IVN Nieuwkoop
Landschap
donderdag27dec2018

Knotten 5 Januari 2019

Midden boven op de topografische kaart van 100 jaar geleden is duidelijk de blokverkaveling te zien in het gebiedje omsloten door de Kollensloot, Grecht, Voorhaak en de Milandweg. Vóór de langerekte Cope-ontginningen was dit de gebruikelijk manier van ontginnen. Waarschijnlijk was deze plek, op het grensgebied van de graven van Holland en de bisschop van Utrecht, van strategisch belang. Het gebiedje grenst aan de Grecht, een vaarwater dat ooit van groot belang voor de stad Woerden is geweest. De namen grecht, graft, grift, greft en gracht geven aan dat het hier om een gegraven water gaat en niet om een veenriviertje. 
Onder aan de kaart, slingerend naar Woerden, volgt de Grecht een aftakking van- en vervolgens de Oude Meije richting Woerden. Vermoedelijk heeft er richting Woerdense Verlaat ook een veenstroompje gelopen maar dat is door het maken van een recht stuk Grecht in 1366 verloren gegaan. 

Met het maken van een vaarverbinding kon er ook meer water het gebied in komen dan wenselijk was. In 1448 sloot de stad Woerden met Jacob van den Bosch, heer van Achttienhoven en den Bosch, een overeenkomst om een sluis in Woerdense Verlaat te maken. Woerdenaren mochten voor 1/8 stuiver door de sluis en anderen voor ¼ stuiver. Met een sluis was de wateroverlast echter nog niet uit de wereld. Na onenigheid met andere polders is de sluis later nog 30 jaar dicht geweest. In 1554 gaat het weer mis en wordt er besloten dat er nooit meer dan twee sluisdeuren tegelijk open mogen staan. Vermoedelijk is men daarna begonnen met het bedijken van de Grecht.

Het is bij de sluis maar een smalle doorsteek naar de Kollensloot en de Kromme Mijdrecht. Aanvankelijk hadden grote steden als Leiden, Haarlem en Gouda de rechten op de waterwegen van en naar Amsterdam. Plaatselijk mochten de sluizen en bruggen niet groter zijn dan door deze steden bepaalde afmetingen. Bij overtredingen waren zij niet te beroerd om de sluis of brughoofden aan barrels te        foto noord onder 
laten slaan. 
                        
De sluis ligt niet in het verlengde van de Grecht maar er bijna naast. Bij de bouw van een nieuwe sluis werd dat meestal naast de bestaande sluis gedaan. Joop Pieterse en zijn buren wonen nu naast de sluis. Waarschijnlijk wonen zij nu op een plek waar ooit een sluis was. Het voormalige Ambachtsuis van Achttienhoven staat links naast de sluis                                      kaart ± 1800 noord boven


Zaterdag 5 januari gaan wij werken in het geriefhoutbos bij de boerderij van de familie Boer die nu op de plaats van het Ambachtshuis van Achttienhoven staat. Het geriefhourbos is een oudje die de ruilverkaveling van 70 jaar geleden maar ternouwernood heeft overleeft. Met medewerking van de eigenaar zijn er, ruim 30 jaar geleden, opnieuw sloten gegraven en nieuwe bomen geplant. De laatste oude essenstobben hebben wij door laten groeien en steken nu boven het bosje uit.


Zaterdag 5 januari is er het nodige te doen op het boerenbedrijf maar wij hebben daar geen last van. Auto’s kunnen op het pad naast het bosje parkeren.

Tot zaterdag 5 januari  bij de boerderij

Nachtegaalspad 4 Woerdense Verlaat 


Jan Vork
Knotten Januari 2019