Hoogeveen
Biodiversiteit
woensdag16mei2018

Mezen vinden woning bij De Schuthoek

Wellicht adequate oplossing plagen processierups

In het kader van het project Vogelvriendelijk Hoogeveen leverde IVN-afdeling Hoogeveen tien nestkasten aan OBS De Schuthoek in De Schutlanden. Het project wordt mede mogelijk gemaakt dankzij steun van de gemeente.

Docent Erwin Bruulsema, zelf vogelaar, was direct enthousiast. Eind maart werden de nestkasten rond de school aan bomen geschroefd. Meteen werd een kastje in bezit genomen door een koolmezenpaar. Elk kastje kreeg een nummer. De voorkant kan worden geopend, zodat de kinderen af en toe kunnen kijken wat daar binnen gebeurt. Het IVN ijvert al enkele jaren voor een natuurlijke bestrijding van de eikenprocessierups. Hoe meer insectenetende vogels in de gemeente gaan broeden, des te effectiever is de bestrijding van rupsen van plaaginsecten. Vogels kunnen voor een natuurlijk evenwicht zorgen, vooral in mei en juni, de periode waarin ze heel veel eiwitrijke rupsen verzamelen om hun jongen te voeden. Een nestkast is een uitstekende huisvesting voor kool- en pimpelmezen. Tevens hebben de kastjes bij de school een educatieve functie.
In hetzelfde kader zijn vorig jaar door schoolkinderen in Nieuwlande 60 nestkasten opgehangen. Op initiatief van Ellie Hofman bevestigden leerlingen van nevenvestiging Het Mozaïek in Nieuw Moscou 40 kastjes in de buurtschap. Juist hier hield de eikenprocessierups de laatste jaren behoorlijk huis. In Fluitenberg heeft de plaatselijke groene groep onder leiding van Roelof Timmerman 10 kastjes opgehangen. Dat gebeurde in Stuifzand door bewonersgroep Landschapbeleving Stuifzand en in de Hoogeveense wijk Krakeel op initiatief van de vogelaars Henk Derks en Rieks Bos. In totaal werden in Hoogeveen en de dorpen zo’n 300 nestkasten geplaatst. De IVN-jeugdafdelingen Scharrelkids en Struners hebben in het Spaarbankbos nieuwe nestkasten opgehangen en oude die nog intact waren schoongemaakt. Wil je ook een nestkast in de tuin, dan is steevast de vraag: hoe groot moet het gat zijn. Ik reken voor een pimpelmees een gat ter grootte van een euromunt en voor een koolmees een munt van twee euro. Maar dat zegt niet alles. Soms zie je dat in een nestkast voor een koolmees een pimpelmees gaat broeden.
Kastjes met een stokje onder het gaatje lokken bonte vliegenvangers. Een metalen plaatje beschermt het gat tegen vernieling door spechten en gaaien. Ruzie ontstaat wanneer meerdere mezenparen voor dezelfde nestkast kiezen.

Irritante brandharen

In 2017 kwam de eikenprocessierups in de hele gemeente voor. Een roodwit lint rond aangetaste eiken waarschuwde wandelaars niet te dicht bij de bomen te komen. Elke rups heeft duizenden pijlvormige brandharen die bij bedreiging worden afgeschoten. Vooral na het verpoppen van de rupsen raken de haren los en worden door de wind meegevoerd. Ze veroorzaken huiduitslag, zwellingen, rode ogen en jeuk. De eikenprocessievlinder, een nachtvlinder, heeft eitjes op eiken gelegd. Zo gauw de eerste frisgroene bladeren aan de bomen verschijnen, komen oranjeachtige rupsjes uit de eitjes. Die kleur verandert na een week in grijs met lichte zijden. Pas na de derde vervelling krijgen de rupsen brandharen. Na de zesde vervelling gaan ze verpoppen. Zover komt het niet, want de rupsen worden afgezogen door mannen in witte pakken en maskers of ze worden vergiftigd. Natuurlijke vijanden van deze rups zijn een sluipwesp, een kever (grote poppenrover) en verscheidene insectenetende vogels. IVNafdeling Hoogeveen hoopt dat met 300 nestkasten een wezenlijke bijdrage is geleverd voor de natuurlijke bestrijding van de eikenprocessierups.

IVN HGV Hero Moorlag pimpelmeesTekst en foto's: Hero Moorlag