Column 2016-13 Mmmm... brandnetels!

                   Plantenwerkgroep
Met groene vegen rond z’n mond zoekt de kleuter naar verse brandneteltopjes. Hij plukt ze zonder aarzelen, rolt ze tot balletjes en stopt ze in z’n mond. Heerlijk vindt hij ze!

Durft u met blote handen brandnetels te plukken? De kinderen uit Amsterdam waarmee ik werk wel. Je neemt het topje tussen wijsvinger en duim en plukt ze naar boven trekkend, met de richting van de brandharen mee. Als je vervolgens dat topje tussen je vingers tot een balletje rolt, maak je de brandharen stuk en kun je de brandnetel gewoon opeten. Probeer het eens want het smaakt echt lekker.

Verder maken we met de kinderen ook brandnetelsoep en brandnetelthee, op een houtvuurtje met een heksenketel. Als je op internet zoekt vind je de meest uiteenlopende recepten, tot een quiche aan toe.

Brandnetels zijn niet alleen lekker maar ook nog eens heel gezond voor mens en dier. Ze zitten vol mineralen en vitaminen. In het voorjaar zijn ze het gezondst en dan kun je het beste de toppen plukken, voordat de bloemen gaan bloeien. Brandnetels zijn ook geneeskrachtig; Hippocrates kende wel meer dan zestig toepassingen. Van brandnetels kun je ook een (stinkende) gier maken waarmee je bladluizen kunt bestrijden of die je als meststof kunt gebruiken. Brandnetels zijn verwant aan hennep. Van beide planten kun je touw en vezels maken. Neteldoek is, zoals de naam al aangeeft, gemaakt van brandnetels.

Brandnetels vind je vooral op voedselrijke bodems, met veel stikstof in de grond. En daar kunnen ze bijna de enige plant zijn die daar groeit.
Een fijne plek voor sommige vogels om een nest te maken, zoals de nachtegaal en de bosrietzanger.

Brandnetels zijn niet alleen een goede voedselbron voor grazers, maar ook voor rupsen van diverse bekende dagvlinders. Zonder brandnetels geen dagpauwogen, atalanta’s en kleine vossen. Maar ook veel kleinere, onopvallende nachtvlinders zetten hun eitjes af op de brandnetel.
De brandnetel zelf is geen nectarplant: de bestuiving vindt plaats door de wind. En dat betekent dat het een van de planten is die hooikoorts kan veroorzaken.

Grote schrik: de jongen heeft zich nu toch geprikt aan de brandnetel en heeft jeuk. Geen probleem. Vlakbij groeien hondsdraf, veldzuring en weegbree. Even wrijven met een blad en de jeuk is al bijna weer weg.
Of het echt helpt? Ik weet het niet; misschien is het gewoon de afleiding. Al gauw is hij weer op zoek naar een lekker brandneteltopje!

Ineke Bams
IVN-natuurgids

Digitale krantversie Column 2016-13, 060416, pagina 2
Column week 13 is in week 14 in de NM geplaatst. 

Naar Columns 2016