Haaksbergen
Bloemen & Planten
dinsdag18okt2016

Herfstcrocussen

De zomer van 2016 was koel en regenrijk, met hier en daar flinke wateroverlast.
Gelukkig kregen we compensatie in de vorm van een late zomer, die voortduurde tot diep in de herfst.

              ■ tekst en foto's: Wim Haenen

Nu is de tijd voor de late bloeiers: herfstasters in tal van soorten en maten; echte  en ruige guldenroede, die niet woekeren zoals de Canadese; en verder het paars van de crocussen.
Crocussen? Die bloeien toch pas in februari of maart?
Ja, dat zijn de voorjaarscrocussen in wit, geel, paars gestreept en donkerpaars.
Maar er bestaan ook herfstbloeiende crocussen.

                                             Saffraancrocus (Crocus sativa)

Dit is de beroemdste herfstcrocus. Van de fel oranje gekleurde stampers (3) maakte men vroeger een kleurstof. Daarvoor moest men wel een paar duizend stampers afknippen. Geen wonder dat saffraan de duurste verfstof was.
Verder wordt  saffraan in de keuken gebruikt, bijvoorbeeld om rijst geel te kleuren.
Deze crocus kwam eergisteren (15.10.16) bloeiend uit de grond. Het loof komt pas veel later en kan wel 30 cm lang worden.
Bijzonder is nog dat de bolletjes  van deze crocussoort als droogbloeier gebruikt kunnen worden. Als ze zijn uitgebloeid kun je ze alsnog in de tuin planten in goed doorlatende (zand)grond. Nu, die is er genoeg in Twente.
 
                                        Herfstcrocus (Crocus speciosus ‘Conqueror’)

Van deze crocus zijn een aantal varianten, cultivars in het kwekersjargon, bekend. Ze lijken allemaal op elkaar en deze soort is het goedkoopst en net zo mooi als de andere. Ze verschijnen begin oktober. Als het droog en zonnig weer is, en dat is het deze herfst, zijn ze op hun mooist. Bij regen gaan ze plat liggen. Maar dan kan je ze altijd nog op een vaasje zetten. Binnen gaan ze dan helemaal open. De bloei duurt maar een dag of twee, maar ze komen niet allemaal tegelijk naar boven. Ook hier komt het loof pas in het volgend voorjaar. Plant ze in augustus en een maand later komen de tere bloemen tevoorschijn. Daarna komen ze elk jaar terug.

De laatste, maar eigenlijk de eerste herfstbloeier is de herfststijloos. Ook daarvan zijn de nodige variëteiten gekweekt. Hieronder is de gewone herfsttijloos afgebeeld.
Tijloos, en niet stijlloos, want stijlloos is niet hetzelfde als tijloos. Tijloos komt van tijdeloos: een crocus die niet in het voorjaar bloeit, maar eind augustus tot begin september, terwijl het fors uitgroeiende blad in het voorjaar verschijnt en pas aan het eind van de zomer afsterft. Dit bolgewas zou inheems zijn. Daarvoor moet je de Gelderse IJssel afstruinen of naar Zuid-Limburg reizen. De meeste soorten herfstbloeiende bolgewassen komen echter uit de landen rond de Middelllandse Zee. Misschien ben je daar wel in de herfstvakantie.

                                         Hersttijloos (Colchicum autumnale)