Column 2013-30 Avondgeuren en nacht-vlinders

       IVN DRVU - Column Natuur Dicht Bij Huis
Als ik in juli ’s avonds m’n tuin in loop, ga ik m’n neus achterna. Verschillende bloemen geuren dan volop zoals de kamperfoelie en de teunisbloem. Ze geuren juist ’s nachts omdat ze nachtvlinders nodig hebben voor de bestuiving.

In Nederland komen ongeveer tweeduizend soorten nachtvlinders voor tegenover 53 soorten dagvlinders. Van die nachtvlinders horen 1300 tot de zogenaamde kleine vlinders, de micro’s. Dus ze zijn veruit in de meerderheid! Vrijwel alle nachtvlinders vliegen ’s nachts, ruim honderd soorten zijn overdag actief.

Hoe onderscheid je dag- en nachtvlinders? Vooral aan de vorm van de voelsprieten. Alle dagvlinders hebben een knopje op het eind.
De antennes van nachtvlinders zijn veer- of draadvormig maar hebben nooit een knopje. Ook vouwen dag- en nachtvlinders hun vleugels anders over hun lijf.

De (wilde) kamperfoelie ziet er overdag prachtig uit met haar wit-lichtgele bloemen. Ze geurt dan licht. Maar ’s avonds ruik je de bedwelmende geur al van verre. De plant heeft vlinders nodig met een lange tong zoals Pijlstaartvlinders. Een hele mooie is het Groot avondrood (zie foto) waarvan de rupsen op wilgenroosjes leven. Na de bevruchting verschijnen aan de kamperfoelie prachtige rode bessen die voor mensen giftig zijn. Kamperfoelie komt niet alleen in tuinen voor. Deze klimplant groeit ook volop in moerasgebieden zoals de Botshol en bij de Nieuwkoopse Plassen.

De teunisbloem komt oorspronkelijk uit Amerika maar is helemaal ingeburgerd. Alle onderdelen van deze plant zijn eetbaar, al heb ik het nog niet zelf geprobeerd. De bloemen van de teunisbloem gaan pas tegen schemering open. Ze zijn bijna lichtgevend geel; vooral die van de grote teunisbloem zijn prachtig. En de geur … heerlijk. Ik kan me helemaal voorstellen dat nachtvlinders hierop af komen. Andere planten die (ook)
’s nachts geuren zijn de rode spoorbloem, de vlinderstruik en (sier)tabak.

Wil je meer weten over nachtvlinders? Op 6 september 2013 is het Nationale Nachtvlindernacht, www.nachtvlindernacht.nl
Op verschillende plekken in Nederland kun je dan nachtvlinders kijken.
Ze worden gelokt met speciale lampen en zoete geurstoffen. Verder doen veel natuurcampings dit jaar mee aan de nachtvlinderestafette. En wil je in je eigen tuin nachtvlinders kijken? Dan vind je op de genoemde website tips hiervoor. 

Met dit prachtige zomerweer is het heerlijk om ’s avonds nog even naar buiten te gaan. Ga dan ook je neus achterna en op zoek naar nachtvlinders!

Ineke Bams
IVN Natuurgids

Digitale krantversie Column 2013-30, 240713, pagina 14

Naar Columns 2013