Groningen Haren
Vogels
dinsdag18apr2017

Op zoek naar de zwarte specht

Terugblik op een een vroege voorjaarsexcursie

Sjoerd Jansma

Terwijl buiten de zonovergoten tuin nog haar best doet de prilheid van het voorjaar vast te houden kijk ik nog even terug op een al even zonovergoten vogelexcursie van zaterdag 4 maart, nu bijna een maand geleden.

Samen met Saskia van der Burg en Catherine Brandsma van de vogelwerkgroep had ik twee dagen tevoren als medeverkenner de route gelopen. Een druilerig en mistig Mensingebos viel ons toen ten deel, waarin gelukkig wel wat beschutting was tegen de gure wind die we aan de randen ervan ervoeren. Uiteraard spreek ik geheel vanuit mijn eigen perspectief, want beide dames hadden zich heel wat beter voorbereid op de elementen. Zij waren al vanaf stap één op de parkeerplaats geheel en al gefocust op het gevogelte dat al helemaal niet onder de indruk was van alle herfstigheid.
   Na dit voorbereidende bezoek werden degenen die zich hadden aangemeld voor de excursie geadviseerd regenkleding en laarzen aan te trekken, hoewel er kans bestond op redelijk droog weer.

En toen toverde 4 maart dus ineens de lente tevoorschijn en werden, eenmaal gearriveerd op de parkeerplaats, onmiddellijk de koolmees, pimpelmees en de brutale boomklever in de hoge eiken gespot. Het gezelschap van zo’n 28 deelnemers werd gesplitst en toog, uitgedost met kijkers, een enkele telescoop, gespitste oren en de nodige deskundige leiding (onder wie eerder genoemde Saskia en Catherine) opgewekt het bos in. Ondergetekende liep mee in de groep waarin ook een vader met zoon; de laatste was duidelijk al geen beginner meer en wist al heel wat getsjilp en gefladder van elkaar te onderscheiden. Een bemoedigende constatering voor de overige groepsleden gezien de stijgende leeftijd van de gemiddelde vogelaar.
    Al lopend en stilhoudend in het bos vergezelden ons afwisselend links een groepje sijsjes in waarschijnlijk wat elzen, en later rechts in de coniferen gezellig ronddartelende goudhaantjes. Meer of minder op afstand werd regelmatig de grote bonte specht gesignaleerd, vaak nadat ie eerst even een roffel had weggegeven. Ook zijn groene neefje liet zich horen met zijn lachsalvo’s. Hij wist zich verder aardig verborgen te houden. Een enkele keer dook voor ons een boomkruiper naar de voet van een eik om dan in een kurkentrekkerbeweging naar boven de bast te inspecteren. Door zijn geringe omvang en perfecte schutkleur ontsnapt hij de minder geoefende vogelaar makkelijk aan de aandacht. Of hij wordt verward met de wat robuustere boomklever die net zo makkelijk omlaag ‘klimt’ als omhoog.
    In de zuidoosthoek van het Mensingebos-complex hadden we een mooie doorkijk over het beekdal van het Lieverensche diep dat ter plaatse met hulp weer een meanderend beekje is geworden. We zagen in de verte een ooievaar en reiger rondstappen. Vanuit de kruinen van de bomen kwam het eenvoudige en wat melancholieke riedeltje van een goudvink. Uitgebreid werd ook ingezoomd op een gewone vink en kwam men tot de conclusie dat dit net zo goed een pareltje van schoonheid was. Regelmatig werden de vogelgeluiden wat overstemd door de deelnemers zelf, onderling geanimeerd in gesprek over eerdere belevenissen in de natuur. Dan, ineens werd er halt gehouden omdat er in de kopgroep een buizerd spiedend op een lage tak werd ontdekt. Voorzichtig schuifelend trachtte ieder de imposante vogel in het vizier van een verrekijker te krijgen en ook de telescoop werd in stelling gebracht, totdat hij of zij ons bijna beeldvullend aanstaarde. Maar deze meet en greet werd uiteindelijk verstoord door wandelaars, die op een andere manier genoten van de zaterdagochtend.
    Intussen troffen beide groepen elkaar en werden de ervaringen en observaties uitgewisseld, al dan niet met bewijsmateriaal. Mijn groepje moest haar meerdere erkennen in de ‘tegenpartij’, want die had onomstotelijk de zwarte specht gezien, het thema van deze excursie, en zelfs vastgelegd. Sportief als ze waren werd ons de vindplek onthuld, maar natuurlijk was de vogel gevlogen.

Weer aanbeland op de plek van vertrek konden we toch nog de troefkaart inzetten: een sperwer! Gespot door slechts twee leden van onze groep, die slechts een flits hadden opgevangen van deze coureur onder onze roofvogels maar juist daardoor herkenbaar… Het weer verenigde gezelschap had een gezellige nazit in het voormalige koetshuis van Havezathe Mensinge.

zwarte specht,mensingebosFoto: Klaas Heeres