Alphen aan den Rijn
Natuur
donderdag16sep2021

Het natuureiland: beheer door vrijwilligers loont

Hans Krüse

Inleiding

In 2015 heeft het IVN afd. Alphen a/d Rijn het beheer van het zgn. Natuureiland (het voormalige “Paddeneiland”) in de wijk Kerk en Zanen overgenomen van de gemeente. Het is ongeveer een hectare groot, omgeven door watergangen met op twee plekken een toegang. Hiertussen ligt een halfverhard pad. Dit gebied was een voormalig gronddepot in de sportzone langs de N11 waar de gemeente in 2011 een vervangend leefgebied voor de rugstreeppad heeft aangelegd. In het zgn. KLOP-gebied kwam namelijk een behoorlijk aantal rugstreeppadden voor die zouden moeten wijken voor de geplande woningbouw in dit deelgebied. Het eiland is met hekken afgesloten van half maart tot half augustus. Buiten deze periode wordt het vooral door wandelaars (met honden) als kortsluiting naar de groenzone langs de geluidwal gebruikt en ook kinderen weten het gebied te vinden.

 

eiland Luchtfoto van het “paddeneiland”(bron: Google Earth)

Beheer

Het beheer dat de gemeente voerde, bestond voornamelijk uit het één keer maaien in de nazomer en afvoeren van het maaisel en het opschonen van de randen van de poelen.

Toen wij het beheer overnamen van de gemeente hebben we gezocht naar mogelijkheden om de natuurkwaliteit te verhogen en het beheer met een beperkt aantal mensen te kunnen uitvoeren.

In een overeenkomst tussen de gemeente en het IVN zijn afspraken gemaakt over het beheer van dit eiland, zoals over het openhouden van de poelen en het bijhouden van de bomen op het gebied.

Van de drie kunstmatige poelen voor de padden is er één gevuld met zand met het oog op vestiging van insecten als zandbijen. Hier zijn vanaf het begin van de aanleg namelijk geen padden gezien.

Wij hebben ervoor gekozen om op vier momenten in het jaar te maaien en het maaisel op een aantal vaste plekken te verzamelen: maart, juni/juli, augustus en november/december.

Het beheer wordt door vrijwilligers (IVN’ers en bewoners) uitgevoerd in samenwerking met Harry Ramler, die het maaiwerk uitvoert en ervaring heeft met natuurbeheer.

eiland

Foto: Hans Krüse

In 2020 hebben we advies gevraagd van de Bijenhelpdesk van Groene Cirkels Bijenlandschap. We wilden weten of er nog wat valt te verbeteren in het beheer voor bijen en andere bestuivende insecten. Dat bleek wel goed te zitten. Het gebied tussen het natuureiland en de geluidwal daarentegen kan met meer variatie in ruimte en tijd worden beheerd. Dat hebben we bij de gemeente aangekaart en dat is in gang gezet. 19 juli is de vegetatie deels gemaaid en afgevoerd. In september zal bij de tweede maaibeurt een deel niet worden gemaaid. Die plekken blijven een winter overstaan.

eiland

Foto: Hans Krüse, 19 juli 2021

 

eiland

Foto: Roel van der Baan-Media, 9 september 2021. De ongemaaide stukken vallen op.

Monitoring

Er is in 2020 en 2021 broedvogelonderzoek (BMP-a) op het natuureiland uitgevoerd door Liesbeth Bos. Dat leverde de volgende informatie op:

 

Soort

2020

2021

Blauwborst

 

1

Bosrietzanger

4

4

Fazant

1

1

Fitis

2

1

Grasmus

 

2

Groenling

1?

 

Heggenmus

3

1

Houtduif

1

1

Kleine karekiet

9

5

Knobbelzwaan

 

 

Koekoek

1

1

Koolmees

2

2

Krakeend

1

1

Meerkoet

2

1

Merel

2

1

Pimpelmees

1

1

Putter

2?

 

Rietgors

1

1

Rietzanger

1

1

Roodborst

1

 

Spotvogel

1

2

Tjiftjaf

3

2

Tuinfluiter

2

2

Waterhoen

 

1

Wilde eend

1

1

Winterkoning

2

3

Zwarte kraai

1

1

Zwartkop

2

1

Daarnaast heeft zij samen met Annemieke van Eeuwen naar bijen en vlinders gekeken op het natuureiland.

eiland

Meedoen?

Wie belangstelling heeft om mee te helpen met het beheer van het natuureiland of te monitoren: graag een mailtje naar jfa.kruse@gmail.com.