Column 2016-42 Notenoogst

IVN DRVU - Column Natuur Dicht Bij HuisDit jaar geven onze notenbomen massa´s noten. Nog nooit hebben we zoveel oogst gehad als dit jaar. En wij niet alleen: op verschillende plaatsen langs de weg zijn noten te koop. Dus sla uw slag! Want noten zijn enorm gezond en je kunt er heel veel mee doen.

Het was vijfendertig jaar geleden al mijn wens om later een notenboom in mijn tuin te hebben. Ik liep toen stage bij de landinrichting Driebruggen en iemand van Staatsbosbeheer gaf mij een overzicht van geschikte rassen. En als je rondbazuint dat je graag een notenboom wilt hebben en je hebt uiteindelijk een grote tuin, dan heb je het voor je het weet een paar bomen. En die beginnen nu aardig groot te worden.

Nu ligt onze tuin op veengrond en die bodem is eigenlijk niet zo geschikt. Daar komt ook nog eens bij dat notenbomen graag diep wortelen en dat lukt niet als het grondwater hoog staat. Vorig jaar zomer was er al één half omgewaaid, maar met sjorbanden is die weer overeind getrokken. We hebben er toen wat takken afgehaald en van de onrijpe noten heb ik een walnotenlikeur gemaakt. Heerlijk!

Notenbomen zijn, net zoals veel andere eetbare plant- en diersoorten, door de Romeinen naar deze streken meegenomen. Het gaat hierbij om de walnoot, ook wel okkernoot genoemd. De Latijnse naam, Juglans regia, geeft het heilige verband aan tussen deze boom en de Romeinse oppergod. Het betekent namelijk letterlijk: de koninklijke eikel van Jupiter. Niet zo verwonderlijk dat er veel (antieke) mythen over notenbomen zijn. En waarom noten gezien worden als vruchtbaarheidssymbool is ook wel duidelijk, denk ik. Niet alleen bij de Romeinen was de notenboom aan een god gewijd. Bij bepaalde feestdagen in onze streken, zoals Sint-Maarten, Sinterklaas en Kerst, was het gebruikelijk om noten te schenken, als overblijfsel van het offerfeest ter ere van de Germaanse god Donar.

Het blad, en ook de onrijpe bolsters, hebben een kenmerkende geur. Vliegen houden daar niet zo van, dus de bomen werden vroeger vaak bij boerderijen aangeplant om vliegen te verjagen. Verder scheiden notenbomen stoffen af waardoor andere fruitbomen in hun buurt, maar ook hun eigen nakomelingen, minder goed groeien. Dus voor de boom is te hopen dat gaaien de noten ver van de boom verstoppen.

En nu maar weer noten rapen. En maakt u zich geen zorgen: voor de dieren laat ik er nog genoeg liggen!

Ineke Bams
IVN-natuurgids

Digitale krantversie Column 2016-42, 191016, pagina 4

Naar Columns 2016