De Oude IJsselstreek
Overig
maandag10apr2017

Op fossielenjacht met Natuur Actief

Zo’n 28 bezoekers van Natuur Actief stonden op 1 april bij Min40Celsius op de stoep voorzien van emmers, hamers en laarzen. Helemaal klaar om te gaan wroeten naar overblijfselen uit het verre verleden van onze streek.

Net als altijd werden we gastvrij ontvangen in het museum waar René van Uum eerst nog even beeldend uitlegde waarom je juist in het Azewijnse Broek zoveel bijzondere dingen kunt vinden. Hij noemde ons land de afvoerput van de grote Europese rivieren en dat bedoelde hij niet gemeen. De Rijn vanuit het zuiden en de Eridanos (een Scandinavische oer rivier) vanuit het noorden hebben miljoenen jaren lang hun sedimenten afgezet in wat nu Nederland heet. Kleilagen, zandlagen, grindlagen zijn naar gelang de klimatologische omstandigheden neergelegd door zee, rivieren en gletsjertongen.IVN De Oude IJsselstreek Natuur Actief excursie

Allerlei steensoorten, waaronder zelfs barnsteen, zijn er te vinden en daarnaast natuurlijk ook fossiele resten van planten en dieren die ooit leefden in Zuid-, Oost- en Noord-Europa.

René liet een in stukken gebroken onderkaak van een wolharige neushoorn zien die hij afgelopen week vond. Hij hoopte dat we voor hem vandaag ook de andere kiezen zouden vinden. Nou dat wilden we wel!

We reden met de auto’s naar de afgraving waar René eerst nog even uitlegde hoe alles in zijn werk gaat. Tot dertig meter diep haalt de zandzuiger materiaal naar boven. Aan de mond zit een grof metalen maaswerk om te zorgen dat de buis niet verstopt kan raken met grote IVN De Oude IJsselstreek Natuur Actief excursiestukken materiaal. Hierdoor worden, jammer genoeg, grote fossielen vaak stuk geslagen. Door diverse zeven wordt het materiaal steeds verder uitgezeefd en zo liggen er op het terrein grote hopen van heel fijn zand tot grof grind en bergen met grote stenen.

IVN De Oude IJsselstreek Natuur Actief excursieIn de diverse steenhopen gingen we aan de slag. De groep zwermde uit en al gauw was iedereen lekker bezig. Wie iets bijzonders vond kreeg uitleg van René die in één oogopslag zag of het een stukje van het gewei van een jong rendier is of het middenvoetsbeentje van een mammoet! Ga er maar aan staan. Ook vonden we diverse uitgedroogde vissen die door de gulzige zuiger waren opgeslokt en daardoor niet zo leuk aan hun einde waren gekomen.

Een aantal bezoekers had er echt kijk op want die vonden de ene rib na het andere heupbeen (ik noem maar iets). Voor we het wisten waren we twee uur aan het wroeten. Het is net als met schelpen zoeken op het strand, bij elke die je opraapt denk je; nog één en dan stop ik…..

IVN De Oude IJsselstreek Natuur Actief excursieTerug op de parkeerplaats bekeken we de meest bijzondere vondsten zoals bijvoorbeeld een heel gave ruggenwervel van een wisent. Ook was er een stuk schedel van een mammoet. Aan de binnenkant zat een soort raatstructuur van bot. Dit maakte de schedel lichter zonder dat hij aan stevigheid verloor. René legde uit dat de wetenschap bezig is om deze structuur te bestuderen om hem ook toe te passen bij zware metalen constructies.

IVN De Oude IJsselstreek Natuur Actief excursieEen andere bijzondere vondst was de spuugkies van een mammoet. Deze dieren hadden een aantal reserve onderdelen in hun kaak. Als een kies helemaal versleten was, spuugde de mammoet die uit en schoof een reservekies op de leeggevallen plek!

Verder was er ook de onderkaak van een wolf. Van roofdieren worden doorgaans minder resten gevonden omdat er daar altijd minder van zijn dan van prooidieren. Bovendien zoeken ze vaak holen of en andere beschutte plaatsen om te sterven.

René kreeg een waarderend applaus en daarna vertrok iedereen tevreden met zijn vondsten naar huis.

PS: Eén maal per maand organiseert Min40Celsius een excursie als deze. Dus mocht u ook een keer mee willen gaan kijk dan op hun website of klik hier.

IVN De Oude IJssesltreek Natuur Actief excursie
Verslag: Carin Holtslag
Foto's: Ina van der Vlist, Marga Thomassen en Wilber Thus