezing over Beheer en Natuur in de Kampina.

Bijlage 3: Zoogdierenwerkgroep

De Zoogdierenwerkgroep bestaat uit 13 leden. Er werd een paar keer vergaderd om de komende activiteiten te bespreken. Een uitdaging in 2019 was het organiseren en het maken van een zoogdierenquiz met als doel meer interactie tussen leden van verschillende werkgroepen te bewerkstelligen.

Op 1 november was het zo ver: ‘De Eerste Grote Zoogdierenquiz’ ging van start. Ongeveer 40 IVN- leden hadden zich aangemeld voor deze activiteit. Na een korte presentatie van de werkgroep ging de quiz van start met in totaal 5 vragenronden. Deze werden met een powerpoint-presentatie ondersteund met foto’s en filmpjes, waarvan sommige uit eigen werk. Gezien de vele positieve reacties kan men deze activiteit als zeer geslaagd noemen.  

Op 15 februari hebben verschillende leden in het Provinciehuis van Noord-Brabant een presentatie bijgewoond over de wolf in Nederland.  

Ook dit jaar heeft de zoogdierenwerkgroep weer meegedaan aan het Bunzing- en Boommarter onderzoek (Bubo Project) van de Landelijke Zoogdiervereniging. Op een zevental kilometerhokken zijn er met wildcamera’s zoogdieren geïnventariseerd, met als doel de boommarter en de bunzing te registreren, wat in enkele gevallen ook is gelukt. 

Daarnaast zijn in gebieden van Brabants Landschap en Natuurmonumenten inventarisaties gedaan met behulp van wildcamera’s en de Struikrover. De Struikrover heeft de werkgroep aangeschaft met een donatie van Diana en Danny van Eck. Ook is er gezocht naar dassenburchten in het gebied van Brabants Landschap, met als resultaat een tweetal bewoonde burchten. Dassenkenner Ton Popelier heeft daarbij ondersteuning verleend.

Ook hebben enkele leden de Landelijke Zoogdierdag bezocht. Op deze dag waren verschillende interessante lezingen over zoogdierenprojecten in het land.

In het najaar heeft de werkgroep, onder begeleiding van een gids, een hertenbronstexcursie gehouden in het gebied ‘De Scheeken’ van Brabants Landschap,. Een bijzondere excursie waarbij de edelherten mooi te zien waren.

In december hebben een tweetal leden de Biodiversiteitdag bezocht in het Provinciehuis van Noord Brabant. Tevens probeert de werkgroep het Zoogdier van de Maand te vernieuwen.

Bijlage 4: Werkgroep ledenactiviteiten 

Nieuwjaarsbijeenkomst 

De bijeenkomst, in het scoutinggebouw aan de Sportlaan, was erg druk bezocht met 80 deelnemers. Er waren 87 aanmeldingen, maar helaas moesten mensen zich afmelden. Manja Zaat heette namens de commissie ledenactiviteiten de aanwezigen welkom en wenste iedereen veel geluk in het nieuwe jaar en een smakelijk ontbijt. De broodjes met beleg stonden klaar en de warme eieren lagen al op de borden. Op een buffettafel kon men yoghurt met vruchten nemen en een heerlijk koffiebroodje. De mensen gingen aan tafel en overal werd gezellig gesproken. Voor de nieuwe leden was het een mooie kennismaking met de mensen van IVN Oisterwijk. Aan het einde van het ontbijt sprak Carlo van Schijndel, de voorzitter, iedereen toe met de beste wensen voor 2019. Hij vertelde over de ontwikkelingen binnen IVN Oisterwijk en het groeiend aantal leden. Ook Jan Larmit kreeg het woord om de oudere leden uit te nodigen voor een gezellige bijeenkomst later in het jaar. Na het ontbijt ging Peter van de Heuvel wandelen met de aanwezigen en liep richting Heukelom naar het Schaapsven en weer terug naar het scoutinggebouw. Het was een grote groep, waardoor het voorlezen van een gedicht van Ivo de Wijs tot 1 beperkt is gebleven. Bij terugkomst stond er voor iedereen een vlierbessenbrandewijn of een ander drankje klaar om te proosten op een mooi nieuwjaar. We kunnen weer terugkijken op een gezellige en geslaagde bijeenkomst met een groot aantal deelnemers.

IVN-weekend Bergen op Zoom

De 39 deelnemers kwamen vrijdag 24 mei om 10.00 uur bij elkaar in de Heemtuin Rucphen, waar ze werden opgewacht met koffie/thee en koek. De gidsen lieten de prachtige tuin zien, die verdeeld was in verschillende gebieden met overal bijzondere planten, o.a. de cypreswolfsmelk en incarnaatklaver. Iedereen was enthousiast. Na de lunch vertrokken ze naar het hotel en maakten ze zich op voor een bezoek aan het natuurgebied Zoomland, dat in de 17e eeuw aangelegd is door notabelen met lanen, doorgeschoten beukenhagen en grachten. Het watergebied de Zeezuiper is een overblijfsel van een uitgestrekt moerasgebied, ontstaan door de winning van turf.  Na de wandeling was het gezellig zitten op het terras van het Stayokay hostel, waar we ook de avondmaaltijden hadden. Na de maaltijd gingen we naar het Tulip Inn Hotel om gezellig samen te zijn. Zaterdagmorgen, 25 mei, stonden Jan Larmit en Jan Fonken al klaar om met Chi Kung te beginnen. Lekker fit begonnen ze aan de excursie naar bezoekerscentrum Kraaijenberg. 

Het weer zat even niet mee waardoor de 2 groepen het binnenprogramma hadden; uitleg over het ontstaan van de natuurgebieden en een film over de vogels die er leven en broeden. Na een uur was het weer opgeklaard en werd het zelfs warm. Het pad naar de vogelhut was prachtig. Ze zagen o.a. de rietorchis, de zeldzame moerasbijenorchis, grutto’s, veel cocons van de Sint Jansvlinder en de rosse stekelstaart. Ze bezochten de vlindertuin en beklommen de toren met uitzicht op het Markiezaatsmeer en de Brabantse wal. Over deze wal maakten ze met de gids een wandeling om zo de omgeving te verkennen. De gidsen werden bedankt, die heel duidelijk hadden verteld over het ontstaan van de landschappen rondom Bergen op Zoom.

Zondag, na de Chi Kung, vertrokken ze naar  het mooie buitenverblijf Mattemburgh waar de tuin en de villa werden bezocht. De Engelse en Franse tuin waren prachtig ingericht met duizenden planten en bijzondere bomen. De villa en de tuin waren zeker de moeite waard. ’s Middags vertrokken ze naar Sint Annaland waar met een boot werd gevaren naar de rustplaats van de zeehonden in de Oosterschelde. Op de zandplaat werden wel 50 zeehonden gezien. Aan boord werd op de terugtocht genoten van koffie/thee met appelgebak. Het was een mooie afsluiting van het IVN-weekend naar Bergen op Zoom. Nog net op de valreep zagen enkele deelnemers de zeldzame behaarde boterbloem. Het was gezellig, er werd veel gezien en het weer was prima.

Overlegbijeenkomsten tussentijds

  • Plannen maken voor het IVN weekend van 28 t/m 30 mei 2021 naar Texel.
  • Tot in detail uitwerken van IVN weekend naar de Wieden / Weerribben, 15 t/m 17 mei 2020.
  • Woensdag en donderdag 12 en 13 juni bezoek aan de Wieden / Weerribben voor de verdere uitwerking van het weekend.
  • Bekijken van hotels, bezoekerscentra, excursiemogelijkheden, contacten met gidsen en medewerkers van de bezoekerscentra.
  • Definitieve afspraken maken met o.a. hotel, gidsen, bootverhuur, fietsverhuur.
  • Uitwerking van de organisatie voor het nieuwjaarsontbijt 2020, zo duurzaam mogelijk en inclusief taken verdelen en boodschappenlijsten maken. 
  • Verwerken van het 60-jarig jubileum IVN Oisterwijk in de organisatie van het ontbijt.
  • Discussie over een duurzame voortgang van activiteiten. Verslagen maken van de activiteiten in 2019.
  • Voorbereiden van de jubileumdag voor alle leden op 5 september 2020. Verschillende locaties bekijken en bespreken hoe de feestmiddag vorm kan worden gegeven.
  • Vergaderingen: 22 januari, 7 juni, tijdens bezoek Wieden / Weerribben, 4 september,  26 november en 12 december. De werkgroep bestaat uit 3 leden.