De Oude IJsselstreek
Natuur
zaterdag26okt2019

Aanpassen

Laatst kreeg ik het boek “Darwin in de stad” in handen. Het gaat over evolutie.
Ik viel van de ene verbazing in de andere. Lees u even mee?

Tweederde van de mensheid zal zo dadelijk in steden wonen en deze verbreiden zich wereldwijd dan ook als inktvlekken. Heel veel dieren en planten zullen daarbij verdwijnen.  Iets dat ook zonder ons mensen al gebeurde anders zouden dimetrodon of megarachne nog rondlopen. Wat!? Jawel zoek maar op, die hebben echt bestaan. Maar de evolutie heeft ze uitgewist of omgevormd tot iets anders en dat is een alledaags gebeuren. 

Het begint met aanpassingsvermogen. Laten we eens kijken naar bijvoorbeeld de stadsduiven. Die stammen af van vogels die ooit op steile, rotsachtige kliffen leefden. De torens van onze kerken en kantoorgebouwen zien er in hun ogen precies zo uit.  En dus voelen ze zich uitstekend thuis in steden.

Van recenter datum zijn de scholeksters die van oorsprong op kiezelstranden broeden en nu kiezen voor platte daken met grind. 
Maar ook; Eenden die brood eten. Of meeuwen die patat jatten. Allemaal voedsel dat in de natuur niet voorkomt maar ze lusten er wel pap van.

Ik weet het, dat is nog geen evolutie. Dus we gaan verder: 
In vergelijking met bosmerels fluiten de stadse neven al generaties lang hun lied in een hogere toonsoort. Dit om boven het voortdurende gebrom van het verkeer uit te komen. 
Of neem de stadswaterjuffers. Die hebben een groter lange-afstands-uithoudingesvermogen dan de plattelanders want waterpartijen liggen in de stad nu eenmaal verder uit elkaar. Wendbaarheid is dan minder belangrijk. 

Gaan we nog een stapje verder; De Londense metro bestaat sinds 1863. In de gangenstelsels leven muggen. Van oorsprong parasiteerden deze onooglijke diertjes alleen op vogels. Bij gebrek daaraan zijn ze overgegaan op een andere meer voorradige soort; mensen! 
Maar het wordt nog mooier; Het blijkt tot ieders verrassing zo te zijn dat elke metrotunnel zijn eigen ondersoort heeft met een eigen genenvariatie en eigen, unieke levenswijze.  Ontstaan binnen 156 jaar! Dat is evolutie in een oogwenk!

In dit boek worden nog vele andere voorbeelden aangehaald waaruit blijkt dat de evolutie zich onder onze ogen afspeelt en dat het soms heel veel sneller gaat dan we ooit voor mogelijk hielden.

Ook wordt er anders aangekeken tegen de zogenaamde invasieve soorten. 
We reizen makkelijk en snel van het ene eind van de wereld naar het andere en nemen ongemerkt kleine diertjes of plantenzaden mee. Ook spullen worden over de hele aardbol verspreid en menige verstekeling kwam mee in het verpakkingsmateriaal of het ballastwater.
Kortom exoten komen of we willen of niet. En het bestrijden daarvan lijkt een onmogelijke opgave. In sommige internationale handelsknooppunten, zoals Singapore, omhelzen ze inmiddels hun exotische plant- en diersoorten.

Is dit nu een pleidooi om alles dan maar op zijn beloop laten? Ik weet het niet. Het voelt niet goed om zo te denken. Maar na het lezen van dit boek weet ik een ding zeker; het leven op aarde is behoorlijk hardnekkig!
 

“Darwin in de stad” door Menno Schilthuizen (evolutiebioloog) ISBN 9789045036267.

Klik hier voor eerdere columns van Carin