2020 12 Funky fungivore insecten, Ton Zijp

Elk insect heeft zo zijn eigen maaltijdvoorkeur. Er zijn er die bladeren eten, anderen houden wat meer van fruit, en een derde soort is alleen maar geïnteresseerd in afval. Om de communicatie tussen wetenschappers een beetje gemakkelijk te maken heeft men verschillende woorden voor die voorkeuren verzonnen. Een planteneter noemt men herbivoor, liefhebbers van fruit zijn frugi- of fructivoor, en aangezien detritis een ander woord voor afval is, heet de consument daarvan een detrivoor.

De laatste tijd krijgen fungivoren veel aandacht, waarbij fungi staat voor paddenstoelen. Fungivoren houden van paddenstoel, in de vorm van schimmeldraden, in kleine hapjes vruchtvlees of door het voortplantingsmateriaal ervan te consumeren.

avn vuurzwam Henk BreijDie toegenomen belangstelling kan wellicht veroorzaakt zijn doordat mensen beter zijn gaan zien, dankzij de hulp van betere camera's en smartphones. Alles kan in een handomdraai uitvergroot worden, waardoor die pietepeuterige diertjes goed te zien zijn.

Dat heeft er laatst al voor gezorgd dat de kleinste kever van Nederland is ontdekt. Daarover straks meer.

In andere landen wist men al dat er dieren te vinden waren in of op paddenstoelen. Hier in Nederland was tot voor kort voorkeur voor 'nette' bossen en parken, waardoor dode bomen werden opgeruimd. Paddenstoelen die het juist moesten hebben van dood hout, daar werd zodoende geen eten voor achtergelaten.

Dat is tegenwoordig behoorlijk veranderd, dus is men een tijd geleden begonnen met onderzoeken wat er zoal leefde in die doodhoutliefhebbende paddenstoelen. Een groot onderzoek naar Echte tonderzwammen leverde 23 soorten kevers op, waarbij één nieuw bleek voor de wetenschap. En in de doolhofzwam, met zo'n naam moet dat wel een goede schuilplaats opleveren, werd een nieuwe mot voor Nederland gevonden.

De zwammen waar deze fungivore insecten zich verstoppen, zijn over het algemeen meerjarige paddenstoelen: ze zijn enkele jaren achter elkaar terug te vinden op dezelfde plek. De kevers hebben dus de tijd om eieren te leggen, op te groeien en bij aftakeling van de woonplek op een gegeven moment een volgende in de buurt te zoeken.

Die kleinste kever van Nederland, de vuurzwamveervleugelkever, heeft een grote voorkeur voor de poriën van de bruinzwarte vuurzwam. Hij is niet gemakkelijk te vinden, maar als de paddenstoel opgewarmd wordt, dan is er kans dat hij tevoorschijn komt.

Amstelveners zouden misschien wel de volgende vuurzwamveervleugelkever kunnen spotten, want de paddenstoel is op zes plaatsen in het Amterdamse Bos waargenomen. Waarvan eentje over het water achter het Thijssepark.

Neem dan wel een vergrootglas mee, plus een plastic zakje en een warme broekzak, anders krijg je nog niets te zien.

Ton Zijp
Natuurgids IVN Amstelveen

Het is verboden deze column te dupliceren of te gebruiken zonder uitdrukkelijke toestemming van de schrijver/fotograaf/tekena(a)res.