De Oude IJsselstreek
Landschap
zaterdag21jan2017

Natuur Actief en de onderstromen in de natuur

Water is overal en alledaags in ons kleine kikkerlandje. Maar professor ingenieur Witte heeft ons er op een heel nieuwe manier naar laten kijken. Door de klimaatverandering valt er vooral in de winter,  steeds meer regen in Nederland en toch hoor je verhalen over verdroging van onder andere natuurgebieden. Hoe kan dat nu?

Het water dat uit de lucht valt komt lang niet allemaal in de bodem terecht, zo leren we. Tweederde hiervan(!), verdampt al op de bladeren van bomen. Een deel komt wel in de bodem maar wordt daar gelijk opgenomen door planten en weer verdampt. Daarnaast wordt er ook veel gelijk via het oppervlakte watersysteem afgevoerd.

Uiteindelijk komt er dus maar heel weinig in het grondwater terecht. Is dat erg? Ja, want we gebruiken grondwater om te drinken. Dit water is van veel betere kwaliteit dan oppervlaktewater omdat het door de bodem in met name stuwwallen en duinen gefilterd wordt. Hij pleit dan ook voor meer open plekken en stuifzanden op de stuwwallen zodat regenwater direct kan worden opgenomen. Moeten alle bossen dan weg? Gelukkig niet maar het zou al helpen als veel naaldbos zou worden omgezet in loofbos. Verder zouden we oppervlaktewater in de stuwwallen kunnen infiltreren waar het op natuurlijke wijze gefilterd kan worden. Ook het laten meanderen van  waterlopen en peilgestuurde drainage kunnen ervoor zorgen dat oppervlaktewater niet automatisch zo snel mogelijk wordt afgevoerd.

Daarna kregen de bezoekers een bosje van zeven soorten kale boomtakken uitgereikt. Aan de hand van een zoekkaart konden ze bekijken om welke het ging. Dit leverde uitgebreide discussies op te meer omdat er een tak bij zat die niet op de kaart stond. Daarna werd het geheel met de hele zaal besproken en werden volop weetjes en bijzonderheden over bomen uitgewisseld. En zo kreeg Carin te horen dat de bloeiwijze van de hazelaar toch echt anders dan die van de els.

Daarna kreeg onze sympathieke gast de heer Witte opnieuw het woord: In het natuurlijke landschap van Nederland komt water o.a. aan de oppervlakte aan de voet van stuwwallen. Het heeft tijdens het doorsijpelen allerlei mineralen opgenomen. Afhankelijk van de combinaties van al deze stoffen ontstaan plantengemeenschappen van uiteenlopende samenstelling. De heer Witte laat ons er een aantal zien; zoals bijvoorbeeld een heide gemeenschap, een veenlandschap, een bronbos en blauwgrasland. Door de ontginning van de woeste gronden is dit proces van doorsijpelen aanmerkelijk korter dan vroeger waardoor de samenstelling van bijvoorbeeld beekwater sterk is veranderd. Voeg daarnaast nog de door mensen veroorzaakte vervuiling toe en dan is het begrijpelijk dat veel van die plantengemeenschappen maar moeizaam overleven of sterk aan het veranderen zijn.

Natuurlijk was er ook weer een raadplaatje van Marga. Heel beeldend vertelde zij hoe twee tijgerslakken innig ineengestrengeld aan een slijmdraad voor haar keukenraam naar het terras zakten. Marga had de vrijage die daarop volgde gefilmd en een detail daarvan tot raadplaatje gemaakt. Bekijk dit filmpje op onze Facebookpagina!

Deze eerste, gezellige en leerzame editie van 2017 werd op 22.00 uur weer afgesloten met de uitnodiging voor de volgende op 21 maart.

Ps: Op 1 april is er naar aanleiding van Natuuractief op locatie bij min40C een excursie naar de Azewijnse zandwinning. Hiervoor is opgave noodzakelijk! Kijk verder op deze site.

Op 16 mei gaan we naar de Anholter Schweiz, ook hiervoor is opgeven gewenst.

Tekst: Carin Holtslag. Foto's: Marga Thomassen / Wilber Thus.