De Oude IJsselstreek
Vogels
zaterdag31mrt2018

Heimwee-vogel

Door: Carin Holtslag

Het is half maart. Vorige week hield een snijdende oostenwind de meeste mensen binnen. Alleen de schaatsgekken (ja, ik ook ) waren op zoek naar plassen waar het ijs hield. En gelukkig, die waren er!
De wakken werden bevolkt door zenuwachtig gakkende ganzen en met opgebolde veren zwemmende zwanen. Verder was het stil wat de vogels betreft. Waar zaten ze toch allemaal?

Inmiddels is het meer dan 10 graden warmer en is er een explosie aan vogellawaai, ook in de Rijnstrangen…
De pimpel- en koolmezen buitelen behendig door de wilgentakken en roepen elkaar vrolijk toe.  Rietgorzen, halverwege een rietstengel, klimmen al fluitend omhoog. Als ze net onder de pluim zitten vliegen ze op en landen halfweg een andere stengel en om daar hetzelfde te herhalen.
Diep vanuit de rietkraag klinkt het gesnater van een dodaars. Deze kleine futensoort zie je  niet vaak maar hij laat graag van zich horen.
Plots stijgt een hysterisch gekrijs op. Het is alsof er een big gekeeld wordt. Maar wie zou dat doen? En dan op deze plek? Maakt u zich niet ongerust er wordt geen moord gepleegd. Het is een waterral. Als u dat geluid nooit gehoord heeft moet u het eens op YouTube opzoeken….

Bovenin een wilg jubelt een zanglijster. Het klinkt vol energie, vol van ‘ zin-in-de-lente’. Maar zo als u weet is mijn ultieme favoriet, wat gejubel betreft, de veldleeuwerik. En ja hoor, ook die is van de partij. Aan de overkant van de Oude Rijn ligt een vrij nieuw natuurterrein en daar zijn inmiddels meerdere paren vaste gast.

Boerenlandvogels staan in de belangstelling. Hun steeds zeldzamere aanwezigheid is een graadmeter voor de verdwijnende biodiversiteit op ons platteland. De moderne bedrijfsvoering daar laat weinig ruimte voor bloemen, de daarop levende insecten en dus voor de vogels die er van afhankelijk zijn.
De grenzen van het systeem lijken bereikt en geloof me, ook boeren worstelen daarmee.
Maar om de problemen op te lossen moet de hele keten van financiers, overheden, producenten én consumenten meedoen. Allerlei initiatieven worden ontplooid in de zoektocht naar het evenwicht tussen lonend produceren en het behouden van de biodiversiteit. Bij IVN De Oude IJsselstreek gaat binnenkort een groep mensen zich buigen over de rol die wij in het vraagstuk van duurzaamheid zouden kunnen spelen.

Oh ja, dit stuk heet 'heimwee-vogel'….
Ook hij hoort thuis in het rijtje boerenlandvogels.
Zijn geluid maakt me droevig blij. Het laat me denken aan goede maar ook verloren tijden. Als hij roept dan verschijnen er in mijn gedachten met bloemen bespikkelde weilanden. Ik hoor het ritmische tikken van de terugslagklepjes op zo’n ouderwetse regeninstallatie. Ergens loeit een koe en in de verte ronkt een trekker. Het ruikt kruidig naar pas gemaaid gras en het fris van het water in de regenput. De ruisende bladeren van een populier werpen beweeglijke schaduwen op de grond waarop ik lig. Ik kijk naar de trillende hitte en de heimwee-vogel die buitelt boven het akkerland. Hij schroeft , draait en duikt. Zijn ronde vleugels dragen hem schijnbaar zonder moeite. Zijn wat nasale stem roept me ……terug naar het nu.
Jarenlang was hij op het Gelders Eiland niet meer te horen. Maar nu vliegt hij daar boven mij langs met die typisch flappende vleugelslag. Dankzij het stukje nieuwe natuur is hij gelukkig weer terug; de kievit.

IVN De Oude IJsselstreek VogelsFoto's: Marijke de Both