De Oude IJsselstreek
Landschap
maandag17jun2019

Verslag van de wandeling door het Hekenbroek

Om 19.00 uur gaan we met 13 personen, waarbij de dames (10) in de meerderheid zijn, op pad, ‘t Hekenbroek in. Startpunt is Wijnboerderij ‘t Heekenbroek. Als IVN zijn we met vijf gidsen, te weten Alfons, Gerard, Peter, Stef en Wim, goed vertegenwoordigd.

Het Hekenbroek wordt door Natuurmonumenten met één e geschreven , terwijl op oude kaarten sprake is van twee e’s. De naam verwijst naar de Van Heeckerens die in het verleden hun stempel drukten op dit gebied. De omvang is ca. 65 ha, waarvan 40 ha bos en ca. 20 ha cultuurgrond. Het gebied is sinds 1974 in bezit van Natuurmonumenten. Broek duidt op moerassige gronden: vroeger liep hier een oude arm van de Rijn. De bodem bestaat hier en daar uit een flinke laag rivierklei.

IVN De Oude IJsselstreek - HeekenbroekOnderweg lopen we over een pad met veel haagbeuken die prachtig bloeien en van oorsprong hier veel voorkomen.

 

 

Ook zien we dat langzamerhand het productiebos (lariks, dennen en exoten als Amerikaanse eiken) aan het verdwijnen is en plaats maakt voor een mix van essen en lindebomen. Doel is om van het Hekenbroek een zelfregulerend loofbos te maken.

IVN De Oude IJsselstreek - HeekenbroekPlanten die we tegenkomen zijn o.a. robertskruid, gewoon nagelkruid, bosandoorn, vingerhoedskruid, bosmuur en hengel. Laatstgenoemde plant is een halfparasiet. Naast fotosynthese met behulp van bladgroen haalt deze plant ook voedingstoffen en water uit de sapstroom van grassen.

Onderweg komen we enkele mooie poelen tegen met veel kwakende groene kikkers. Ook komen we bij een bloemenrijkdom graslandje. Door verschraling wil men de natuurwaarden weer vergroten. Tussen het bos en de weilanden wil men door de aanleg van een mantelvegetatie een vloeiende overgang maken. Een succesvolle ingreep in het bos is het creëren van vlinderbanen ten behoeve van de kleine ijsvogelvlinder. Deze vlinder is vrij zeldzaam. Voor de voortplanting is hij afhankelijk van het voorkomen van kamperfoelie en braam. Beide zijn in overvloed aanwezig.
We nemen ook nog even een kijkje bij de Rode Beek. Bij deze beek heeft een herinrichting plaatsgevonden met het doel het water vast te houden. Het stroomdal is aan de noordzijde afgevlakt en een stuw werd geplaatst. Tevens is er een ‘bypass’ geplaatst.

IVN De Oude IJsselstreek - HeekenbroekWe lopen een stukje verder en komen bij de resten van een landweer. Vroeger (in de Tachtigjarige Oorlog en latere tijden) was dit een soort verdedigings-werk. We zien een aarden wal met resten van haagbeuken die lijken op silhouetten van door reuma kromgetrokken oude mannen.

Ooit was deze wal met doornige bramen en meidoorn begroeid en vormde samen met aan beide zijden grachten die vol water stonden een flink obstakel. Ooit was deze wal 2 meter hoog en 5 meter breed. Sommige boerderijnamen aan de rand van het Hekenbroek worden in verband gebracht met de eigen verdediging en van eigen erf en goed. Zoals ‘Pasop’ (de uitkijk bij de doorgang in de landweer), ‘Kroepin’ (plek om veilig in weg te kruipen) en ‘Holtin’ (veilige plek in het ‘holt’ d.w.z. bos).

IVN De Oude IJsselstreek - HeekenbroekVerderop zien we nog een prachtig plaatje. Bij de ondergaande zon zien we een ree langs de rand van het bos aan het grazen. Al met al een mooie wandeling door een verrassend gebiedje.


Tekst: Wim van den Brink
Foto’s:  Stef Veldkamp