Column 2016-19 Grutto, Grutto!


Wat is er mooier dan in het voorjaar de grutto's achter elkaar aan door de lucht te zien jakkeren, luidkeels en uitbundig hun eigen naam roepend.

Maar waar zijn ze gebleven, onze grutto's, de koning van de weidevogels. Rond de laatste eeuwwisseling waren ze nog oorverdovend aanwezig, ook in De Ronde Venen. In de weilanden en de bermen. Op hekken en paaltjes, op lantaarnpalen. Wakend over hun kroost. Het is stil geworden in onze weidegebieden. Nog wat kieviten, een paar scholeksters en enkele grutto’s die af en toe luidkeels roepen: Grutto Grutto!

De veranderingen in de agrarische bedrijfsvoering in de laatste 20 jaar zijn zodanig dat de grutto’s hier feitelijk niet meer kunnen leven. Dat geldt trouwens ook voor andere soorten vogels en planten. Die zijn we kwijt, ook in de natuurreservaten. In de Demmerikse Polder is het stil geworden.

Die veranderingen in de agrarische bedrijfsvoering die voor de onleefbaarheid zorgen zijn vooral: ontwatering en overbemesting.

In de natuurgebieden werd het roer omgegooid maar te plotseling. Daardoor ontstond enorme groei van pitriet. Dat vinden de weidevogels ook niet fijn. Bovendien kwamen de kleine organismen, die bij de 'oude' biotoop hoorden, ook niet meteen terug. Die organismen zorgden voor een zodanige zachtheid van de bovenlaag dat de grutto bij de wormen kon komen. Dus het foerageren blijft een probleem. Ook in de natuurgebieden is geen herstel van de weidevogel populatie opgetreden. Heel erg spijtig.

Nederland staat in Europa op plaats twee (na Malta) qua verlies aan biodiversiteit. Een tweede plaats waar we niet trots op hoeven te zijn. Nederland is Grutto land. Voor deze vogel is ons land het allerbelangrijkste broedgebied in Europa en van de hele wereld. Deze weidevogel behoort tot ons cultureel erfgoed. Vanaf 1980 is hun aantal met twee derde teruggelopen. Het verlies zet door met 5% per jaar. Als er niets verandert, sterft onze prachtige grutto uit.

Laten we hopen dat de agrarische bedrijfsvoering zodanig kan worden omgebogen dat onze polders leefbaar blijven voor de weidevogels.

En laten we de boeren belonen voor weidevogel vriendelijke bedrijfsvoering. Dan kunnen wij en de generaties na ons heel blij worden wanneer het 'Grutto Grutto!' in het voorjaar klinkt.

Nel Bouwhuijzen
IVN-natuurgids

Digitale krantversie Column 2016-19, 110516, pagina 10

Naar Columns 2016