Groningen Haren
Vogels
maandag12jun2017

Verslag Vogelcursus voor beginners 2017

Op donderdag 30 maart begon de recentste Beginnerscursus Vogels in Groningen, bestaande uit vijf lesavonden, gevolgd door vijf thematisch aansluitende excursies.

Voor wie echt iets wil leren over vogels, hoe zij bijvoorbeeld fysiek gebouwd zijn, welke biotoop zij hebben, hoe zij al dan niet trekken in voor- en najaar, wat hun speciale gewoonten of kenmerken zijn, hoe zij klinken, en wie ook nog met elkaar een aantal leuke en gezellige avonden wil beleven, is deze cursus beslist een aanrader.

Zoals vaak aan het begin van een cursus moest de deelnemersgroep in het begin misschien even loskomen, even wennen aan het onderwerp en aan elkaar, maar het een en ander lukte gaandeweg losjes en spontaan (ook via het uitdelen van heerlijke zelfgebakken koek tijdens de pauzes van de cursusavonden!) en leidde uiteindelijk tot een goed draaiende app-groep van de deelnemers waarin nieuwtjes, details, waarnemingen, foto’s, filmpjes, raadsels, eigen uitstapjes of gezamenlijke nieuwe excursies gedeeld worden.

Op elke cursusavond werd door een van de specialisten van de Vogelwerkgroep van het IVN Groningen-Haren – Els, Maaike, Joppe, Willy en Harry – een speciale voordracht gehouden met een eigen onderwerp, steeds theoretisch aansluitend op het vorige. Wij weten nu bijvoorbeeld dat vogels oog- en/of wenkbrauwstrepen kunnen hebben, dat zij zingen met de syrinx (een orgaantje aan het einde van de luchtpijp), wat het precieze verschil is tussen biotoop, habitat en niche, en dat zwanen en ganzen tijdens de trek soms wel 8 kilometer hoogte kunnen halen, terwijl een vinkje duizend meter hoogte vaak al genoeg vindt.

Op luchtige wijze maakten wij kennis met de extremen van vogels, hoe diep zij kunnen duiken (zeekoet, 210 meter diep), welke temperatuur zij maximaal kunnen verdragen (zandhoen, 47 graden Celsius), hoe hoog zij kunnen reiken (Rueppelsgier, 11.300 meter) en hoe snel de snelste vogel ter wereld is (de Max Verstappen onder de vogels is beslist de slechtvalk met zijn 349 kilometer per uur).

Het aardige was dat al deze spectaculaire feiten afgewisseld werden met de liefde voor de schoonheid van vogels zelf. Klaas Nanninga, voormalig leraar biologie en thans houder van een spectaculair vogelmuseum aan de Korreweg 72, hield als externe een voordracht waarin hij toelichtte hoe hij als kleine jongen al geboeid was door wat wij in de natuur kunnen zien en wat je even gewoon als bijzonder kunt noemen: dat het allemaal als systeem werkt, maar dat je er ook gewoon van kunt houden door er alleen maar naar te kijken, al neemt het genoegen exponentieel toe naarmate je er meer van gaat weten. En dat kunnen wij als cursistengroep inmiddels beamen.

Tijdens de excursies door de Braak/Friese Veen, de Onlanden, Oostpolder/Zuidlaardermeer, Lauwersmeer en het vroegertje (05.00 u) in de Vosbergen hebben wij vele, vele soorten gezien, die ons na elke excursie netjes op een lijst werden nageleverd, voorzien van zelfgemaakte foto’s, en werden wij steeds meer vertrouwd gemaakt met de specifieke vogelgeluiden.

Eén waarneming wil ik u hier niet onthouden. Hij valt me meteen in. Tijdens de excursie naar de Onlanden in april raakten na een kwartier na aanvang, 09.15 u, honderden ganzen min of meer te plekke volkomen in paniek en zij vlogen dwarrelend in een zwerm door de lucht, waardoor wij ons meteen afvroegen wat er aan de hand was. De oorzaak bleek een prachtige en majesteitelijke zeearend te zijn, die rustig zittend op zijn tak vanuit de verte het schouwspel in zich opnam, ongetwijfeld met de bedoeling spoedig toe te slaan.

Toen in januari van dit jaar mijn oog viel op het cursus- en excursieaanbod in het IVN-boekje besloot ik aan de cursus deel te nemen, mij realiserend dat ik dit misschien al wel heel erg lang wilde. Eigenlijk vraag ik mij nu toch al voorzichtig af wanneer een vervolgcursus Vogels begint!

Victor Postema, cursist.