Column 2017-21 Grijstinten in de bosjes

IVN DRVU - Column Natuur Dicht Bij HuisZeg eens eerlijk: kent u de heggenmus? Nee? Geeft niet, u bent zeker niet de enige. De heggenmus is vermoedelijk de onbekendste van de algemene broedvogels in Nederland. Een echte tuinvogel, die door de verstedelijking van de vorige eeuw enorm in aantal is gegroeid en zelfs in aangeveegde, strakke tuinen nog voedsel of een broedplekje weet te vinden.

Misschien zit er momenteel eentje vlakbij uw huis in een boomtop zijn metalige, ietwat breekbare liedje te zingen. Het klinkt een beetje alsof een roodborst een vinkenslag uitprobeert, maar daarvoor de kracht mist.
Hun bescheiden bijdrage aan het vogelkoor wordt dikwijls overstemd door het verbale geweld van merels, lijsters, winterkoninkjes en vinken.

Rustig, onopvallend en ondanks de naam geen familie van de huismus.
De kleuren lijken er wel een beetje op, maar de huismus bezit een kegelsnavel om zaden te kraken, de heggenmus heeft het spitse snaveltje van de insecteneter. Een bruin met grijs vogeltje dat vliegen maar zozo vindt en zich liever ophoudt in het struikgewas. Soms zie je ze stilletjes in de tuin rondschuifelen op zoek naar iets eetbaars. Een grijze muis. Heggen ‘muis’ was wellicht een betere benaming geweest.

Het liefdesleven van dit grijze muisje kent veel tinten grijs. In de vogelwereld wordt partnerschap voor het leven heel gewoon gevonden, maar in de nesten van zulke vogelstellen liggen vaak jongen van verschillende vaders. Nee, met de trouw neemt men het niet zo nauw. Heggenmussen gaan daar zelfs naar vogelbegrippen vrij ver in.

Als ze de lente in hun bol hebben, paren ze dagen achtereen soms wel twee keer per uur, en niet alleen met hun vaste partner. Als echtgenote of buurman even met iets anders bezig zijn, doet hij het gauw met de buurvrouw. En zij met de buurman. Dat is al gebeurd voor je er erg in hebt, het is net of ze even haasje-over doen.

Toch gaat dit niet ten koste van de romantiek, want als je goed luistert kun je zo’n mannetje in de bosjes soms een liefdesliedje horen fluisterzingen tegen zijn vrouwtje. En in tegenstelling tot veel vreemdgangers in de mensen- én vogelwereld kennen ze hun verantwoordelijkheid. Ze vinden het heel normaal dat meerdere mannetjes helpen de jongen uit een nest groot te brengen. Genoeg redenen toch maar eens op die grijze heggenmusjes te letten. Er gebeurt sowieso veel meer in de bosjes dan vaak wordt gedacht.

Jaap Kranenborg

Digitale krantversie Column 2017-21, 240517, pagina 8

Naar Columns 2017