Vroege vogels rond de Cranenweyer

Het was nog enkele graden onder nul toen 11 enthousiaste deelnemers van IVN De Oude Landgraaf en IVN Ubach over Worms zondag 3 april 2022 om 8 uur in de ochtend op pad gingen. Onze tweede excursie dit jaar was een wandeling om de Cranenweyer, een stuwmeer in de Anstelvallei nabij Kerkrade, ook wel genaamd De groene long.

Ook ditmaal werden we begroet door een prachtig vogelkoor met helemaal aan het begin van onze wandeling een solozanger, vlakbij in een al uitlopende struik. Op een wandeling door bosachtig gebied hóór je meestal veel meer dan je ziet.

HeggenmusFoto: Ludo Kockelkorn

Daarom was het des te mooier meteen een luidkeels zingende Heggenmus goed te kunnen observeren. 

Op het einde van onze vorige excursie, in het Rimburgerbos begin maart, hoorden we één aarzelend zingende Tjiftjaf. Nu hoorde je ze luid en duidelijk van alle kanten. Maar we hebben er geen één gezien. Ook hoorden we her en der de spechten roffelen. Maar waar zit die nu precies? Een hele sport om die timmeraar boven in een boom op te sporen. Vooral voor diegene in onze groep die pas de vierde specht in zijn leven zag! 

Grote bonte specht

Foto: Peter Blom

Maar meestal kregen we de Grote bonte specht goed in beeld en konden zelfs  de aan- of afwezigheid van een rode nekvlek constateren en zo vaststellen of het een mannetje of vrouwtje betrof.

Langs het water troffen we enkele Blauwe reigers aan.

Blauwe reigersFoto: Peter Blom

De fotograaf wist er zelfs een in de vlucht te verschalken! 

Een heel mooie waarneming vond ik een Fuut op zijn nest langs de waterkant. 

FuutFoto: Peter Blom

We hadden baltsende vogels met hun paringsrituelen verwacht, maar blijkbaar hadden ze die al achter de rug en waren ze nu druk bezig met nestelen.

Op de plek waar achter het beton van de dam de Anstelerbeek verder stroomt, zou zich langs de oevers van het stromende water misschien wel de Grote gele kwikstaart kunnen vertonen. We werden niet teleurgesteld: liefst drie exemplaren van deze mooie rusteloze vogel wilden wel voor ons paraderen langs de waterkant. En maar kwikken met die staart!

Grote gele kwikstaart Foto: Peter Blom

De Grote gele kwikstaart nestelt graag in een holte vlak bij stromend water. Ook foerageert hij vrijwel uitsluitend aan de oevers van beken of riviertjes. We wisten dus dat we hem konden verwachten op de plaats waar wij hem dan ook hebben waargenomen.

En wat is een eenvoudig Waterhoentje toch een mooie kleurrijke vogel met zijn opvallend groene poten!

WaterhoentjeFoto: Peter Blom

Die poten zijn typische moerasvogelpoten waarmee ze over drijvende waterplanten kunnen lopen. Tijdens zwemmen en lopen is de omhooggerichte staart een opvallend kenmerk. Het Waterhoentje leidt veelal een verborgen leven in dichte oevervegetatie. Uit die vegetatie klinkt dan vaak zijn luide kenmerkende roep.

Opeens riep een alerte excursiedeelneemster: ”Wat is dat voor een duif?” Het duurde een tijdje voordat iedereen zag wat zij zag en toen begonnen we te aarzelen. Misschien toch een Holenduif?

HolenduiFoto: Peter Blom

Deze duif, de naam zegt het al, is een holenbroeder die nestelt in holtes van bijvoorbeeld bomen, of in nestkasten. Omdat de Holenduif, vooral uit de verte, veel lijkt op een stadsduif besloten we om thuis de foto’s goed te bestuderen en de plaatjes voor te leggen aan deskundigen. Deze verklaarden eenstemmig: 100% Holenduif! Aan andere kant van de Cranenweyer mochten we ook nog de kenmerkende baltsroep van deze duif horen. Een jeugdige deelneemster aan onze excursie merkte op: “Dat was geen Houtduif en ook geen Turkse tortel. Dat moet wel een Holenduif zijn.” Een veelbelovende en tot vreugde stemmende opmerking!

In totaal hebben we die morgen 32 vogelsoorten waargenomen. Zie hiervoor het toegezonden Overzicht waarnemingen vogelexcursies 2022.

We keerden met een voldaan gevoel huiswaarts. Het was niet voor niets geweest. Op de tuinvijver lag nog een laagje ijs.

Frans Verlaan, 6 april 2022