Column 2016-43 De grote trek

Nee, niet de grote trek in een patatje met... .
Ik bedoel de grote vogeltrek die nu al enkele weken gaande is. Miljoenen vogels trekken vanuit Europa naar hun overwinteringsgebieden in Afrika of soms nog verder weg.

Onze broedvogels die nu al een paar weken aan het wegtrekken zijn in zuidelijke richting maken hier plaats voor de vogels die uit Noord-Europa naar onze contreien vliegen zoals de duizenden ganzen, lijsterachtigen zoals de kramsvogel en eenden zoals de smient. De grote trek vindt tweemaal per jaar plaats: in het najaar en in het voorjaar.

Vóór de vogels op reis gaan moeten ze opvetten om voldoende brandstof te hebben om de route te kunnen afleggen. Vogels uit Noord-Europa maken graag een tussenstop in het Waddengebied om op te vetten. De Noordse Stern uit Noord-Europa vliegt 18.000 km. om z'n overwinteringsgebied te bereiken. In het voorjaar weer 18.000 km. terug naar z'n broedgebied. De Rosse Grutto vliegt in 8 dagen 10.000 km. Enorme prestaties. Ook het navigatievermogen van de vogels is verbluffend goed met als oriëntatie de sterren voor de nachtvliegers en de zonnestand voor de dagvliegers.

Waarom doen die vogels dit? In het hoge noorden van Europa is geen voedsel meer te vinden. Dat is een duidelijke reden. Onze spreeuwen trekken in het najaar naar Engeland en Noord-Frankrijk om plaats te maken voor de Noord-Europese en Russische spreeuwen.  Het signaal om te vertrekken is de daglengte en mogelijk spelen ook de hormonen hierbij een rol.

De grote trek is gevaarlijk. De vogels kunnen sterven van uitputting door voedselgebrek, door de jacht die op ze wordt gemaakt onderweg, door botsingen met hoogspanningskabels, windmolens, olieplatforms en desoriëntatie als gevolg van enorm verlichte gebieden.

Heel veel trekvogels zijn plaatstrouw. Ergens in Afrika hebben ze hun eigen plekje en ook in hun broedgebied hebben ze hun vaste plek bijvoorbeeld een graspol in de Demmerikse Polder waar ze hun eitjes leggen en uitbroeden. 

Kijk omhoog en zie hoe fascinerend en bewonderenswaardig de grote trek is.

Nel Bouwhuijzen
IVN Natuurgids

Digitale krantversie Column 2016-43, 261016, pagina 2

Naar Columns 2016