IVN Nieuwkoop
Natuur in de Buurt
Op
zaterdag16nov201909:00

Heemtuinnieuws

Heemtuin

Heemtuinnieuws 16 november 2019

Sneller dan verwacht is de taxushaag langs de akker geplant. De dode buxushaag is nu vervangen door een rij jonge frisgroene struiken die tot een haag geschoeid gaan worden. Taxus1

De vorige keer is al verteld dat taxus een inheemse conifeer is, maar er is meer te vermelden. Vergeleken met veel andere coniferen is het een buitenbeentje. Bij coniferen zijn we gewend dat er kegels aan komen, waarbij tussen de schubben, zaden  zitten. Bij taxus is dat niet het geval. Die vormt een soort bessen. Taxus is tweehuizig. Alleen vrouwelijke bomen krijgen de mooie rode vruchten. 

De bessen van de taxus zijn eetbaar en smaken best lekker. Een beetje geleiachtig en zoet. Wel de pitten onbeschadigd uitspuwen, want die zijn giftig. Vogels eten de bessen en poepen de onverteerde zaden uit. Zij zorgen daarmee voor de verspreiding.Taxus1

De Nederlandse naam van de taxus is venijnboom. Die naam wordt echter niet vaak gebruikt. De wetenschappelijke naam Taxus is in dit geval meer ingeburgerd. De Nederlandse naam  belooft natuurlijk niet veel goeds. Bijna alles aan de taxus is giftig. Een paard gaat al dood na het eten van een klein handje naalden. Een koe kan niet veel meer hebben. Voor boeren reden genoeg om de taxus uit te willen roeien. Doordat taxus zich moeizaam vermeerderd en erg langzaam groeit, is dat uiteindelijk ook gelukt. Gelukkig werden op buitenplaatsen veel taxusbomen aangeplant. Van daar uit konden ze weer terug verwilderen naar de natuur.

In de middeleeuwen was de adel juist blij met de taxus. Het hout is van alle Europese houtsoorten het meest veerkrachtig. Je kon er de beste handbogen van maken. Wanneer jouw soldaten het verst kunnen schieten, dan is dat natuurlijk erg vervelend voor de vijand. Ook deze eigenschap was een reden om taxusbomen op grote schaal te kappen.

Door zijn giftigheid is taxus goed bestand tegen vraat van dieren. Wanneer ook mensen van de taxus afblijven dan kunnen ze heel oud worden. In Schotland staat een taxus die waarschijnlijk meer dan 2000 jaar oud is en in Frankrijk staan enkele taxusbomen van meer dan 1500 jaar. Dat de bomen zo oud mochten worden, heeft te maken met het feit dat oude taxusbomen vroeger als heilig werden beschouwd. Onder de kroon van deze bomen werden verhalen verteld. Dat ging daar beter dan onder andere bomen omdat de taxus op warme dagen gasvormige taxine afgeeft, een stof die bij mensen tot hallucinaties kan leiden.

Tegenwoordig wordt snoeihout van taxus verzameld om er geneesmiddelen van te maken. Een van de gifstoffen van taxus is de werkzame stof tegen bepaalde vormen van kanker. Een heel bijzondere boomsoort dus, die taxus. En wij hebben er, gewoon langs de akker, een haagje van staan.


De volgende werkdag is op zaterdag 16 november. Rond 9:00 uur staat de koffie klaar in “De Stal”.

Peter Pieterse
 

Algemene informatie

donderdag 31 oktober 2019 - 10:28