Gemert Bakel Milheeze De Rips
Natuur in de Buurt
vrijdag30okt2020

De Bakelse Plassen een natuurpareltje in Gemert-Bakel

 

De Bakelse Plassen een natuurpareltje in Gemert-Bakel 

fuut Duizenden jaren geleden stroomden voorgangers van de Maas en de Rijn door Oost-Brabant en lieten hier een sediment van een rivierafzetting vol met grint achter. Omdat de Bakelse Plassen op de hoger gelegen Peelhorst liggen die door de Peelrandbreuk omhooggeduwd wordt, ligt die rivierafzetting hier vrij hoog aan de oppervlakte. Dit is ook meteen de reden dat hier vanaf 1986 grint wordt gewonnen en er zo een steeds grotere waterplas is ontstaan, die tot de dag van vandaag nog aan het uitbreiden is. 

In 2005 startten Aa en Maas en Gemeente Gemert-Bakel het Integraal Gebiedsprogramma Bakel-Milheeze Noord, waarin de Bakelse Plassen werden meegenomen om grint te winnen tot max. 100 ha aan wateroppervlakte en van hieruit werd destijds ook natuurbad Nederheide gerealiseerd. Momenteel wordt het wateroppervlakte  ten westen van de Hooizak uitgebreid  t.b.v de grintwinning.  In 2011 is men hier begonnen met het realiseren van de herinrichting van het gebied voor natuurcompensatie.  Na het opbrengen van heidemaaisel is hier een geleidelijke overgang van de oevers naar natte en droge heide ontstaan waar ondertussen o.a de Zonnedauw , gewone dophei , struikheide en de moeraswolfsklauw voorkomen , en de levendbarende hagedis  en heidekikker hun habitat hebben gevonden. Ook de aangelegde oeverzwaluwwanden worden jaarlijks goed gebruikt door de broedende oeverzwaluwen. Deze spectaculaire vliegers zijn jaarlijks weer een waar spektakel om te aanschouwen voor de natuurliefhebbers. 

oeverzwaluw

Deze droge en natte heide heeft natuurbeheer nodig. Daarom zet IVN Gemert-Bakel  i.s.m Ranox natuurontwikkeling zich jaarlijks in op de Noord-oever om het jonge boomopschot uit te dunnen met als doel deze zeldzame planten met bijbehorende vlinders en andere  insecten de kans te geven. De vogelwerkgroep 't Vuggelke van IVN Gemert-Bakel inventariseert hier al enkele jaren de broedvogels en geeft deze telingen door aan SOVON. 

IVN Gemert-Bakel

fuut met jong

De Bakelse Plassen zijn zowel aan de oevers als op het water door de jaren heen een erg vogelrijk gebied geworden. Maar ook watervleermuizen voelen zich hier goed thuis. En in de vroege ochtenduurtjes tref je hier reeën aan die komen drinken. 

reegeit knobbelzwaan

 

Zo vindt men hier o.a aan broedende watervogels; de fuut, dodaars, knobbelzwanen, grauwe ganzen, wilde eenden, kuifeenden, krakeend, de kleine plevier, waterhoentjes en meerkoeten en in 2019  269 oeverzwaluwen en afgelopen jaar 229 aan getelde oeverzwaluwen.  Aan de oevers en de aangrenzende golfbaan hebben ondertussen ook vele soorten vogels hun broedplaats en habitat gevonden. Enkele broedsoorten die men hier vindt zijn o.a; de groene - de zwarte, de kleine bonte en de grote bonte specht, boomleeuwerik, boerenzwaluwen, boompieper en graspieper, zwarte roodstaart, roodborsttapuit, spotvogel, boomkruiper, zwartkop, groenlingen, putters, kneu, geelgors en de prachtige goudvink. 

IVN Gemert-Bakel zwarte specht Groene specht Maar ook mooie soorten die waargenomen zijn maar niet meegenomen zijn in de inventarisatie omdat deze niet aan de gestelde criteria van een geldig territorium voldoen zijn o.a  ; de sperwer, havik, boomvalk, steenuil, kievit, watersnip, gierzwaluw, huiszwaluw, wielewaal, patrijzen, de koekoek, goudhaan en de bonte vliegenvanger.  Al met al een steeds mooier wordende vogelrijkdom aan en op de Bakelse Plassen. 

 

wielewaal keep goudhaantje Helaas zien wij als IVN al te vaak met lede ogen toe hoe loslopende en zwemmende honden, ondanks de duidelijke verbodsborden aan de Noord-oever zowel de vogels op het water als aan de oevers enorm verstoren en verjagen. Zeker op de warmere dagen. Helaas wordt hier veel te weinig op gehandhaafd. Maar nu blijkt ook dat er vanuit bepaalde hoeken aangestuurd wil worden op gesprekken met de exploitatiemaatschappij van de Bakelse plassen voor het eventueel realiseren van een zonnepark op het water van de reeds bestaande plassen in het kader van de transitievisie warmte en energie van de gemeente Gemert-Bakel.  Zonneparken op het water zijn 'goede' vogelverjagers en komt ook het rijke onderwaterleven absoluut niet ten goede. Mocht het zover komen dat er alsnog plannen komen in deze richting zal IVN Gemert-Bakel hier zeker een duidelijke stelling in gaan nemen.  Want...laten we zuinig zijn op de soortenrijkdom die onze gemeente herbergt. En een duurzame toekomst gaat verder dan het enkel voldoen aan de wettelijk vastgestelde klimaatdoelen......   

Wordt vervolgd .....

Namens IVN Gemert-Bakel 

Met dank aan natuurfotograaf Marcel van de Kerkhof uit Beek en Donk voor de foto's. 

patrijzen koppel

kuifmees goudvink