Gooise Heemtuin ook in 2021 verrassend!


Plattegrond Heemtuin

De IVN Werkgroep Heemtuin Educatie werkt nauw samen met de Stichting Wilde Planten Blaricum. De bijna 2000 m2 grote heemtuin kent dankzij haar unieke indeling een grote verscheidenheid aan flora en fauna. Informatieborden en steeketiketten bij de planten geven, ook als wij er niet zijn, een actueel beeld van wat er groeit en bloeit. Van eind maart tot en eind oktober werken leden van de werkgroep op woensdagochtenden aan het onderhoud. Belangstellenden zijn dan welkom voor een rondleiding, om rond te kijken of om gezellig mee te werken. Op verzoek verzorgt de werkgroep rondleidingen voor groepen. In de wintermaanden wordt er niet gewerkt. De tuin is het gehele jaar vrij toegankelijk. De Gooise Heemtuin is te vinden aan de Woensbergweg, naast de gemeentelijke begraafplaats van Blaricum. Nieuwe vrijwilligers zijn welkom.

Door middel van deze blog en op facebook houden we belangstellende op de hoogte van de ontwikkelingen in de heemtuin.

______________________________________________________________________

Heemtuin blog

Voorjaars ontdekkingen in de heemtuin.

Woensdagochtend 24 maart. Het is eindelijk lente en start van ons werkseizoen. De zon straalt en de warmte is aangenaam. Het is fijn om elkaar na de winterstop weer te ontmoeten en als werkgroep samen van de tuin te genieten. Voor dat we aan het werk gaan doen we een kleine verkenning door de tuin die aanvoelt als thuiskomen. We hebben er zin in.

De natuur loopt dankzij koude dagen en de winterse periode in februari twee weken achter op vorig jaar. Toch staan tal van voorjaarssoorten (windbestuivers) volop bloei. Het zijn stinzenplanten die behoren tot een groep knolgewassen waarvan de voorouders vanaf de 16 eeuw in Friesland zijn geïntroduceerd en voor de sier geplant rond landgoederen en kastelen (stinzen). Stins is een oude Friese naam voor een stenen versterking. Stinzenplanten verwilderen gemakkelijk en zijn inmiddels zo ingeburgerd dat je ze wel inheems kan noemen. In vrijwel iedere Nederlandse tuin kom je ze tegen. Ook in ons voorbos doen ze het goed. De eerste bloeiers zijn krokus, sneeuwklokje, lenteklokje, wilde narcis, vingerhelmbloem en bosanemoon. Ze bloeien vroeger dan de meeste andere planten in de tuin.

 

Heemtuin 2021 Heemtuin 2021
Heemtuin 2021 Heemtuin 2021
Heemtuin 2021 Heemtuin 2021
Heemtuin 2021 Heemtuin 2021

We lopen ons rondje door de tuin. Het is overduidelijk voorjaar. Citroenvlinders, dagpauwogen en een gehakkelde aurelia’s fladderen als gevleugelde bloemen rond. We zien hoe dikke koninginnen hommels naar nestgelegenheid speuren. Bijen van de naastgelegen bijenschans komen massaal in onze waterpartijen drinken. Vaak raken ze daarbij te water, maar gelukkig zijn ze meestal in staat om op eigen kracht op het droge te komen. Veel bos- en tuinvogels ontmoeten elkaar in en om de tuin. Hun zang is in het vroege voorjaar indrukwekkend. Zo te zien hebben ze mospartijen geplunderd om aan zacht nestmateriaal te komen. We zien en horen kool- pimpel- en staartmezen, hout- en holenduiven, roodborstjes, boomklevers, zanglijsters, buizerds, tjiftjaffen. Noem maar op. Grote bonte spechten zitten elkaar heftig achterna in de bomen. Felrode veren knallen in de zon. Zo nu en dan reageren ze even af met een wilde roffel tegen een boom. In de lucht maakt een paartje buizerds elkaar het hof. Hoog in een nabije eik hebben ze een nest gebouwd. De vogels hebben het zo druk, druk, druk!

De nestkast in het achterste bos is opnieuw in trek. Voor de tweede jaar op rij wordt het bewoond door een paartje holenduiven. De vogels kijken ons nieuwsgierig aan maar blijven zitten. Op het plankje onder de vleermuizenkast zien we iets merkwaardigs: geen uitwerpselen van een vleermuis zoals je zou verwachten, maar die van een vogel. Gezien de dikke stapel overnacht een kleine vogel in die smalle nauwe ruimte. Maar hoe komt hij erin? We houden het maar op een boomklevertje.

Heemtuin 2021 Heemtuin 2021
Heemtuin 2021 Heemtuin 2021
Heemtuin 2021 Heemtuin 2021
Heemtuin 2021 Heemtuin 2021

Vrijwel elk voorjaar hebben we een nest wilde eenden in de heemtuin. Pa en ma en hun dozijn kleintjes verblijven dan enige tijd in de Libellenplas om dan spoorloos te verdwijnen. Veilig is de heemtuin niet voor ze, helaas.  Vorig jaar werd een woerd door een havik gepakt. Nu zien we aan de rand van de wel een berg veren. Aan bloedsporen op de schacht van de veren is te zien de vogel net is gepakt en geplukt. Deze keer heeft een vrouwtje het leven gelaten. Op de bodem van de wel ligt een ei. Ik vis het op en heb een schaalloos eendenei in handen. Het ziet hard gekookt uit en zo voelt het ook aan. Thuis gekomen heb ik uitgezocht wat hiermee aan de hand zou kunnen zijn. Het blijkt een windei te zijn. Windeieren kunnen ontstaan door een tekort aan calcium in voedsel. Het lichaam van de vogel bevat dan te weinig kalk om de schaal van het ei te kunnen vormen. Maar de oorzaak kan ook het gevolg van stress zijn. In overvolle kippenhokken komt dat regelmatig voor. Een andere mogelijkheid is het zogenaamde Egg Drop Syndrome, een infectie door een bepaald type virus. Omdat de inhoud van het ei (eiwit, dooier enz.) alleen omhuld wordt door het binnenste en buitenste eivlies is het ei min of meer elastisch en niet levensvatbaar.

Heemtuin 2021 Heemtuin 2021

Tot zover ons verkenningsrondje door de tuin. Nu moet er gewerkt worden want er is veel te doen. Het dikke tapijt van dode bladeren en eikels op de grond moeten we afvoeren om licht te geven aan de planten er onder. Daar zullen we de komende woensdagochtenden onze handen vol aan hebben.

Als IVN-werkgroep hebben we een voorlichtende taak. Bloeiende planten worden wekelijks geïnventariseerd, met steeketiketten gemarkeerd en vervolgens op het notitiebord bijgeschreven.  De heemtuin is een educatief project en bezoekers stellen deze toelichting bijzonder op prijs.

Er is veel te genieten in de Gooise heemtuin. Geniet mee! Graag tot ziens.
 

Heemtuin Wouter Nugteren


 

 


 

Werkgroep IVN Heemtuin Educatie
Wouter Nugteren


Fotografie Wouter Nugteren
 

Heemtuin verhalen 2020

Heemtuin verhalen 2019

Heemtuin verhalen 2018

Heemtuin verhalen 2017

Heemtuin verhalen 2016