De Oude IJsselstreek
IVN
zaterdag03nov2018

IVN'er van de maand: Frans Witjes

Iedere maand wordt er op onze website een IVN’er van de afdeling De Oude IJsselstreek in de spotlights gezet. Aan deze IVN’er worden acht vragen gesteld, zodat de lezer een idee krijgt wat hem/haar bezighoudt en hoe leuk het is om bij onze vereniging te horen.

Deze maand: Frans Witjes

IVN De Oude IJsselstreek: IVN'er van de maand1. Binnen welke werkgroep van IVN ben je actief (geweest)?
Bij de regiowerkgroep Rondom Strang en Iessel, de vogelwerkgroep en de fotowerkgroep.

2. Sinds wanneer ben je lid van IVN?
Sinds 1983 toen ik de gidsencursus heb gevolgd.

3. Wat vind je het leukst om te doen bij IVN en waarom?
Inventariseren, fotograferen, gidsen en vergaderen nieuwe stijl.


Inventariseren; Door meerdere keren het zelfde gebied te onderzoeken, krijg je een goed beeld van wat er leeft en kun je veranderingen meemaken. Zo heb ik in de Slangenburg het gebiedje om het kasteel vier jaar gevolgd en heb de achteruitgang van de Nachtegaal en de Bonte Vliegenvanger ondergaan.
Ik hoor jullie al denken; Had je dan niet wat voorzichtiger door het gebied kunnen gaan?
De achteruitgang van de Nachtegaal was een landelijke trend met belangrijkste oorzaak verdroging. De achteruitgang van de Bonte Vliegenvanger had te maken met de visie van Staatsbosbeheer. Zij wilden geen nestkasten meer in het bos, omdat er genoeg natuurlijke holtes in het ouder geworden bos waren. Op zich geen slecht idee. Er werden geen kasten meer onderhouden en ze werden elk jaar slechter. Voor de Bonte Vliegenvanger pakte dit verkeerd uit, want deze vogel broedt in Nederland bijna uitsluitend in nestkasten.

Fotograferen; Kan heel ontspannend zijn. Statief met telelens voor de grotere schuwe insecten, macrolens met converter en flitser voor het mm-werk. In een leuk gebied hoef je maar 200m te struinen en de middag is al weer om.
Wanneer je zo op insecten bent gericht, zijn de vogels ook niet meer zo schuw. Je gedraagt je dan ook bijna als een grazende koe, waar de vogels ook niet bang voor zijn. Komt er dan een vogel heel dichtbij en je hebt dat in de gaten, kun je onopvallend de telelens richten en afdrukken. Met de resultaten kun je dan weer een praatje houden.
Een ander aspect van fotografie is, dat je bijvoorbeeld vogels fotografeert en op die foto dingen ziet die je in het veld zijn ontgaan.
Zoals bijvoorbeeld de Watersnip, die ik begin september heb vastgelegd bij Engbergen. Die snip had de snavel open, dat was bewust, maar op de foto zag ik dat het voorste deel van de bovensnavel omhoog gebogen was, dus heel flexibel. Die snavel was maar heel even open, dus in het echt zie je dat niet. Dit vind ik dan ook een leuke waarneming.

Gidsen; Is leuk, alleen al om je ei kwijt te kunnen. Specifieke vragen beantwoorden wordt ook erg gewaardeerd en soms is er ook iemand met een ei, waar ik ook weer wat van opsteek. Ook het voorwandelen met werkgroep leden is gezellig en leerzaam.

Vergaderen nieuwe stijl, is eigenlijk geen vergaderen meer. Er komen leuke onderwerpen aan bod, meestal twee of drie per avond en dan het laatste half uurtje nog even vergaderen (werkgroep RSI). Bij de vogelwerkgroep eerst vergaderen en dan de presentaties door leden of gasten.

4. Gids jij zelf en kun je een leuke anekdote hierover vertellen?
Ik gidste al bij de vogelwerkgroep voordat ik de IVN natuurgidsen opleiding afgerond had.

Tijdens een vogelexcursie bij Stroombroek hoorde ik het geluid van een Ekster en vertelde de deelnemers dat het geluid van deze mooie vogel kwam. Ik had het nog maar net gezegd of een Vlaamse Gaai (die heette toen nog zo) vloog uit de boom waar het geluid vandaan kwam. Grote hilariteit natuurlijk. We liepen een paar passen verder en toen vloog de Ekster pas weg.

Nog eentje?
Onderweg bij een excursie kwamen we een Zwartkop tegen, hij alarmeerde met tikkende geluiden. Om dat specifieke geluid duidelijk te maken, vergeleek ik het met het geluid van twee kiezelstenen die je tegen elkaar ketst. Alsof dat vogeltje met twee stenen in de pootjes aan het ketsen was. Daarbij maakte ik nog armbewegingen om dat nog extra te verduidelijken. Na de excursie sprak ik een deelnemer, die het wel zo mooi had gevonden van dat vogeltje, dat met twee stenen in de pootjes dat geluid had gemaakt. Ik was dus iets te plastisch geweest.

5. Je hebt de IVN Natuurgidsenopleiding gevolgd. Dat is een intensieve periode. Wat is je het meest bijgebleven?
Dat het al 35 jaar geleden is en dat ik de lesavond voor vogels mocht invullen aan de hand van een diapresentatie. 
Tijdens het praktijkexamen was iedereen zenuwachtig, om een stukje te gidsen. Omdat het bekend was dat ik al geregeld gidste bij de vogelwerkgroep, werd aan mij gevraagd om het spits af te bijten.
De inleiding, precies dat gedeelte wat ik het minst interessant vond (nog steeds). Verderop in de examenexcursie was ik onder de indruk van een heel zenuwachtige cursist, die een prachtig verhaal vertelde over een doodgewone paardenbloem. Dat verhaal is me bijgebleven.
Wanneer het zo uitkomt, maak ik gebruik van dat verhaal.

6. Wat zou je binnen IVN veranderd willen zien?
Er is al veel veranderd met de vergaderingen van de vogelwerkgroep en de regiowerkgroep RSI. Heel veel gaat al goed. Ook de korte cursussen van de cursuswerkgroep pakken goed uit.

7. Jacques Engelen gaf aan dat hij jou wel in deze rubriek wilde zien. Zijn vraag aan jou is: Wat zijn je mooiste vogelwaarnemingen dit jaar in de regio geweest? Die van hem waren de barmsijzen in zijn tuin afgelopen winter!
De al genoemde Watersnip vind ik een mooie waarneming. Nog geen jaar geleden zag ik twee Fraters, familie van jouw Barmsijzen Jacques. Fraters zijn landelijk gezien niet zeldzaam, maar hier in de buurt wel. Ze zaten in een ingezaaid ruigte hoekje op een akker langs de AA-strang. Die ontmoeting heb ik op  https://waarneming.nl/waarneming/view/146482075 gezet.

8. Welke IVN’er zou je graag de volgende keer in deze rubriek willen zien en wat zou je hem/haar willen vragen?
Kitty Janssen, gids in de regiowerkgroep RSI. Ze heeft speciale interesse in de vogels, dus samen met haar hebben we als regiowerkgroep voldoende gidsen om een vogelexcursie te bemensen. Ze is ook nog muzikaal, ze speelt dwarsfluit.

Mijn vraag aan Kitty is, imiteer je ook wel eens vogelgeluiden met je muziekinstrument?
 

Klik hier voor eerdere IVN'ers van de maand