Column 2013-10 Stinzenplanten

IVN DRVU - Column Natuur Dicht Bij HuisStinzenplanten bloeien al heel vroeg in het voorjaar. Ze beginnen al begin maart en bloeien door tot in april! Deze prachtig bloeiende planten zijn in het verleden, vanaf de Middeleeuwen, van buiten Nederland ingevoerd en verwilderd geraakt. De planten zijn ingeburgerd!

Destijds zijn de Stinzenplanten geplant op buitenplaatsen: kasteeltuinen, oude boerenerven, kloostertuinen e.d., vooral in Friesland, Groningen, de Achterhoek, buitenplaatsen bijvoorbeeld langs de Vecht en ook de binnen duinrand. Stins is een Fries woord dat vanaf 1400 na Chr. Wordt gebruikt voor stenen huis. Ook in ons gebied komen Stinzenplanten voor o.a. in de binnentuin van de Ridderhofstad Gunterstein in Breukelen.

Een groot deel van de Stinzenplanten overwintert als bol. Denk hierbij aan de bostulp en het sneeuwklokje. Een ander deel overwintert als knol: voorjaarshelm of als wortelstok: anemoon, winterakoniet en wit hoefblad (foto). Het zijn alle echte vroege voorjaarsbloeiers, als de bomen nog kaal zijn.

De aanplant van Stinzenplanten kreeg een extra impuls na 1170 bij de intrede van de aanleg van tuinen en parken in de Engelse Landschapsstijl. Men ging uit van de natuurlijke schoonheid van heuveltjes, vijvers en meanderende watertjes, bomen en struiken. Stinzenplanten zijn planten die in een bepaald omgrensd gebied alleen voorkomen in de tuinen en parken van buitenplaatsen maar ook oude boerentuinen, stadswallen e.d.

Het stinzenmilieu wordt vooral bepaald door de boedem op de grens van voedselarme zandgronden en lager gelegen klei- of veengronden. De bodem moet los, voedselrijk en luchtig zijn en bovendien snel opwarmen in het vroege voorjaar. De samenstelling van de grond is ongeveer zoals in de hellingbossen van Limburg.

IVN De Ronde Venen & Uithoorn organiseert elk jaar een stinzenplantenexcursie in de binnentuin van de Ridderhofstad Gunterstein in Breukelen. De jonkheer zet speciaal voor deze gelegenheid de normaal gesloten binnentuin open voor de IVN-excursie. Gunterstein is een prachtige buitenplaats met een groot bosrijk park en een mooie spannende binnentuin. Welke bloeiende planten vinden we in deze tuin? Een greep: enorme tapijten van sneeuwklokjes en krokussen, een veld winterakonieten, de wilde bostulp, de ooievaarsbek, wit hoefblad, de toverhazelaar, de moerascipres, de prachtframboos, de alpenbes, de reuze seqouia en nog veel meer.

Op zondag 23 maart organiseert de IVN-afdeling de excursie naar de binnentuin van de Ridderhofstad Gunterstein in Breukelen. Aanvang aldaar 14.30 uur. Lees tegen die tijd de IVN-aankondiging in de lokale kranten. U bent welkom!

Nel Bouwhuijzen
IVN Natuurgids

Digitale krantversie Column 2013-10, 060313, pagina 2

Naar Columns 2013