De Oude IJsselstreek
Vogels
vrijdag03mrt2017

Kauwen

Door: Carin Holtslag

De lente is in aantocht! In de vogelwereld is er sprake van grote opwinding. De hormonen razen door de lijfjes en alle heren fluiten de dames na … en de buren uit.
Maar wat als je niet kunt fluiten en je toch bonje hebt? Tja, dan ga je vechten natuurlijk!
Als ik met een vriendin door het dorp loop, rollen er ineens twee vechtende kauwen voor onze voeten over de grond. Ze krijsen en pikken fel naar elkaar. In een mum van tijd komen er een aantal andere aangevlogen om zich er mee bemoeien. Allemaal hebben ze het voorzien op één individu. Fanatiek hakken de snaveltjes op het slachtoffer in dat erbarmelijke geluiden voortbrengt. Hij probeert te vluchten maar zo gauw hij in de lucht is wordt hij bestookt door de anderen en dwarrelt hij hulpeloos terug naar de grond. Wanhopig klagend flappert hij rond terwijl zijn belagers op hem in blijven pikken. Uiteindelijk lukt het hem toch om op te vliegen en te ontsnappen.
De aanvallers keren met trage vleugelslagen terug naar de daken van de huizen naast de weg. Paarsgewijs landen ze ieder naast de eigen schoorsteen en daar poetsen ze de veren, vlooien elkaars nekjes en babbelen ze nog een poosje zachtjes na over het afgelopen gevecht. Alles lijkt weer een en al harmonie.

Kauwen leven in streng hiërarchische groepen. Als daar een vreemdeling in komt of eentje die de bestaande orde aanvecht, ontstaat er onrust. In dit geval draaide het zelfs uit op nogal grof geweld. Het zou heel goed kunnen dat het in het voorjaar draait om nestruimte en die is schaars in kauwenland. Deze kleinste van onze kraaiachtigen is namelijk een holenbroeder. Bij gebrek aan holle bomen gebruiken ze ook graag schoorstenen. Veel mensen dekken die af met gaas om te voorkomen dat de open haard of kachel vol nestmateriaal komt te liggen. Gelukkig zijn de kauwen niet voor een gat te vangen want ook uilenkasten, oude spechtennesten en zelfs konijnenholen kunnen dienen als broedkamer.

Ze vormen paren voor het leven en omdat ze alleseters zijn kunnen ze op veel plekken overleven. Daarbij zijn ze ook nog bijzonder vindingrijk. Zo zijn er kauwen die sigarettenpeuken in het nest verwerken. Ze hebben namelijk ontdekt dat ze dan minder last hebben van parasieten! Ook is bekend dat kauwen ‘rookbaden’ bij een schoorsteen nemen, waarschijnlijk ook om parasieten in de veren te weren. Een andere tactiek bestaat uit het verstoren van een mierennest. Het zuur dat de mieren spuiten ter verdediging heeft ook een vernietigend effect op hinderlijk ongedierte.

Maar er is meer; wat denkt u van deze observatie: een paartje kauwen zag een eekhoorn met een lekker hapje. Een naderde de knager van voren en toen het eten binnen ‘snavelbereik’ was, trok de ander de eekhoorn van achter aan de staart. Die was natuurlijk even afgeleid en de vogel die van voren naderde griste het hapje snel uit de pootjes van de eekhoorn en samen gingen de kauwen er (waarschijnlijk lachend) vandoor.

Net als veel intelligente en sociaal levende dieren lijken kauwen plezier te hebben in spelen. Als het stormt, dwarrelen ze in een opgewonden troep rondom onze kerktoren Ze laten zich door de wind optillen en rondblazen en ze halen al roepend met zijn allen de meest woeste kapriolen uit.
Er zijn ook jonge kauwen gezien die verstoppertje doen, elkaar voor de lol van takken duwen, een soort afpakkertje met een steen spelen of sneeuwballetjes rollen.

Kortom, hebt u kauwen in de buurt? Ga er dan eens goed voor zitten. Tien tegen een dat er ‘iets’ staat te gebeuren!

Foto: Gerrit van Alst

IVN De Oude IJssesltreek foto Gerrit van Alst

Klik hier om eerder verschenen columns van Carin terug te lezen.