De Oude IJsselstreek
Insecten
zaterdag23mrt2019

Natuur Actief zoemt …

De twee sprekers op deze avond hadden gelukkig veel ruimte ingepland voor vragen want die kwamen volop uit zaal De Deel in Loerbeek.

Arie KosterDr. Arie Koster doet al bijna een halve eeuw lang onderzoek naar wilde bijen. Zijn interessante presentatie is hier nog eens na te lezen (PDF). Op dit moment is de grootste variëteit aan bijensoorten te vinden in onze steden. Daar zijn veel verschillende biotopen en worden gronden niet om de haverklap overhoop gehaald. Tevens speelt mee dat veel gemeenten over zijn gegaan op het biologisch beheren van het openbaar groen. Bloemrijke bermen, plantsoenen met bloeiende bomen en struiken en het beperken van het gebruik van bestrijdingsmiddelen zorgen voor een goed bijenmilieu.

Hij relativeert de alarmerende berichten over bijensterfte op het platteland. In de jaren 70 had de DTT ook gezorgd voor de decimering van de hoeveelheid insecten en toen dat verboden werd, herstelde het bestand zich weer. Operatie Steenbreek, activiteiten van landschapsbeheergroepen en burger initiatieven waarbij bijvoorbeeld bloemrijke stukken worden ingezaaid moeten zorgen voor een opleving van het insectenbestand in het buitengebied. Als u zelf ook iets wilt doen kijk hiervoor dan op de website Nederland Zoemt: www.nederlandzoemt.nl.

Natuur Actief maart 2019 zaalEen mooi eerste hulpmiddel zijn de bijenhotels. Arie raadt aan om meerdere kleine hotelletjes verspreid door de tuin te zetten in plaats van één grote. De diverse bijensoorten willen niet allemaal bij elkaar zitten omdat ze dan te veel moeten concurreren om elkaars voedsel. Sommigen bijen nestelen in gangetjes in het hout. Achterin de gangetjes worden eerste een aantal eitjes gelegd waar vrouwtjes uit komen. Voorin komen de mannetjes. Deze komen als eerste uit waarna de vrouwtjes volgen.

Tips:

  • De gangen moeten altijd aan één kant dicht zijn
  • De diameter van de gangen mag variëren van 2 tot 12 millimeter
  • De gangen mogen tussen de 3 en 20 centimeter diep zijn
  • Zowel de gangen zelf als de openingen moeten glad zijn

Op veel plaatsen worden ook honingbijen gehouden en ja, die kunnen concurreren met wilde bijen. Maar als er genoeg nectar en-stuifmeel planten zijn hoeft dit geen probleem te zijn. Vingerhoedskruid wordt meestal bezocht door hommels. Om het moeizame gekruip de bloem in te voorkomen maken sommige gaatjes in de zijkant van de bloem om de nectar eruit te snoepen. Bastaardbijen komen voor maar niet heel vaak.

Marc SiepmanNa de pauze is Marc Siepman te gast. Hij zet zich in voor een planeet waar iedereen in vrijheid toegang heeft tot gezonde voeding, schoon water, schone lucht en beschutting. De laatste tijd is hij bezig geweest met workshops over het gezond maken van bodems. Wie daar meer van wil weten: hij heeft hierover twee boeken vertaald; bodemvoedselweb en bodem in balans beide te koop op www.groeneboekenshop.nl.

Nu gaan we het hebben over permacultuur waarbij men gebruik maakt van de natuurlijke systemen in een gebied i.p.v. het creëren van nieuwe omstandigheden waarbij je de bodem over hoopt haalt en alle wilde planten (die daar niet voor niets staan) weghaalt. De permacultuur gaat ervan uit dat de grens die wij zien tussen onszelf en de natuur niet bestaat. Ook wij zijn natuur.  Die natuur zit complex in elkaar. Als voorbeeld geeft hij een vogel en een vliegtuig. Als je de laatste uit elkaar haalt en weer opbouwt, kan het gewoon weer vliegen. Bij een vogel gaat dat iets minder goed. Zo is het ook met natuurlijke systemen.

De permacultuur vindt dat bestrijden van ongewenste planten en dieren averechts werkt. De natuur heeft zelf balancerende processen. Als er een overmaat aan slakken is komen er vanzelf predatoren op af die ze eten. Die brengen dan veel jongen groot, die ook weer veel slakken eten. Op een gegeven moment ontstaat er een balans tussen het aantal slakken en het aantal slakkeneters.

Volgens Marc Siepman is er genoeg voedsel op de wereld voor alle mensen, alleen is het verkeerd verdeeld en verbouwen we niet de juiste dingen. 83% van onze landbouwgrond wordt gebruikt voor de productie van brandstoffen en veevoer.

De huidige, westerse manier van denken is gekapitaliseerd. Maar economie is een door mensen bedacht systeem het is géén natuurwet. Als we het zelf bedacht hebben, kunnen we het ook zelf veranderen. Hij heeft goede hoop “want” zegt hij: “wij zijn maar één cultuur. Er zijn 10.000 andere culturen ter wereld die dingen anders doen”.

Er zijn vele boeken, lessen en cursussen te vinden hoe je permacultuur kunt toepassen in bijvoorbeeld je eigen tuin. Eigenlijk is een avond te kort om te discussiëren over het gedachtegoed rondom permacultuur maar Marc Siepman hoopt dat hij onze nieuwsgierigheid heeft gewekt naar alternatieve manieren inrichting van onze landbouw en maatschappij.

Natuur Actief maart 2019 zaalHierna mag de zaal raden wat het raadplaatje is. Het blijkt niet eenvoudig. Het gaat van bramen, via schildpadden naar hagedissen. Uiteindelijk blijkt het de poot van een buizerd te zijn. Ineke Schaars, die de foto maakte, vond dit verkeersslachtoffer langs de weg.

Carin sluit de avond af met te wijzen op de volgende avond die op 21 mei gaat plaats vinden in de Anholter Schweiz. Wilt u hierbij zijn? Geef u dan op via de website!


Tekst: Carin Holtslag.