De Oude IJsselstreek
Natuur
vrijdag02jun2017

Opscheppen

Door: Carin Holtslag

Het is een prachtige, rustige avond eind mei. Ik trek het pontje over het  spiegelgladde water van de Oude Rijn. Het riet ruist sissend, de meerkoeten maken zacht kroelende geluidjes en de boerenzwaluwen kwetteren aan alle kanten gemoedelijk voorbij. Alleen de Kleine Karekiet lijkt zich bovenmatig druk te maken.

Aan de overkant wandel ik naar de rand van de Kleine Gelderse Waard. Dit is een gebied dat in fases wordt ontgonnen en opnieuw ingericht met hoogtes, laagtes, poelen,  zand- en grindbanken. Dit gebeurt niet willekeurig maar langs de oude hoogte lijnen voordat er grote kleipakketten werden neergelegd. De zon glinstert in het water van het grote plas-dras gedeelte en het barst er letterlijk van de steltlopers en weidevogels. Mag ik even opscheppen? Ik zie: grutto’s, tureluurs, scholeksters, kieviten, oeverlopers, een steltkluut, een gele kwikstaart en een kleine plevier. Terwijl ik door mijn verrekijker naar ze tuur vliegen er ook nog 5 lepelaars over.

Aan eendensoorten ontbreekt het ook niet: tafeleenden, wilde eenden, kuifeenden en bergeenden zwemmen overal rond. De grauwe ganzen zijn op dit moment in de rui en houden zich koest. Daardoor hoor je nu alle geluiden en geluidjes die bij de andere watervogels horen. Het fluiten, sneppen, kwebbelen en snateren klinkt als het gezellige gemurmel op een zomers strand zonder schallende radio’s.

Ik loop verder langs de wetering waarlangs diverse blauwborsten volop zitten te fluiten. Ze zijn nauwelijks schuw en laten zich goed bekijken. Ondertussen hoor ik het vreemde hoempende geluid van de roerdomp vanuit de diepte van een brede rietkraag. Een ooievaar vliegt over, fel achterna gezeten door een boze kievit want weet u ooievaars bréngen helemaal geen kleintjes maar stélen ze juist!

Het pad voert me verder langs de noordkant van het gebied. Er liggen diverse steile wanden met water aan de voet. Ideaal voor oeverzwaluwen. Daar klinkt hun krassende geluid al en zie ik tientallen van die bruingrijze vogeltjes rond  zwalken op jacht naar vliegende insecten.
Het water maakt de nesten moeilijk bereikbaar voor plunderaars maar vorig jaar droogde het te snel op en dat werd een ramp. Allemaal waren ze open gemaakt en leeggehaald.  De dader liet griezelige, klauwachtige sporen na…..

Maar ja, dassen moeten ook eten. Deze grootste van onze martersoorten heeft inmiddels een vaste verblijfplaats in de Kleine Gelderse Waard. Aan de overkant van de wetering ligt een oude oeverwal en daarin bevindt zich een dassenburcht. De dassenfamilie graaft daarin holen die via allerlei gangen met elkaar verbonden zijn. Regelmatig wordt het stelsel uitgebreid en verhuist de familie naar een nieuw gedeelte. De leegstaande appartementen worden ingenomen door vossen en ook bergeenden zoeken er nestruimte. Dat laatste is overigens niet zo heel verstandig… Dassen lusten graag eieren en ook kuikenboutjes versmaden ze niet. Dit voorjaar vonden we tijdens een wandeling zelfs de resten van een volwassen bergeend. Maar dit kan eventueel op het conto van de vos geschreven worden. Dassen eten ook graag regenwormen, insecten en hun larven, vogels en vogeleieren, amfibieën maar ook bessen, kruiden  en landbouwgewas als bijvoorbeeld maïs. Het zijn dus echte opportunisten vandaar misschien dat hij een zwart boevenmasker draagt.

Ik loop weer terug naar het pontje en steek over om de Oude Rijn nog even te volgen;  richting zonsondergang (ziet u het voor zich?) Staatsbosbeheer laat het land begrazen maar dit jaar is het gehooid. Het ruikt heerlijk. Ik stop op mijn favoriete uitkijkpunt met uitzicht op de Veluwe, de Rijnstrangen én het Montferland (ja, ja ik zou opscheppen weet u nog?) en daar volgt dan nog een heerlijk toetje; een vrouwelijke, bruine kiekendief op jacht. Een hele tijd patrouilleert ze over de rietkragen in af en toe die typische schommelende gang. Maar helaas, deze keer doen zich geen kansen voor en ze druipt met lege klauwen af.

De zon zakt rood weg achter de horizon, de laatste groepjes spreeuwen storten zich in de rietkragen voor de nacht en weer laat een roerdomp van zich horen.  Heel tevreden wandel ik terug naar het dorp dat ligt aan het mooiste natuurgebied van Nederland…(en nu stop ik met opscheppen).

IVN De Oude IJsselstreek Kleine Gelderse WaardKleine karekiet (Foto: Marijke de Both)

Voor andere columns van Carin klik hier.