Haaksbergen
(Moes)tuinen
dinsdag14aug2018

Combiteelt in de moestuin

Suikermaïs, pronkbonen en pompoenen groeien gezusterlijk bijeen in de moestuin van Sonja en Theo Schouten. Deze niet alledaagse vorm van combiteelt - De Drie Gezusters genaamd - werd in een (heel) ver verleden al succesvol toegepast door de Azteken.

                           ■ tekst © Betty Morsinkhof                                    foto © Marcel ter Bals

Het begon allemaal met een Hollandse coniferenhaag. Deze stond met zijn rug tegen de houten schutting van de buren en kleurde langzaam maar zeker bruin. "Het zag er niet meer uit", vat Theo Schouten samen. Weg dus met de haag. Maar hoe richt je vervolgens de vrijgekomen ruimte in? Dat was een uitdaging op zich.

Een bezoek aan de natuurmarkt van het IVN Haaksbergen bracht uitkomst. In de groentetuin aan het Dievelaarslaantje ontdekte het echtpaar Schouten een opmerkelijke groeiconstructie van maïs, klimbonen en pompoenen.

"Het leek wel een kleine wigwam. Na de enthousiaste uitleg van bevlogen IVN-er Hennie Wijlens wisten we: dit gaan we doen in onze tuin." Enkele jaren eerder had Wijlens hen al besmet met het dahliavirus. "Op zijn aanraden namen we wat miezerige sprietjes mee naar huis. Dat werden me toch prachtige bloemen! In zijn advies hadden we dus alle vertrouwen."

De Schoutens haalden biologische zaden van suikermaïs en Uchiki Kuri pompoenen in huis. Van Hennie Wijlens kregen ze vier klimmende soorten pronkbonen: Blauhilde, Golden Sunshine, Heilig Boontje en Painted Lady.

In het vroege voorjaar ging hun project van start met het voorkiemen van de maïs. In mei werden zes keer drie maïsplanten gepoot, elk ongeveer een halve meter hoog. De bonen en het pompoenzaad gingen in juni de grond in.

Het 'geheim'van De Drie Gezusters schuilt in hun collectief. De klimbonen halen stikstof uit de lucht die ze naar hun wortels transporteren. In samenwerking met bacteriën zorgen ze ter plekke voor natuurlijke bemesting van de bodem. Zowel pompoen als maïs profiteren.

De enorme bladeren van de pompoen geven schaduw, waardoor de bodem vocht beter vasthoudt en onkruid minder kans krijgt. De maïsstengels tenslotte vormen een stevige staak waarlangs de bonen zich omhoog werken richting zon. Wat je noemt een win-winsituatie.

Water geven was nodig de afgelopen weken vertelt Sonja. "Pal in de zon hingen de pompoenbladeren erbij als slappe vaatdoeken. Zodra de zon verdween richtten ze zich vanzelf weer op." De suikermaïs staat er fier bij en heeft inmiddels goedgevulde kolven ontwikkeld. Een schril contrast met de verpieterde voedermaïs op een aangrenzende akker.

De eerste portie paarse Blauhildes is afgelopen donderdag geplukt. Verder lijkt de bonenoogst wat tegen te vallen. "Vreemd, want ze hebben volop gebloeid. En je ziet ook veel insecten vliegen. Dan denk je toch 'verdorie, waar blijven die boontjes nou?'"

Haar man vermoedt dat de oorzaak in de bodem ligt. "Wij dachten dat het voldoende was om alleen de plantgaten te vullen met compost en kalk. Achteraf hadden we de hele strook om moeten spitten en vermengen met compost en kalk. Tja, door schade en schande word je wijs."

De Drie Gezusters leveren niet alleen voedsel, maar zijn ook een lust voor het oog. De verschillende pronkbonen bloeien met roodoranje tot witrode bloemen en dragen paarse en gevlekte bonen. Met grote gele bloemkelken lokken de Uchiki Kuri's insecten. Als die hun werk goed doen gaan er smakelijke oranje pompoenen groeien.

En dan de suikermaïs. "Dat is een zelfbestuiver", weet Theo. "Geweldig om te zien hoe het stuifmeel van de mannelijke bloemen al die draadjes - zo noem ik het maar - van de vrouwelijk bloemen bevrucht. Moet je kijken", zegt hij terwijl hij voorzichtig een stukje maiskolf ontbloot. "Elk draadje is als een navelstrengetje verbonden met één maïskorreltje."

Niet dat Theo en Sonja Schouten tuinexperts zijn. Naar eigen zeggen zijn ze 'gewoon geboeid door alles wat groeit en bloeit'. "Alle credits dus voor onze mentor Hennie Wijlens!" Aan hun eenjarige project De Drie Gezusters beleven ze veel plezier. "Fascinerend om het groeiproces van dichtbij te volgen. Het is een leuk experiment. Een aanrader, ook voor kinderen."

 

Bron:  Twentsche Courant Tubantia, 13 augustus 2018