Hardenberg-Gramsbergen
Paddenstoelen
Op
zaterdag05nov201610:00

Excursie wasplaten

Op zaterdag 5 november gaan we in het Junner en Aririer koeland op zoek naar de paddestoelen die behoren tot de zeldzame wasplatenfamilie. Het zijn indicatorsoorten voor voedselarme, permanente, graslanden die weinig verstoord worden. In onze koelanden van Junne en Ariien zijn 7 soorten van de 25 algemeen; dit zijn het felrode vuurzwammetje, de witte sneeuwzwam, de scharlaken rode wasplaat, de zwartwordende (roodachtige) wasplaat, de oranjegele weidewasplaat en de gele elfenwasplaat.  Als het weer meewerkt maakt u tijdens de excursie kennis met deze bijzondere groep, fotogenieke, paddenstoelen. Uw gids is Gert Diepeveen.

In de paddenstoelenwereld kennen we een groot aantal families. Een heel bekende is de Amanita waar ook bijvoorbeeld de vliegenzwam en de meest giftige, de groene knolamaniet, bij hoort. Ze hebben een knolachtige voet en een rokje langs de steel. Allen hebben als kenmerk plaatjes (lamellen) die vrijstaan van de steel (de steel niet raken) en het feit dat het vlees niet bros is maar taai. De familie van de Russula’s kenmerkt zich juist door zijn brosheid en lamellen aangehecht aan de steel. Verder valt daar de regelmatigheid van de lamellen op. Beide families komen veel voor en zijn bij iedere paddenstoelenexcursie te zien en zijn niet zeldzaam. Voor de wasplatenfamilie (Hygrophoraceae) geldt dit laatste helemaal niet. Ze zijn bijna allemaal zeldzaam zijn en komen heel beperkt voor in maar enkele, typische, graslanden in Nederland. Velen worden met uitsterven bedreigd want wasplaten zijn erg kieskeurig wat groeiplaats betreft. Ze zijn zo indicatorsoorten voor voedselarme, permanente, graslanden die weinig verstoord worden. Op de juiste standplaatsen vindt men meerdere (5-10) soorten bij elkaar. Helaas zijn in de afgelopen 50 jaar geschikte, arme, gronden steeds zeldzamer geworden en zijn veel wasplaten verdwenen. Gelukkig hebben we die gronden nog in ons gebied en kennen we die als de koelanden van Junne en Arrien. In het latere najaar zijn hier 25 soorten te vinden (van de 60) en velen komen daarom van verre om ze te bewonderen. 

Hoe zien de zogenaamde wasplaten eruit?
Feitelijk als een kleinere, wat vettige, paddenstoel met een hoed van 1-6 cm. Naast vettige plaatjes zijn ook de steel en de hoed vettig. Het al dan niet kleverig zijn van hoed en steel is mede een determinerend kenmerk. De meeste soorten zijn echt fel van kleur; geel, rood, oranje, maar er zijn ook minder kleurrijke soorten zoals de grijzige, Grauwe Wasplaat. Juist de felle kleur verrast altijd en voorkomend in groen grasland is die erg opvallend en smullen voor fotografen. Ze hebben alle een steel en een ronde of kegelvormige hoed en vrijstaande of aflopende vettige plaatjes met witte sporen. De steel is 3 – max. 10 cm lang en kan ook gekleurd zijn. Wasplaten zijn graslandpaddenstoelen waarvan men dacht dat het opruimers van dode grasresten en oude humus zijn. Recent onderzoek toont aan dat wasplaten mogelijk ook in symbiose leven met mossen en/of kruiden. In ieder geval zijn de meeste wasplaten enkel te vinden in schrale, droge, ongestoorde en oude graslanden en dit maakt dat het merendeel van de soorten zeldzaam is en op de Rode Lijst staat. Zodra er vijf soorten wasplaten worden gevonden in een grasland, krijgt dit de titel van “wasplatengrasland”.In vaak mosrijke gazons waar heel lang niet gemest is worden wasplaten gevonden. Enkele hebben een opvallende geur: Wantsenwasplaat, Geurende wasplaat en Apothekerwasplaat Wasplaten kunnen goed tegen de kou en slecht tegen uitdroging. Ze verschijnen daarom het liefst aan het einde van de herfst, eind oktober tot eind december. Een paar nachten vrieskou kunnen ze wel verdragen. Het Papegaaizwammetje heeft een kleurrijk leven en kent meerdere kleuren. Een van de meest voorkomende wasplaten, die verschijnt bij beginnende verschraling(verarming), is de Zwartwordende wasplaat (van rood naar zwart kleurend). 

Algemene informatie

zaterdag 5 november 2016 - 10:00
Locatie: 
De Koppel
Vechtstraat 8
Hardenberg
Nederland
Contactpersoon: 
Gert Diepeveen
Google Maps image